پشت پرده التهاب‌آفرینی در بورس تهران

خبرگزاری ایسنا: «بررسی‌ها نشان می‌دهد که التهاب‌آفرینی یک‌ماهه اخیر در بازار بورس، ابعاد پیچیده‌ای دارد که ایجاد جنگ روانی و التهاب‌آفرینی در فضای مجازی و برخی اقدامات شیطنت‌آمیز و مغرضانه توسط تعدادی از فعالان به اصطلاح کف بازار بورس با هدف بی‌ثبات‌کردن قیمت سهام و فراهم کردن شرایط لازم برای سقوط بورس، تنها گوشه‌ای از این سناریوی پیچیده است.»

البرزنیوز با این مقدمه گزارش داد: بر اساس بررسی‌ها، نقطه شروع این سناریو، طرح شایعه بازداشت یکی از مدیران میانی بورس به اتهام ارتباط با بابک زنجانی است. این شایعه که بدون استناد به هیچ منبع شناسنامه‌دار معتبر و یا حتی غیرمعتبر، صرفا از طریق فضای مجازی و برخی شبکه‌های اجتماعی، بین فعالان بورس مطرح می‌شود، مقدمات لازم را برای شروع عملیات تخریب فراهم کرده است.

درست به فاصله یک روز بعد از طرح این شایعه و زمانی که ذهن فعالان بورس، مستعد دریافت خبرهای جدید و جنجالی درباره بورس شده، شایعه دوم از طریق شبکه‌های اجتماعی، ارسال پیامک و یا نقل قول شفاهی، در بازار سرمایه منتشر می‌شود. شایعه این است: صالح‌آبادی از سمت ریاست سازمان بورس استعفا داد.

این شایعه هم مثل شایعه قبلی، به سرعت و در فاصله کوتاهی، به صورت گسترده بین فعالان بازار سرمایه منتشر می‌شود و جالب‌تر اینکه طراحان اتاق فکر این سناریو، با هوشمندی تمام، در انتشار هیچکدام از این شایعات از رسانه‌های رسمی و شناسنامه‌دار استفاده نمی‌کنند تا منبع انتشار شایعات، محفوظ باقی بماند.

عمر این دو شایعه، به سه تا چهار روز بیشتر نمی‌رسد و با حضور مسئولان مربوطه بورس در رسانه‌ها، عملا این شایعات اثر خود را تا حدی از دست می‌دهد اما عمر تکذیب شایعات، بیشتر از یک هفته دوام نمی‌آورد!

اتاق فکر التهاب‌آفرینی در بورس که در گام اول برنامه‌های خود نتوانسته موفقیت لازم را به دست آورد، در گام دوم به صورت گسترده‌تر وارد می‌شود و در شرایطی که بورس، به دلیل برخی ابهامات بودجه‌ای در خصوص نرخ بهره‌ مالکانه و خوراک پتروشیمی، روزهای منفی را سپری می‌کند، فاز دوم سناریوی خود را به اجرا می‌گذارد. در این مرحله، شایعات متعددی همچون استعفای صالح‌آبادی از ریاست بورس و تعیین راعی به عنوان جایگزین وی، سیاست حسین عبده تبریزی عضو جدید شورای بورس برای تضعیف بورس و خروج نقدینگی از بورس به سمت بازار مسکن و پولشویی در بورس، به صورت بسیار گسترده‌تر از مرحله قبل، در فضای مجازی مطرح می‌شود.

گستردگی و اثرگذاری این شایعات در بورس به تدریج، افزایش می‌یابد، به نحوی که شاخص بورس در روز ۲۲ دی، در سقوطی بی‌سابقه، حدود ۲۴۰۰ واحد افت می‌کند. در این شرایط، وزیر اقتصاد و معاونش که نگران اوضاع بورس شده‌اند، در مصاحبه با خبرگزاری تسنیم و پایگاه رسمی وزارت اقتصاد، شایعه تغییر صالح‌آبادی از ریاست بورس و سیاست دولت برای خروج نقدینگی از بازار بورس به بازار مسکن را صراحتا تکذیب می‌کنند تا شاید آرامش، تا حدی به بورس باز گردد، اما بورس که روزهای سختی را به دلیل التهابات ایجادشده سپری می‌کند، همچنان به روند نزولی خود، البته با شیب کمتر ادامه می‌دهد.

گام سوم سناریوی التهاب‌آفرینی در بورس، به طور مشخص مدیران بورس را نشانه می‌رود. طراحان سناریو در این گام، با استفاده از شرایط ملتهب بورس (که خود نقش اساسی در شکل‌گیری آن داشتند) و نارضایتی سهامداران از افت قیمت‌ها، صراحتا درخواست برکناری مدیران بورس را در شبکه‌های اجتماعی مطرح می‌کنند و همچون دزدی که خودش فریاد می‌زند دزد را بگیرید، با طرح این موضوع که افت بورس ناشی از بی‌کفایتی مدیران آن است، کمپین درخواست برکناری رئیس بورس را در فیس‌بوک و سایر شبکه‌های اجتماعی راه می‌اندازند و با اطلاع‌رسانی گسترده در فضای مجازی، از فعالان بازار می‌خواهند تا به برکناری مدیران بورس رأی دهند.

آنچه که اشاره شد، تنها گوشه‌ای از سناریوی التهاب‌آفرینی در بورس است و البرزنیوز به زودی جزئیات و مستندات دیگری از ابعاد دیگر این سناریوی پیچیده را منتشر خواهد کرد.

اما پاسخ به چند سوال شاید به روشن شدن جزئیات بیشتر این سناریو کمک کند:

۱. دقیقا چه افرادی، طراح و صحنه‌گردان این سناریوی پیچیده برای تخریب بورس هستند و اهداف آنها از این اقدام چیست؟ آیا هدف آنها صرفا ایجاد التهاب در بورس به منظور اثرگذاری بر قیمت سهام و کسب منافع مالی نامشروع است یا در پس این تحرکات، اهداف گسترده‌تری دنبال می‌شود؟

۲. چرا طراحان این سناریو از شبکه‌های مجازی غیرمجاز و بدون شناسنامه، مثل وایبر و فیس‌بوک و تشکیل گروه‌های متعدد در این شبکه‌ها برای اجرای این سناریو استفاده کرده‌اند؟ ارتباط بین شکل‌گیری و فعالیت گسترده این گروه‌ها بین برخی فعالان بورس در فضای مجازی و سناریوی التهاب‌آفرینی چیست؟

۳. آیا سناریوی التهاب‌آفرینی در بورس، فقط در بر گیرنده یک عملیات روانی است و یا اینکه ابعاد دیگری هم دارد و طراحان این سناریو علاوه بر عملیات روانی، از تلاش برای ایجاد اخلال در روند عادی معاملات بورس هم برای دستیابی به اهداف خود استفاده کرده‌اند؟

۴. گام بعدی این سناریوی پیچیده چیست؟ و آیا آرامش نسبی که بعد از حدود یک ماه التهاب، دو سه روزی است به بورس برگشته، ادامه‌دار خواهد بود؟ یا اینکه طراحان سناریو به دنبال این هستند که بار دیگر و به شکلی دیگر، بورس کشور را هدف مطامع خود قرار داده و ملتهب کنند؟

به هر حال، مسئولان باید توجه داشته باشند که بورس مملکت، گوشت قربانی نیست که عده‌ای خاص برای دستیابی به منافع و اغراض خود، تکه‌پاره‌اش کنند، بورس یک سرمایه ملی است و باید در هر شرایطی، از آن صیانت و امنیت آن را حفظ کرد.