درمان ناهنجاری فک بدون جراحی | روش‌ها، مزایا و نکات مهم

ناهنجاری‌های فک به مشکلاتی در تراز و نحوه قرارگیری دندان‌ها و استخوان‌های فک بالا و پایین اشاره دارند که می‌تواند عملکرد جویدن، تکلم و زیبایی چهره را تحت تأثیر قرار دهد. در ادامه این متن به بررسی روش‌های غیر جراحی، مزایا و محدودیت‌های این روش‌ها می‌پردازیم.

ناهنجاری فک چیست؟

این وضعیت به اختلال در هم‌ترازی ساختارهای ماگزیلوفاسیال (فک بالا و پایین) اشاره دارد. این ناهنجاری‌ها می‌توانند دلایل مختلفی از جمله مسائل ژنتیکی، اختلالات رشد استخوانی، یا آسیب‌های فیزیکی داشته باشند. ناهنجاری‌های فک معمولاً بر اساس رابطه اسکلتی بین ماگزیلا و مندیبل (فک بالا و پایین) در سه کلاس اصلی طبقه‌بندی می‌شوند: کلاس I اسکلتی (وجود مشکلات دندانی مانند نامرتبی یا شلوغی دندان‌ها)، کلاس II اسکلتی (اوربایت یا دیپ بایت که ممکن است باعث شود چانه عقب‌تر به نظر برسد) و کلاس III اسکلتی (آندر بایت که فک پایین جلوتر از فک بالا قرار می‌گیرد). هدف از درمان، اصلاح هندسه و موقعیت استخوان‌های فک برای بهبود عملکرد جویدن، بهبود تنفس، و دستیابی به یک پروفایل زیبایی متعادل است.

ناهنجاری فک شامل چه  مشکلاتی است؟

ناهنجاری فک  مجموعه‌ای از مشکلات را شامل می‌شود که روی ساختار و عملکرد دو فک بالا و پایین و دندان‌ها تاثیر منفی می‌گذارد. این ناهنجاری‌ها و عوارض شایع آنها به این شرح هستند:

نوع مشکل	علت رخ دادن	علائم بروز ناهنجاری	عوارض ناهنجاری
فک کج	عوامل ژنتیکی عادات غلط در کودکی آسیب‌های فیزیکی رشد نامناسب عضلات مشکلات در رشد دندان‌ها بیماری‌های مفصل فک (TMJ)	یک طرف صورت بزرگتر یا کوچک‌تر به نظر می‌رسد،  هنگام لبخند زدن، یک سمت دهان بیشتر بالا می‌رود یا دهان در یک جهت کج می‌شود و   هنگام بسته بودن دهان، خط وسط دندان‌های بالا و پایین روی هم قرار نمی‌گیرد	سایش نامنظم دندان‌ها (مال‌اکلوژن)،  فشار بر مفاصل گیجگاهی فکی و احتمالاً ایجاد درد مفصلی و مشکلات گفتاری در برخی موارد شدید
فک پایین	عوامل ژنتیکی عدم تناسب در رشد فک‌ها عادات نامناسب	پروفایل صورت خمیده (پروفایل عقب‌نشسته)،  پوشش بیش از حد دندان‌های جلویی بالا روی دندان‌های پایین و  مشکل در جویدن غذاهای سفت	خروپف شدید و آپنه انسدادی خواب،  افزایش خطر سایش دندان‌های جلویی بالا و فشار زیاد بر دندان‌های قدامی
عدم تقارن فک ها	عوامل ژنتیکی عادات غلط در کودکی آسیب‌های فیزیکی مشکلات مفصل فک (TMJ) از دست دادن زودهنگام دندان‌ها	پروفایل صورت برجسته،  سختی در بستن کامل لب‌ها و مشکل در گاز زدن یا بریدن غذا	سایش نامناسب دندان‌ها،  آسیب به بافت‌های نرم دهان و لثه‌ها به دلیل تماس نامناسب دندان‌ها و   تأثیرات روانی و زیبایی‌شناختی

 

مشکلات فک کج

فک کج به فکی گفته می‌شود که به دلیل اختلال در استخوان فک، مفصل گیجگاهی-فکی، دندان‌ها یا عضلات یک طرف صورت؛ فک پایین آن نسبت به خط وسط چهره انحراف دارد. در واقع از از پایین به بالا نگاه می‌شود یک سمت فک نسبت به سمت دیگر کوتاه‌تر یا بلندتر است. این کجی منجر به شیب در خط خنده و چین‌های بینی و انحناء چانه شده و چهره را نامتقارن نشان می‌دهد.  

موقعیت فک پایین

منظور از موقعیت فک پایین، موقعیت فک پایین نسبت به فک بالا، جمجمه و بافت‌های نرم صورت است. در حالت طبیعی موقعیت دو فک بالا و پایین با یکدیگر هماهنگ هستند مگر این که فک پایین نسبت به فک بالا جلوتر یا عقب‌تر باشد. در این صورت فرد در گفتگو، جویدن و ظاهر چهره خود دچار چالش می‌شود  و در تلفظ حروفی مانند س و ش به مشکل خورده و هنگام جویدن غذا مانند گوشت  چالش سختی دارد. 

عدم تقارن فک ها

همانطور که گفته شد فک‌ها در حالت عادی به این صورت هستند که فک بالا دو میلی‌متر جلوتر ا فک پایین است. در صورتی که این نسبت بهم بریزد ناهماهنگی حاصل از موقعیت هر دو فک هم روی ظاهر فرد تاثیر منفی می‌گذارد و هم به نسبت شدت روی جویدن، بلعیدن، حرف زدن و نفس کشیدن. در صورت عدم درمان به موقع این عدم تقارن فک‌ها در بلند مدت موجب ساییدگی دندان‌ها و استخوان‌های بین دو فک نیز می‌شود. 

 

انحراف فک چه عوارضی دارد؟

انحراف فک یک وضعیت پزشکی است که می‌تواند از عوامل مختلفی ناشی شود.  در ادامه به بررسی عوارض مختلف انحراف فک می‌پردازیم.

 مشکلات غذایی

فک سالم برای جویدن مؤثر، نیاز به حرکت هماهنگ و دقیق در تمام جهات دارد. در صورت وجود انحراف، این هماهنگی مختل می‌شود. هنگام جویدن، نیرو به طور مساوی روی همه دندان‌ها و مفاصل توزیع نمی‌شود؛ در عوض، فشار بیشتری بر یک سمت فک و گروه خاصی از دندان‌ها وارد می‌آید. این امر باعث می‌شود بیمار نتواند غذاها را به درستی خرد کند و مجبور شود تمرکز خود را بر روی یک سمت دهان بگذارد، که در بلندمدت منجر به ناراحتی و نارضایتی از غذا خوردن می‌شود.

 درد و ناراحتی

مفصل گیجگاهی فکی، مفصلی است که فک پایین را به جمجمه متصل می‌کند. انحراف فک، این مفاصل را تحت استرس و فشار نامتعادلی قرار می‌دهد. این فشار مداوم می‌تواند منجر به التهاب، سایش غضروف مفصل و درد مزمن در ناحیه صورت، اطراف گوش‌ها، و گاهی اوقات حتی سردردهای تنشی شود. بیمار ممکن است با علائمی مانند قفل شدن فک، صدای کلیک یا سایش هنگام باز و بسته کردن دهان، و درد هنگام جویدن یا صحبت کردن مواجه شود.

 اختلالات صحبت

تولید برخی صداها (به ویژه برخی حروف صامت) نیازمند موقعیت دقیق زبان، دندان‌ها و لب‌ها است. انحراف فک، موقعیت استراحت فک پایین و زبان را تغییر می‌دهد. این تغییر موقعیت می‌تواند مانع از قرارگیری صحیح اندام‌های گفتاری شود، در نتیجه وضوح صدا کاهش یافته و بیمار ممکن است در تلفظ برخی حروف (مانند "س" یا "ش") دچار لکنت یا مشکل شود.

 تغییرات ظاهری

یکی از بارزترین عوارض انحراف فک، تأثیر آن بر تقارن چهره است. انحراف می‌تواند باعث شود: خط مرکزی لب‌ها و بینی با خط مرکزی چانه همسو نباشد، یک طرف صورت به طور نامحسوس پهن‌تر یا عریض‌تر به نظر برسد و در موارد شدید، وضعیت سر فرد نیز تحت تأثیر قرار گرفته و برای جبران انحراف، سر کمی به یک طرف متمایل شود تا فرد بتواند راحت‌تر ببیند و بجود.

مشکلات روانی

زیبایی چهره نقش مهمی در اعتماد به نفس افراد دارد. تغییرات ظاهری ناشی از انحراف فک، به ویژه در سنین بلوغ و جوانی، می‌تواند منجر به کاهش اعتماد به نفس، احساس خجالت هنگام لبخند زدن یا صحبت کردن و در نتیجه انزوای اجتماعی شود. این مشکلات روانی می‌توانند کیفیت زندگی فرد را به طور جدی تحت‌الشعاع قرار دهند.

 عفونت‌ها

انحراف فک به طور مستقیم عامل عفونت نیست، اما به طور غیرمستقیم از طریق ایجاد مشکلات ثانویه می‌تواند زمینه را برای عفونت فراهم کند. سایش نامنظم دندان‌ها منجر به گیر کردن مواد غذایی و تجمع پلاک می‌شود که اگر به درستی تمیز نشود، می‌تواند باعث پوسیدگی و عفونت لثه شود. التهاب و آسیب‌های مزمن مفصل ممکن است گاهی با عفونت‌های ثانویه همراه شود، اگرچه این مورد نادر است و معمولاً درد ناشی از فشار مکانیکی است.

تأثیرات بر خواب

همانطور که در مورد عقب بودن فک ذکر شد، ناهنجاری‌های شدید فکی می‌توانند بر فضای راه هوایی فوقانی تأثیر بگذارند. انحراف یا عدم تقارن می‌تواند منجر به انسداد نسبی مجرای تنفسی در هنگام خواب شود. این امر می‌تواند منجر به خروپف شدید یا بدتر شدن وضعیت آپنه انسدادی خواب شود، که خود باعث کاهش کیفیت خواب، خستگی مزمن در طول روز و افزایش فشار خون می‌گردد.

 نیاز به درمان‌های دندانپزشکی

به دلیل توزیع نامناسب نیروی جویدن، دندان‌ها در مناطق تحت فشار بیشتر فرسوده می‌شوند و خطر پوسیدگی و شکستگی در آنها افزایش می‌یابد. همچنین، سایش نامنظم باعث می‌شود که بیمار به طور مکرر نیاز به ترمیم‌های دندانپزشکی (مانند پر کردن‌ها یا روکش‌ها) داشته باشد تا بتواند عملکرد جویدن را حفظ کند. در نهایت، برای اصلاح رابطه دندان‌ها و فک، معمولاً ترکیبی از ارتودنسی و در موارد اسکلتی شدید، جراحی ارتوگناتیک برای بازگرداندن فک‌ها به موقعیت صحیح لازم است.

علت به وجود آمدن ناهنجاری‌های فک

هرگونه اختلال در شکل قرارگیری فک و دندان‌ها می‌تواند به‌عنوان دلیل اصلی ناهنجاری‌ فک و صورت شناخته شود. برخی از دلایل به وجود آمدن انواع ناهنجاری‌ فک و صورت عبارت از موارد زیر هستند:

وارد شدن ضربه در کودکی یا نوزادی

به دلیل سست بودن استخوان‌های بدی و عضلات در دوران کودکی، وارد شدن هرگونه ضربه به فک در دوره کودکی یا نوزادی ممکن است باعث ایجاد ناهنجاری فک و صورت شود که باید درمان TMD برای آن انجام شود.

شیفت فانکشنال

شیفت فانکشنال نسل جدیدی از ارتودنسی دندان است، اما در صورت عدم نصب صحیح این ارتودنسی،  خود می‌تواند به یکی از دلایل به وجود آمدن انواع ناهنجاری‌ فک و صورت نیز به شمار رود. 

ضعیف بودن عضلات فک

عضلات ضعیف فک توانایی آسیب پذیری از هر موردی را دارند برای همین افرادی که دارای مشکلات فک هستند، بیشتر از افراد عادی دچار ناهنجاری‌ فک و صورت می‌شوند و نیاز به درمان انحراف فک و ارتودنسی فک دارند.

وراثت

دلایل ژنتیکی و بی‌توجهی به شرایط رشد فک در سنین کودکی و نوجوانی از عمده دلایلی است که در بزرگ‌سالی به بروز ناهنجاری فک و مشکلات فک منجر می‌شود و فرد را وادار به انجام درمان مفصل گیجگاهی یا درمان TMD و همچنین درمان انحراف فک می‌کند.

همی مندیبولار هیپرتروفی

بیماری همی مندیبولار هیپرتروفی(Hemimandibular Hypertrophy) نیز یکی دیگر از دلایل به وجود آمدن ناهنجاری‌ فک و صورت به شمار می‌رود. این بیماری معمولا به تداخل دندانی در فک بالا و پایین اطلاق می‌شود که در صورت عدم درمان ناهنجاری فک  موجب مشکلات فک و صورت می‌شود.

روش های درمان ناهنجاری و انحراف فک بدون جراحی

درمان انحراف فک بدون جراحی با کمک چند روش مرسوم و موثر مانند ارتودنسی فک انجام می شود. این روش‌ها با وجود زمان‌بر بودن اما تاثیرات ماندگاری داشته و به انواع زیر تقسیم می‌شوند:

روش درمان	توضیحات
ارتودنسی کلاسیک	مناسب برای بیماران با ناهنجاری‌های خفیف تا متوسط؛ این روش شامل استفاده از بریس‌ها و وسایل دیگر برای جابجایی دندان‌ها به موقعیت مناسب است.
ارتودنسی پیشگیرانه	مناسب برای کودکان و نوجوانان؛ این روش به پیشگیری از ناهنجاری‌ها در مراحل ابتدایی رشد دندان‌ها کمک می‌کند.
ارتودنسی دو مرحله‌ای	مناسب برای بیمارانی که نیاز به تصحیح مشکل فک در دو مرحله دارند؛ معمولاً در مورد ناهنجاری‌های شدیدتر کاربرد دارد.
ارتودنسی کاموفلاژ یا جبرانی	مناسب برای بیمارانی که نمی‌خواهند جراحی کنند و دارای انحراف فک قابل توجهی هستند؛ در این روش از وسایل خاصی برای بهبود وضعیت فک استفاده می‌شود.
ارتودنسی بدون جراحی فک	مناسب برای بزرگسالان و نوجوانانی که نمی‌خواهند جراحی انجام دهند؛ این روش به تصحیح ناهنجاری‌های خفیف تا متوسط به کمک بریس و وسایل متحرک کمک می‌کند.

 

ارتودنسی کلاسیک

در این روش با استفاده از سیم‌های فلزی که روی دندان‌ها نصب می‌شوند،  علاوه بر آنکه فک‌های بالا و پایین در یک روند کند و آهسته در جای صحیح خود قرار می‌گیرند، فاصله بین دندان‌ها، کجی و نامنظمی آنها و موارد دیگر نیز اصلاح می‌شود. این درمان حدود 6 ماه الی 2 سال زمان می‌برد. 

ارتودنسی پیشگیرانه

 این ارتودنسی فک با پیشگیری از مشکلات مربوط به عدم تقارن دندان‌ها و فک، شما را از انجام جراحی فک بی‌نیاز می‌کند. این روش درمان انحراف فک در سنین پایین انجام می‌شود و در آن وضعیت رشد فک، جای قرارگیری آن و همینطور رشد دندان‌ها کنترل می‌شود.

ارتودنسی دو مرحله ای

این نوع ارتودنسی در دو مرحله انجام می‌شود که در مرحله اول دندان‌ها صاف می‌شوند و در مرحله دوم یک نیش یا بایت نرمال ایجاد می‌گردد. این مدل ارتودنسی در کودکان برای درمان ناهنجاری فک باعث رشد صحیح دندان‌ها و طبیعی شدن حالت فک آنها می‌شود.

ارتودنسی کاموفلاژ یا جبرانی

به طور کلی ارتودنسی کاموفلاژ یا جبرانی به عقب کشیدن دندان‌های پیشین بیرون‌زده گفته می‌شود. ارتودنسی کاموفلاژ یا جبرانی یک روش پیشرفته و نسبتا جدید است که بیماران را از انجام جراحی برای بهبود مشکلات فک بی‌نیاز می‌کند. در این روش ناهنجاری‌های فک‌ها خصوصا فک پایین با کمک تغییر در جایگاه دندان‌ها برطرف می‌شود.

ارتودنسی بدون جراحی فک

باید بدانید ارتودنسی فک بدون جراحی شاخه‌ای از ارتودنسی کاموفلاژ یا جبرانی است که می‌تواند برای درمان انحراف فک و از بین بردن انواع ناهنجاری‌ فک بسیار مناسب باشد. در این روش از ارتودنسی هدف اصلی از بین بردن ناهنجاری اسکلتی فک به خصوص فک پایین است. برای افرادی که مشکل ناهنجاری فک آنها بدون نیاز به جراحی هم درمان می‌شود، از این روش استفاده می‌کنند.

درمان ناهنجاری فک با ورزش ممکن است؟

میزان اثربخشی ورزش به «علت ریشه‌ای» ناهنجاری فک بستگی دارد. به طور کلی، درمان‌های ناهنجاری‌های فک به دو دسته اصلی ناهنجاری‌های اسکلتی و ناهنجاری‌های دندانی یا عملکردی تقسیم می‌شوند:

تأثیر ورزش بر ناهنجاری‌های اسکلتی (ساختاری)

ورزش به تنهایی نمی‌تواند ناهنجاری‌های اسکلتی شدید را اصلاح کند. اگر انحراف فک به دلیل رشد بیش از حد یا کمتر از حد نرمال استخوان‌ها (مانند کلاس II یا کلاس III اسکلتی) باشد، این یک مسئله ساختاری و استخوانی است. در این موارد در سنین رشد ابزارهایی مانند اورتوپدی فک و صورت (مانند هدگیرها یا ارتودنسی‌های متحرک مخصوص) می‌توانند با هدایت رشد استخوان‌ها، تا حدی ناهنجاری اسکلتی را اصلاح کنند.

در بزرگسالی استخوان‌ها دیگر قابلیت تغییر شکل عمده تحت فشار مکانیکی ملایم (مانند ورزش) را ندارند. در این سنین، اصلاح انحرافات اسکلتی جدی فقط از طریق جراحی ارتوگناتیک امکان‌پذیر است.

تأثیر ورزش بر ناهنجاری‌های عملکردی، عضلانی و دندانی خفیف

ورزش و تمرینات تخصصی می‌توانند در موارد خفیف یا به عنوان درمان کمکی بسیار مؤثر باشند. برای مشکلاتی که ناشی از عدم تعادل عضلانی، عادات غلط، یا سفتی بیش از حد عضلات اطراف فک هستند (که می‌تواند باعث کج شدن فک شود)، تمرینات خاصی مفید هستند. تمرینات ارتوفیدبک و ورزش‌های کششی ملایم برای افزایش دامنه حرکتی و همچنین تمرینات آگاهانه و اصلاح وضعیت سر و گردن می‌تواند به کاهش فشار وارد بر مفاصل کمک کند.

در چه مواردی نمی‌توان از درمان ناهنجاری فک بدون جراحی استفاده کرد؟

برخی ناهنجاری‌هی فک با ارتودنسی یا روش‌ها و تکنیک‌های دیگر بدون جراحی قابل درمان و برطرف شدن هستند اما  مواردی را نمی‌توان بدون جراحی درمان کرد که در ادامه شرح داده شده‌اند.

ناهماهنگی شدید در فک

اگر فک به دلایل مختلف به سمت چپ یا راست متمایل باشد. این شرایط به کجی بیش از حد فک به یک سمت و بزرگ شدن از یک سمت و کوچک ماندن از سمت دیگر منجر می‌شود و قدرت بلع، حرف زدن و نفس کشیدن فرد را مختلف می‌کند. 

عدم تقارن صورت

در صورتی که فک بالا یا پایین جلوتر یا عقبتر از حد استاندارد باشد و یا به سمت چپ یا راست کج شده باشد. در برخی موارد حتی فک پایین به صورت افقی یا عمودی بیش از حد ممکن رشد کرده‌اند و فرد را دچار مشکلات بسیاری کرده‌اند. 

شکاف در کام و لب بیمار

شکاف در کام و لب بیمار مشکلات بسیاری در تنفس، حرف زدن، بلعیدن، جویدن، شنوایی و روانشناختی ایجاد می‌کند. درمان شکاف کام به کمک تیمی از متخصصین گوش و حلق و بینی، جراح پلاستیک، متخصص ارتودنسی و... با جراحی امکان پذیر است.

داشتن دندان‌های نهفته

دندان‌های نهفته که ممکن است در عمق لثه و حتی چسبیده به استخوان فک رشد کنند از جمله مسائلی هستند که می‌توانند منجر به مشکلات ثانویه در برهم خوردن ظاهر فک و تقارن چهره و موارد دیگر شود. 

ناهنجاری های رشد اسکلتی

ناهنجاری‌های رشد اسکلتی یعنی استخوان‌های فک کمتر یا بیشتر از حد نیاز رشد کنند و یا رشد آنها جوری باشد که تقارن چهره را به شکل دردسازی برهم بزنند. در این صورت یک تیم جراحی و تخصصی این ناهنجاری را پس از پایان سن رشد فرد درمان می‌کنند.

 

 

مراحل درمان ناهنجاری فک بدون جراحی

ناهنجاری‌های فک تا جای ممکن بدون جراحی قابل درمان هستند.  در ادامه مراحل درمان ناهنجاری فک بدون جراحی توضیح داده شده است:

تشخیص ناهنجاری فک

مرحله اول،  تشخیص صحیح ناهنجاری است که با کمک عکس رادیولوژی و یا سی تی اسکن انجام شده و دندانپزشک متخصص  با مشاهده و بررسی تصاویر می‌تواند به تشخیص درستی از میزان اختلال و بهترین روش درمان انحراف فک دست پیدا کند.

انتخاب گارد مناسب دندان

گاردهای دندان دارای انواع مختلفی هستند که دندانپزشک بسته به شرایط بیمار نوع آن را انتخاب می‌کند. در مواردی که نیاز به ایجاد تغییرات جدی است، از گاردهای خاص و پیچیده‌تر برای درمان ناهنجاری فک  و از بین بردن مشکلات فک استفاده می‌شود.

اندازه‌گیری صحیح گارد‌

انتخاب گارد دندان با اندازه مناسب می‌تواند عکس‌العمل‌های غیرطبیعی فک را کاهش دهد. این گارد‌ها که به‌صورت اختصاصی برای بیمار طراحی و ساخته می‌شوند، می‌توانند جایگزین درمان‌های تهاجمی مشکلات فک و بیماری‌های فک و صورت باشند.

مزایای درمان ناهنجاری فک بدون جراحی

درمان ناهنجاری‌های فک بدون جراحی، به عنوان یک گزینه معتبر برای بسیاری از بیماران، مزایای خاصی دارد.  در ادامه به بررسی مزایا و نقاط قوت درمان ناهنجاری‌های فک بدون جراحی می‌پردازیم.

کاهش ریسک عوارض

درمان‌های غیرجراحی معمولاً با خطرات کمتر و عوارض جانبی کمتری نسبت به جراحی همراه هستند. این امر به بیماران اطمینان بیشتری می‌دهد و احساس راحتی بیشتری را در طول درمان ایجاد می‌کند.

 روند بهبودی سریع‌تر

بیماران پس از درمان‌های غیرجراحی معمولاً بهبودی سریع‌تری را تجربه می‌کنند. آن‌ها می‌توانند به زندگی روزمره خود بازگشته و از ناراحتی‌های ناشی از عمل جراحی دوری کنند.

 هزینه پایین‌تر

درمان‌های غیرجراحی معمولاً هزینه کمتری نسبت به جراحی دارند. این موضوع می‌تواند برای بسیاری از بیماران یک عامل مهم در انتخاب روش درمانی باشد.

 تغییرات تدریجی و طبیعی

درمان‌های ارتودنسی و غیرجراحی معمولاً تغییرات تدریجی و طبیعی را به همراه دارند. این تغییرات به آرامی و بدون فشار یا تنش زیاد بر روی فک و دندان‌ها انجام می‌شوند.

امکان جبران ناهنجاری‌های خفیف

بسیاری از درمان‌های غیرجراحی می‌توانند ناهنجاری‌های خفیف و متوسط را به خوبی اصلاح کنند. این امکان به بیماران این اجازه را می‌دهد که از دست رفتن ناهنجاری‌ها را بدون نیاز به جراحی بزرگ تجربه کنند.

بهبود خودباوری و اعتماد به نفس

اصلاح ناهنجاری‌های فک به صورت غیرجراحی می‌تواند به بهبود ظاهر فرد و افزایش اعتماد به نفس او کمک شایانی کند. بیماران معمولاً با به دست آوردن لبخند زیباتر احساس بهتری دارند.

نگهداری آسان‌تر

درمان‌های غیرجراحی معمولاً به نگهداری و مراقبت آسان‌تری نیاز دارند. بیماران می‌توانند از وسایل ارتودنسی خود به راحتی مراقبت کنند و معمولاً نیاز به درمان‌های پیگیری کمتری دارند.

بهترین سن برای درمان ناهنجاری فک بدون جراحی چه زمانی است؟

بهترین سن برای درمان ناهنجاری‌های فک و اختلالات  مادرزادی، بین هفت تا دوازده سالگی است. البته در نظر داشته باشید که این سنین در دختران و پسران متفاوت است. به عنوان مثال برای دختران بهتر است مسیر درمان از هشت یا نه سالگی شروع شود و برای پسران از ده یا یازده سالگی.   سنین 15 تا 20 سالگی نیز زمان مناسبی برای این کار است.

هزینه درمان ناهنجاری فک بدون جراحی چقدر است؟

در ادامه، قیمت‌های حداقلی-حدودی (تقریباً برخی از کلینیک‌ها در ایران) را برای روش‌های غیرجراحی ناهنجاری و انحراف فک را با فاصله‌ای تقریبی ارائه می‌کنیم. قیمت‌ها بسته به شهر، تجربه پزشک، نوع براکت یا قالب، مدت درمان و برخی خدمات اضافی می‌تواند تغییر کند:

نوع روش	قیمت
ارتودنسی کلاسیک	40 تا 90 میلیون تومان
ارتودنسی پیشگیرانه	کمتر از 40 میلیون تومان
ارتودنسی دو مرحله ای	60 تا 120 میلیون تومان
ارتودنسی کاموفلاژ یا جبرانی	40 تا 95 میلیون تومان
ارتودنسی بدون جراحی فک	40 تا 90 میلیون تومان

 

آیا ناهنجاری شدید را هم می‌توان بدون جراحی درمان کرد؟

درمان ناهنجاری‌های شدید فک بدون جراحی تنها در صورتی ممکن است که ریشه مشکل اسکلتی (استخوانی) نباشد، بلکه ناشی از انحراف شدید دندان‌ها یا اختلالات عضلانی باشد؛ در این حالت، ارتودنسی تخصصی و تمرینات فک و صورت می‌توانند به طور چشمگیری اوضاع را بهبود بخشند، اما اگر مشکل به دلیل رشد نامتناسب استخوان‌ها باشد و فرد به سن رشد کامل رسیده باشد، جراحی ارتوگناتیک تنها روش مؤثر برای اصلاح ساختاری و دستیابی به یک رابطه بایت پایدار و عملکردی صحیح است، زیرا استخوان‌ها دیگر به فشار مکانیکی ملایم پاسخ نمی‌دهند.

سوالات متداول 

ناهنجاری فک مشکل رایجی است که خیلی از افراد به آن دچار هستند و  سوالات زیادی پیرامون درمان مشکلات فک وجود دارد که به چند مورد از آنها پاسخ داده‌ایم:

آیا ارتودنسی برای تمام ناهنجاری‌های فک مناسب است؟

افرادی که دارای مشکلات شدید فک، عقب رفتگی یا جلورفتگی‌های شدید اسکلت چانه، بیرون زندگی و یا انحرافات جدی فک به راست و چپ هستند، باید از روش‌های دیگر مانند جراحی استفاده کنند.

آیا ارتودنسی دردناک است؟

به طور کلی ارتودنسی روشی دردناک نیست زیرا ایجاد تغییرات با این روش کند و آهسته صورت می‌گیرد. اما در روزهای ابتدایی انجام ارتودنسی به دلیل وارد آمدن کمی فشار به دندان‌ها و استخوان فک ممکن است کمی احساس درد داشته باشید.

آیا پس از ارتودنسی امکان بازگشت ناهنجاری وجود دارد؟

بله  اما این بازگشت محدود است و در حد شرایط قبلی نخواهد بود. البته سعی می‌شود با استفاده از روش‌هایی مانند قرار دادن اسپلینت، نوعی حمایت برای پس از برداشتن ارتودنسی ایجاد گردد.

جمع بندی

درمان ناهنجاری فک بدون جراحی معمولاً با ارتودنسی انجام می‌شود. در این روش با استفاده از براکت‌ها، پلاک‌های متحرک یا فنرهای ارتودنسی، موقعیت دندان‌ها و گاهی رشد فک‌ها در سنین رشد اصلاح می‌شود. در موارد خفیف‌تر یا متوسط، می‌توان با این روش‌ها بدون نیاز به جراحی، هماهنگی مناسبی بین فک بالا و پایین ایجاد کرد.