گلایه‌های آخرین فرزند ملک‌الشعرای بهار

ایبنا نوشت: چهرزاد بهار می‌گوید: از آثار بهار تنها چیزی که در اختیار ما است؛ دیوان کامل بهار است؛ که انتشارات توس چاپ می‌کند و آخرین چاپ آن هم دو سال پیش منتشر شد.

چهرزاد بهار، فرزند آخر ملک‌الشعرای بهار در آستانه زادروز این شاعر، ادیب، نویسنده، و روزنامه‌نگار درباره وضعیت چاپ آثار بهار گفت: از آثار بهار تنها چیزی که در اختیار ما است؛ دیوان کامل بهار است؛ که انتشارات توس چاپ می‌کند و آخرین چاپ آن هم دو سال پیش منتشر شد. ولی بقیه آثار متاسفانه در اختیار ما نیست. مثلا دو تا از این آثار دست انتشارات امیرکبیر بوده که آن‌ها هم هر کار دلشان بخواهد می‌کنند. یا مثلا یک ناشر در مشهد یک سری از مطالبی که از استاد فرخ بوده را بدون اجازه چاپ کرده‌ است؛ از این کارها زیاد می‌کنند.

او ادامه داد: من پیگیری نمی‌کنم؛ چون ما در اینجا اختیاری نداریم و کسی از ما اجازه نمی‌گیرد. کجا بروم و به چه‌کسی شکایت کنم. من در حد توان خودم فقط توانستم دیوان را در اختیار بگیرم؛ که مقدمه دو چاپ آخر آن را هم خودم نوشته‌ام. من دیگر پیر شده‌ام و توان دوندگی و پیگیری این که کجا و چرا کتاب‌های پدرم را چاپ کرده‌اند، ندارم. از آن طرف هم هیچ‌کس برای انتشار کتاب‌های بهار اجازه نمی‌گیرد؛ هر کس هر کاری که دلش بخواهد، می‌کند.

چاپ کتاب نیمه‌کاره بهار به اسم فردی دیگر

فرزند ملک‌الشعرای بهار درباره «سبک‌شناسی» او گفت: کتاب «سبک‌شناسی» بهار دست انتشارات امیرکبیر است که آن را به طور مرتب چاپ می‌کند، چون برای دانشگاه و تا مقاطع دکتری، این کتاب ارزش دارد. بعد از بهار هم خیلی‌ها سبک‌شناسی کردند، اما سبک‌شناسی نشد؛ یعنی سبک‌شناسی بهار نیست. حتی قرار بود سبک‌شناسی شعر به‌وجود بیاید؛ حتی مقداری از آن را هم پدرم نوشت، اما به بیماری افتاد و نتوانست کار را ادامه دهد؛ بعدها یکی از استادان دنباله همان را نوشت و به چاپ رساند؛ حتی آن نیمه‌ای هم که بهار نوشته بود را هم به نام خودش منتشر کرد. تنها کسی که به درستی و علمی دست به کار سبک‌شناسی زد، بهار است؛ که هنوز هم در دانشگاه و در مقطع دکتری تدریس می‌شود. همان‌طور که عرض کردم، بعد از بهار هم دیگرانی سبک‌شناسی نوشتند، اما هنوز هم سبک‌شناسی بهار مرجع است و در خیلی موارد به آن استناد می‌شود. دلیل آن هم درست بودن حرف بهار است که محصول دوران آرامش او است.

او ادامه داد: پدرم بعد از تبعیدها، زندان‌ها و دردورنج‌هایی که کشید، تقریبا از سال‌های ۱۳۱۴ تا حدود ۱۳۲۰ یک دوران آرامش داشت که بنده هم در همین دوره به دنیا آمدم. شاهکار سبک‌شناسی او هم همان زمان نوشته شد. پس از آنچه که من در این حوزه دیده‌ام و خوانده‌ام، هرگز به استادی سبک‌شناسی و نوشته بهار نبوده است. البته شاید بعدها اثری اینچنینی نوشته شود؛ که بنده خیلی امیدوار نیستم، چون دیگر کسانی مثل بهار به‌وجود نمی‌آیند که بخواهند چنین اثری پدید آورند.

چهرزاد بهار در ادامه درباره دیدگاه های سیاسی بهار عنوان کرد: اگر زندگی‌نامه، آثار و مقدمه‌هایی که خود بهار نوشته را بخوانید. می‌بینید که او از همان اول و از ۱۸ سالگی پا در راه مبارزه یا پاسداری از آن گذاشته است. در مشهد حزب دموکرات را به‌وجود آورد. عشق و علاقه‌اش به مشروطه و جریان آزادی‌خواه مشهود و مشهور است.