نگاهی آماری - تحلیلی به مربیگری منصورخان

روزنامه تماشا: تضاد با روحیه تاریخی پرسپولیس، مهمترین چالشی که منصور ابراهیم زاده در فصل آینده پیش روی خود خواهد دید. آیا هواداران پرسپولیس با سبک دفاعی و فوتبال «صرفه جویانه» ابراهیم زاده کنار خواهند آمد و به او فرصت کافی برای اجرای برنامه هایش را خواهند داد؟

با مطالعه آماری عملکرد تیم های ابراهیم زاده در چند فصل گذشته، می توان تا حدودی به مدل و سبک بازی تیم های تحت هدایت او پی برد. مدلی که اجرا کردن آن در پرسپولیس با دشواری هایی روبرو خواهد بود.

ابراهیم زاده در ۵ فصل اخیر، هدایت نفت تهران و ذوب آهن را در لیگ برتر برعهده داشته است. در جدول زیر، رتبه کلی این تیم ها، رتبه دفاعی (در جدول گل خورده) رتبه کلین شیت (تعداد بازی های بدون گل خورده) و رتبه هجومی (در جدول گل زده) آمده است.

ابراهیم زاده در سه سال ابتدایی مربیگری در ذوب آهن با این تیم سهمیه لیگ قهرمانان آسیا را گرفت و دو بار تا آستانه فتح لیگ برتر هم رفت. در لیگ یازدهم او با ذوب آهن بحران زده ششم شد و امسال هم با تیم متوسط نفت تهران تنها یک گام از رتبه چهارم و کسب مجوز لیگ قهرمانان آسیا عقب ماند. با این کارنامه می توان ابراهیم زاده را مربی موفقی دانست اما این موفقیت چگونه به دست آمده است؟

کم گل می زند و می خورد

آمار دفاعی تیم های ابراهیم زاده از فصل دوم سرمربیگری او تاکنون، چشمگیر بوده است. البته آمار دفاعی او و ذوب آهن در لیگ هشتم، جایی که این تیم در هفته آخر ۴ گل مشکوک در خانه فولاد خورد و قهرمانی را به استقلال واگذار کرد، ضعیف بوده است. بدون در نظر گرفتن آن فصل، تیم های او در ۴ فصل اخیر، کمتر از یک گل در هر بازی خورده اند.

ذوب آهن با او در لیگ های نهم، دهم و یازدهم به ترتیب بهترین، چهارمین و سومین خط دفاعی لیگ را داشته و نفت تهران هم در فصل گذشته توانسته سومین خط دفاعی مستحکم لیگ را با تنها ۲۹ گل خورده از آن خود کند. تیم های ابراهیم زاده همچنین در ترک زمین بدون دریافت گل موفق بوده اند و در ۴ فصل اخیر، جزو ۴ تیم موفق لیگ در جدول کلین شیت بوده اند. تیم های ابراهیم زاده در این فصل ها به طور متوسط ۱۵ کلین شیت در هر فصل داشته اند که آمار بسیار خوبی در لیگ برتر محسوب می شود.

ذوب آهن بحران زده ابراهیم زاده در لیگ یازدهم که از گردان و صادقی در درون دروازه و زوج فرشید طالبی و علی احمدی در قلب دفاع بهره می برد، از سپاهان سرحال لیگ دوازدهم که از همین مهره ها استفاده می کرد و یکی از بهترین هافبک دفاعی های فوتبال ایران، یعنی امید ابراهیمی را داشت بیشتر گل نخورد.

در مقایسه با این عملکرد دفاعی درخشان، تیم های ابراهیم زاده در فاز هجومی چندان موفق نبوده اند. باز هم فصل اول سرمربیگری ابراهیم زاده که کاملا متفاوت از فصول دیگر بوده را در نظر نمی گیریم. تیم های او به طور متوسط ۴۲ گل در هر فصل زده اند که آمار ضعیفی برای تیم های مدعی قهرمانی محسوب می شود.

امسال نفت تهران با ۴۲ گل زده، ششمین خط حمله لیگ را داشته است. سال گذشته ذوب آهن تنها از مس سرچشمه بیشتر گل زده بود و در لیگ های نهم و دهم که ذوب آهن در کورس قهرمانی بوده، ششمین و پنجمین تیم لیگ از نظر گل زده بوده است.

ابراهیم زاده معمولا تیم های خود را با دو هافبک دفاعی می چیند؛ مگنو باتیستا و علی عزتی در نفت تهران و سینا عشوری و قاسم حدادی فر در ذوب آهن، سازماندهی مناسب دفاعی در کنار رویکرد محافظه کارانه این سرمربی در این فصل ها باعث شده تیم های او در کار دفاعی موفق و در گلزنی تا حدودی ناموفق باشند. در تکمیل این آمار، باید نگاهی به عملکرد تیم های او در بازی های خانگی و خارج از خانه انداخت.


استاد ضد حمله

نفت تهران در فصل اخیر، تنها تیمی بود که در بیرون از خانه بیشتر از بازی های خانگی امتیاز جمع کرده بود. در فصل قبلی هم ذوب آهن ابراهیم زاده تنها تیمی بود که بیشتر امتیازات خود را در بیرون از فولادشهر جمع آوری کرده بود. آماری یگانه که باید رد پای دو عامل را در آن جستجو کرد. یک؛ نبود عامل تماشاگر در این تیم ها که متوسط امتیازهای خانگی این تیم را کاهش داده است.

دو؛ تبحر تیم های او در بازی دفاعی و اجرای ضد حمله که باعث شده این تیم ها همیشه یکی از بهترین تیم های لیگ برتر در جدول بازی های خارج از خانه باشند. در چند فصل اخیر، ابراهیم زاده توجه زیادی به خرید بازیکنانی که توانایی اجرای این این تاکتیک را داشته باشند نشان داده و همیشه بهترین مهره های تیم های او، بازیکنانی سرعتی و زهردار در ضد حملات بوده اند.

از خلعتبری، فرهادی، کاسترو، رجب زاده و صادقیان در ذوب آهن گرفته تا یعقوب کریمی و محمدحسین مهرآزما در نفت تهران. برای درک تبحر تیم های او در اجرای ضد حمله کافی است دو گل نفت تهران به پرسپولیس در دو بازی اخیر را به یاد بیاورید.


توان سخت افزاری پرسپولیس

دیدیم که حتی بیلان تیم های ابراهیم زاده در ۴ فصل گذشته به خوبی نمایانگر تبحر او در اجرای ضدحملات و تاکتیک های دفاعی و محافظه کارانه است. با توجه به موفقیت او با استفاده از این تاکتیک ها، باید منتظر اجرای این تاکتیک ها در پرسپولیس لیگ سیزدهم هم بود اما آیا ابراهیم زاده ابزار لازم برای پیاده کردن سبک خود در کالبد پرسپولیس را دارد؟

در صورت حفظ مهره های فعلی پرسپولیس، به نظر می رسد ابراهیم زاده برای تکمیل پازل تاکتیکی خود، نیاز به خریدهای چندانی نداشته باشد. عملکرد پرسپولیس در دور برگشت لیگ یازدهم نیز همخوانی بالایی با سبک مورد علاقه ابراهیم زاده دارد. پرسپولیس در دوره گل محمدی ساختار دفاعی قابل قبولی داشته، با کلین شیت در بیش از نیمی از بازی ها و دریافت به طور متوسط ۰.۸۲ گل در هر بازی.

سرعت انتقال بالای هافبک های پرسپولیس، نوری و حقیقی، در این مقطع زمانی و سرعت ذاتی مهاجمانی مانند انصاری فرد، رضایی و نوروزی، باعث شده بسیاری از گل های تیم یحیی روی پاس های در عمق و ضد حملات سریع به دست آید. با این زمینه فکری و تاکتیکی و ابزار مناسب (مدافعان میانی مستحکم، مدافعان کناری رونده و پرشتاب، هافبک های با قدرت انتقال بالا از فاز دفاع به حمله و مهاجمان پرسرعت) کار ابراهیم زاده برای اجرای اندیشه هایش در پرسپولیس آسان به نظر می آید. البته او در این راه با مانع بزرگی هم مواجه است. مانعی در بیرون از زمین چمن.


هواداران کنار می آیند؟

پرسپولیس همیشه یکی از هجومی ترین تیم های فوتبال ایران بوده و هواداران این تیم، به آن افتخار می کنند. اگر از کنار جمله «سوت رو که می زدن، 3 تا گل جلو بودیم» علی پروین بگذریم، نمی توان نادیده گرفت که محبوب ترین پرسپولیس سالیان اخیر را مصطفی دنیزلی ساخته است. تیمی هجومی و هیجان انگیز که هیچ افتخاری به دست نیاورد اما تکرار خاطرات آن برای هواداران تیم سرخپوش، بسیار شیرین است.

حالا باید دید آیا هوادارانی که حتی با تیم نیمه هجومی یحیی گل محمدی کنار نیامدند، با اندیشه های محافظه کارانه ابراهیم زاده خواهند ساخت؟ یا ابراهیم زاده هم به سرنوشت سایر مربیان همفکر خود در تیم هایی با فلسفه هجومی دچار خواهد شد؟
تضاد با روحیه تاریخی پرسپولیس، مهمترین چالشی که منصور ابراهیم زاده در فصل آینده پیش روی خود خواهد دید. آیا هواداران پرسپولیس با سبک دفاعی و فوتبال «صرفه جویانه» ابراهیم زاده کنار خواهند آمد و به او فرصت کافی برای اجرای برنامه هایش را خواهند داد؟

با مطالعه آماری عملکرد تیم های ابراهیم زاده در چند فصل گذشته، می توان تا حدودی به مدل و سبک بازی تیم های تحت هدایت او پی برد. مدلی که اجرا کردن آن در پرسپولیس با دشواری هایی روبرو خواهد بود.

ابراهیم زاده در ۵ فصل اخیر، هدایت نفت تهران و ذوب آهن را در لیگ برتر برعهده داشته است. در جدول زیر، رتبه کلی این تیم ها، رتبه دفاعی (در جدول گل خورده) رتبه کلین شیت (تعداد بازی های بدون گل خورده) و رتبه هجومی (در جدول گل زده) آمده است.