ایرانی‌ها با نرم‌افزارهای موبایل بیگانه‌اند؟

دنیای اقتصاد: آمار فروش گوشی‌های هوشمند در ایران بالا است، اما کاربران معدودی از نرم‌افزارهای موبایل استفاده می‌کنند

در و دیوارهای شهر پر شده‌است از تبلیغات رنگارنگ تلفن‌هاي همراه هوشمند. رقابتی تنگاتنگ بین تولیدکنندگان شرق آسیا. سامسونگ، ال‌جی و سونی این روزها بیلبوردهای شهرهای بزرگ را به خود اختصاص داده و تبلیغات وسیعی در مورد گوشی‌هاي هوشمند خود منتشر کرده‌اند. تبلیغاتی که وقتی به مراکز خرید مراجعه مي‌کنی با برند اچ‌تی‌سی و برخی دیگر از برندهای بازار همراه‌شده که نشان مي‌دهد بازار گوشی‌هاي هوشمند حسابی سکه است.

گوشی‌هايي که این روزها مورد استقبال بخش زیادی از نسل جوان و حتی گاهی نوجوان قرار گرفته است. به گفته بسیاری از کارشناسان بازار در حال حاضر نزدیک به ۵۰ درصد از سهم فروش گوشی در بازار ایران مربوط به گوشی‌هاي هوشمند است. به‌خصوص از زمانی که سامسونگ تصمیم به تولید و عرضه گوشی‌هاي آندرویدی ارزان قیمت گرفت این سهم افزایش هم يافت. به‌طوری که شیرینی این بازار برای سامسونگ هم‌اکنون باعث شده تا همشهری این برند کره‌ای یعنی ال‌جی نیز به فکر ساخت گوشی‌هاي ارزان‌قیمت هوشمند مجهز به سیستم‌عامل آندروید بیفتد.

۸۸ میلیون سیم‌کارت فروخته شده

در آن سوی بازار یعنی گلوگاه اصلی ورود کالا هم آمارهایی ارائه مي‌شود که نشان از اقبال همین باهوش‌هاي کوچک دارد. گمرک جمهوری اسلامی نیز چند ماه پیش در گزارشی خبر از افزایش ۷۰ میلیون دلاری واردات گوشی به کشور را داد به طوری که در هفت ماه اول امسال واردات این کالا به کشور از مرز ۱۰۰ میلیون و ۳۹۰ هزار دلار گذشت. این در حالی است که این میزان در مدت مشابه سال قبل ۳۰ میلیون و ۲۱۶ هزار دلار بود. به عبارت دیگر، واردات گوشی تلفن همراه در هفت ماه اول امسال نسبت به مدت مشابه سال قبل از لحاظ ارزشی ۲۵/۲۳۲ درصد افزایش و از لحاظ وزنی ۲۳/۱۱۹ درصد افزایش نشان می‌دهد. از آن سوی دیگر شرکت مخابرات ایران در آغاز سی و چهارمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی شمار مشترکان تلفن همراه خود را ۵۵ میلیون مشترک اعلام کرد که به این ترتیب ضریب نفوذ تلفن همراه شرکت مخابرات ایران به بیش از ۳۷/۷۳ درصد رسیده است که از مجموع ۵۵ میلیون مشترک تلفن همراه، ۱۶ میلیون مشترک تلفن همراه دائمی و بیش از ۳۹ میلیون مشترک تلفن همراه اعتباری مخابرات هستند.

رقیب اپراتور اول یعنی ایرانسل اما هیچ وقت تمایلی به ارائه آمار مشترکان خود نداشته است. با این حال یک سال و نیم پیش آمار مشترکان این اپراتور از سوی معاون سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی ۱۸ میلیون مشترک اعلام شد آماری که بعدها در خبرهای خارجی و این بار به نقل از MTN آفریقای جنوبی عدد ۳۱ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر عنوان شد. اعدادی که اما هیچ‌کدام در نهایت به تایید مدیرعامل ایرانی آن نرسیده است. جمع مشترکان سایر اپراتورهای فعال کشور نیز به همراه اپراتور سوم شاید به یک میلیون کاربر برسد که در مجموع شاید بتوان کاربران تلفن همراه کل کشور را ۸۸ میلیون مشترک در نظر گرفت. (برخی از کاربران از دو یا چند سیم‌کارت استفاده مي‌کنند)

دزفولی، مدیرعامل ایرانسل اما چند ماه پیش در مراسم سالگرد این اپراتور آمار جالبی ارائه کرده بود. او گفته بود که پیش‌بینی می‌شود ترافیک دیتا در دنیا در سال ۲۰۱۵ معادل کل ترافیک دیتا تا سال ۲۰۱۰ میلادی خواهد بود که حاکی از رشد قابل توجه حوزه دیتا است و نشان می‌دهد اپراتورها باید تمرکز خاصی روی حوزه دیتا داشته باشند. او همچنین تاکید کرده بود که رفتار مشترکان ما در مقایسه مهر امسال با مهر سال گذشته نشان می‌دهد که ۱۰۹ درصد افزایش ترافیک داشته‌اند و نشان‌دهنده رویکرد مشترکان ایرانسل به سمت دیتا است که از رویکرد بین‌المللی نیز تبعیت می‌کند. میزان این رشد در مهرماه سال ۹۰ نسبت به مهر سال ۸۹ معادل ۷۳ درصد بوده است.


بازاری بکر برای نرم‌افزار

اکنون سوالی که پیش مي‌آید آن است که این تعداد کاربر تلفن همراه در کشور به جز مکالمه و پیام کوتاه چه استفاده دیگری از گوشی خود خواهند داشت. اگر آمارهای ابتدای این گزارش، یعنی سهم 50 درصدی گوشی‌هاي هوشمند را در عدد 88 میلیون کاربر ضرب کنیم به این نتیجه خواهیم رسید که احتمالا 44 میلیون گوشی هوشمند در بازار ایران وجود خواهد داشت. این آمار تا حدودی به رشد 109 درصدی استفاده از خدمات دیتا توسط مشترکان ایرانسل هم نزدیک است. در نتیجه به نظر مي‌رسد بخش عظیمی از کاربران تلفن همراه هم‌اکنون از خدمات اینترنتی سیم‌کارت‌هاي خود نیز استفاده مي‌کنند که این خدمات ممکن است مربوط به نرم‌افزارهای کاربردی هم باشد.

اما سعید رسول اف، رییس هیات‌مدیره انجمن تولیدکنندگان نرم‌افزار تلفن همراه در این باره مي‌گوید: آمار درستی از میزان مصرف نرم‌افزارهای کاربردی توسط کاربران ایرانی در اختیار نیست. او ادامه مي‌دهد: متاسفانه به رغم آنکه نسل استفاده کننده از گوشی‌هاي هوشمند در کشور ما جوان و تحصیلکرده بوده که طبیعتا انتظارات فرهنگی از آنها بیشتر از سایرین است، اما همچنان مشاهده مي‌شود که این کاربران تمایلی به استفاده از نرم‌افزارهای کاربردی تلفن همراه به‌عنوان یک کالای اقتصادی ندارند. رییس هیات‌مدیره انجمن تولیدکنندگان نرم‌افزار تلفن همراه علاوه بر ضعف فرهنگی، مشکلات زیرساختی ارتباطی را نیز از دیگر دلایل عقب ماندگی نرم‌افزارهای موبایلی عنوان مي‌کند و مي‌گوید: نرم‌افزارهای جدید برای جذابیت و کارآیی نیازمند دسترسی به شبکه‌هاي اطلاعاتی و اینترنتی هستند اما آیا اینترنت همراه اپراتورهای ما مي‌تواند سرعتی مناسب را برای کاربران به ارمغان بیاورد؟ در نتیجه زمانی که چنین زیرساخت‌هايي فراهم نباشد نمی توان انتظار رشد استفاده از نرم افزارهای ایرانی را هم داشت.


حمایت‌هاي دولتی راه نجات

در يکي دو سال گذشته، بسياري از شرکت‌هاي جوان ايراني به سمت ساخت و عرضه نرم‌افزارهاي موبايلي بومي شده رفته‌اند. رسول اف در این باره مي‌گوید: کاربران ما بايد دريابند که استفاده از يک نرم‌افزاري که در اختيار دارند هزينه‌هاي زيادي را براي شرکت توليدکننده به همراه داشته است و فکر مي‌کنم استفاده از اين نرم‌افزارها هم به لحاظ قانوني و هم به لحاظ شرعي مشکل دارد. اما از سوي ديگر همان‌طور که مي‌دانيد هم‌اکنون نرم‌افزارهاي تلفن همراه از سوي اپراتورها در تمام کشورها با قيمت‌هاي بسيار پاييني در اختيار کاربران قرار مي‌گيرد يا با تخفيف‌هاي مناسبي از سوي اپراتورها ارائه مي‌شود.

از سوی دیگر حسن عليزاده، رييس مرکز توسعه فناوري اطلاعات و رسانه‌هاي ديجيتال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي معتقد است تمام نرم‌افزارهاي کاربردي که در جهان در حال نگارش و تهيه است، هدف‌گذاري نهايي خود را بر بستر تلفن همراه قرار داده‌اند. او مي‌گوید: خوشبختانه ما از نظر آي‌تي و به خصوص نرم‌افزارهايي که در بخش تلفن همراه توليد مي‌شود نه‌تنها از دنيا عقب نيستيم، بلکه در خيلي از جاها همسطح و گاه جلوتر هم هستيم و حرف‌هاي زيادي هم براي گفتن داريم. او مي‌گوید: اگر بتوانیم برنامه‌هاي فاخر و چند زبانه تولید کنیم بی‌شک مي‌توانیم در جهان بین کشورهای منطقه در این زمینه حرف اول را بزنیم. به هر حال آنچه مهم است بحث فرهنگ‌سازی است. اینکه بتوان قشر جوان را به جای نصب نرم‌افزارهای قفل شکسته به نصب نرم‌افزارهای کاربردی داخلی و پولی ترغیب کرد. بدون شک قیمت‌هاي هزار تا دو هزار تومانی این نرم‌افزارها در مقایسه با بسیاری از کالاهای مورد نیاز روزانه رقم چندانی محسوب نمی‌شود.