هشدار: بعد از «وبا» نوبت «سل» است!

روزنامه بهار: دیروز وبا و امروز سل. بیماری‌هایی که از آن سوی مرزها می‌آید. پیش از این مقامات وزارت بهداشت گفته بودند افرادی که به‌طور غیرمجاز از مرزهای شرقی وارد ایران می‌شوند با خود «وبا» آورده‌اند، حالا می‌گویند مهاجران همسایه ناقل بیماری‌های دیگری هم هستند از جمله سِل که از کشورهای افغانستان، عراق، آذربایجان و پاکستان وارد ایران می‌شود، قرار است ایران برای کنترل سل به کشورهای همسایه کمک کند.

متخصصان بیماری‌های تنفسی دیروز در ششمین کنگره بین‌المللی «بیماری‌های ریه، مراقبت‌های ویژه و سل» گردهم آمدند. جایی برای حرف‌های تخصصی درباره بیماری‌های تنفسی. در این همایش پزشکان و نمایندگانی از کشورهای مختلف جهان از جمله اروپا و آمریکا حضور داشتند. علی‌اکبر ولایتی، رییس ششمین کنگره بین‌المللی بیماری‌های ریه، مراقبت‌های ویژه و سل آخرین آمار مبتلایان به بیماری سِل در کشور را ۱۲‌هزار نفر اعلام کرد و گفت: «حدود سه‌هزار نفر از بیماران شناسایی نشده‌اند.»

او با بیان این‌که سلِ مقاوم به درمان در جهان به عنوان یک چالش مهم مطرح است، ادامه داد: «ایران کشور مرجع در مقابله با سل مقاوم است. حدود یک سوم بیماران مبتلا به سل در ایران را افراد خارجی تشکیل می‌دهند که برای درمان به ایران سفر می‌کنند.»چنان‌که ولایتی می‌گوید بیماری «سل» که در سال‌های گذشته وزارت بهداشت اعلام کرده بود روند ابتلا به آن در ایران رو به افزایش گذاشته حالا تحت کنترل است و آمار مبتلایان به این بیماری نسبت به سال گذشته کاهش محسوسی داشته است.

رییس بیمارستان مسیح دانشوری با بیان این‌که تعداد مبتلایان به بیماری سِل در ایران به یک سوم در ۱۰ سال گذشته کاهش یافته است، ادامه داد: «در ۱۰ سال پیش آمار مبتلایان به سِل ۴۰ نفر به ازای هر ۱۰۰‌هزار جمعیت بود. ولی امروز ما به آمار ۱۲ تا ۱۴ نفر به ازای هر ۱۰۰‌هزار نفر رسیده‌ایم یعنی آمار مبتلایان به سِل در کشور به یک سوم نسبت به ۱۰ سال گذشته کاهش یافته است.»

او با اشاره به این‌که یک سوم بیماران مبتلا به سِل در بیمارستان مسیح دانشوری اتباع خارجی هستند، گفت: «این افراد از کشورهای همسایه وارد ایران می‌شوند در مسیر عبوری خود بیماری سِل را نیز وارد کشور می‌کنند در حالی که در بعضی از این کشورها بیماری سِل مقاوم به درمان در بین جمعیت‌های آنان بسیار شایع است. در حال حاضر نیز بیشترین مبتلایان به بیماری سِل مربوط به استان‌های مرزی کشورمان است.»

در سال‌های گذشته وزارت بهداشت هم اعلام کرده بود استان‌های سیستان و بلوچستان و استان گلستان از نظر بروز سل، دو استان با شیوع بالا هستند. به استناد گزارش سازمان بهداشت جهانی (WHO) بروز سل در ۲۲ کشور دنیا بیش از کشورهای دیگر است‎؛ آذربایجان،روسیه، ترکمنستان وجمهوری‌های استقلال‌یافته شوروی سابق از این دست کشورها هستند.

سونامی بیماری‌های تنفسی در راه است

سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۰۰ چهار بیماری ازجمله بیماری های قلبی عروقی، تنفسی، دیابت و سرطان را در اولویت پیشگیری و به عنوان چهار بیماری عمده که باعث مرگ و میر در جهان می شوند، اعلام کرد. آمارها نشان می‌دهد در حال حاضر ۸۰۰‌میلیون نفر در دنیا مبتلا به بیماری‌های تنفسی هستند و در سال‌های آینده بیماری‌های مزمن و سرطان جزو ۶ مورد مرگ و میر قرار می‌گیرد.

به گفته متخصصان حاضر در این کنگره، بیماری‌های تنفسی به خاطر حساسیت‌هایی که در بدن رخ می‌دهد از ویژگی‌های خاصی برخوردار است و در سال‌های اخیر نیز به دلیل تغذیه نامناسب، عدم تحرک، آلودگی هوا، مصرف دخانیات باعث شده است بیماریهای غیرواگیر شیوع بیشتری پیدا کند. براساس آمار ارائه شده در این کنگره در دنیا ۴۰۰‌میلیون نفر گرفتار آسم هستند و حدود ۲۰۰‌میلیون نفر دچار بیماری‌های مزمن تنفسی بوده و در حدود بیش از ۱‌میلیارد نفر هم از بیماری‌ آلرژی رنج می‌برند. در ایران هم ۱۰‌درصد از بچه‌های زیر ۱۴ سال و تا ۶‌درصد بزرگسالان گرفتار بیماری آسم هستند. این آمارها در بخشی از صحبت‌های احمدرضا مسجدی، قائم‌مقام بیمارستان مسیح دانشوری ارائه شد.

او حرف‌های دیگری زد از جمله درباره خطر شیوع گسترده بیماری‌های مزمن تنفسی در سال‌های آینده هشدار داد و افزود: «برخی کارشناسان معتقدند کشورهای در حال توسعه در دو دهه آینده با سونامی بیماری‌‎های مزمن تنفسی مواجه می‌شوند و این موضوع در ایران هم جدی است. باید در زمینه عدم مصرف قلیان و سیگار به‌خصوص برای مراقبت از خردسالان و نوجوانان و جوانان کشور اقدامات جدی صورت بپذیرد زیرا در سال‌های آینده سیل بیماری‌های تنفسی را خواهیم داشت.»به گفته قائم‌مقام بیمارستان مسیح دانشوری، اتباع غیرمجاز کشورهای افغانستان، عراق، ‌آذربایجان و پاکستان، بیماری سل را وارد کشور می‌کنند.

مثلا بیماری سل مقاوم به درمان که سخت‌ترین بیماری سل به حساب می‌آید در پاکستان بسیار شایع است. این فوق تخصصی بیماری‌های ریوی از بررسی و کنترل بیماری «COPD» یا همان بیماری مزمن ریوی خبر داد و افزود: «با همکاری معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت و شهرداری تهران بررسی این بیماری برای نخستین‌بار در ۲۲ منطقه شهر تهران آغاز کرده‌ایم که در هفته‌های آینده آمارهای آن را منتشر خواهیم کرد و قرار بر این است تا وزارت بهداشت نیز این طرح را پس از بررسی‌های لازم در کل کشور به اجرا در آورد.»

قائم‌مقام بیمارستان مسیح دانشوری درباره آخرین آمارهای مبتلایان به سِل در ایران گفت: «براساس آخرین آمارها رقم ۲۲ در ۱۰۰‌هزار برای مبتلایان به بیماری سل در کشورمان ثبت شده است یعنی به روایتی اگر جمعیت کشور را در حدود ۷۵‌میلیون نفر در نظر بگیریم در حدود ۱۷ تا ۱۸‌هزار نفر به بیماری سل مبتلا هستند که ۷۰‌درصد این مبتلایان آمارشان ثبت می‌شود البته تمام این افراد شناسایی و تشخیص داده می‌شوند ولی بعضی از آن‌ها وارد سیستم نمی‌شوند.»

مسجدی با اشاره به این‌که خوشبختانه امکانات و تجهیزات تشخیص و درمان بیماری سل در کشور فراهم است ولی باید درباره ورود افراد از کشورهای همسایه که حامل این بیماری هستند اقداماتی صورت پذیرد، افزود: «مثلا کشور آذربایجان بالاترین میزان سل را در دنیا دارد وقتی فردی از این کشور وارد ایران می‌شود به شهرهای مختلف رفت‌وآمد می‌کند و چون این بیماری علایم ظاهری نیز ندارد می‌تواند در مدت زمان تردد این افراد این بیماری در کشور شیوع پیدا کند.»

قائم‌مقام بیمارستان مسیح دانشوری خاطرنشان کرد: «کشور ما با همکاری ژاپن برنامه‌ای برای کنترل بیماری سِل در افغانستان شروع کرده است زیرا ما همان‌طور که برای کشور خودمان در بحث بیماری‌ سل اقدام می‌کنیم باید به صورت منطقه‌ای نیز عمل کنیم مثلا در بیمارستان مسیح دانشوری یک سوم بیماران مبتلا به سل خارجی هستند. آن‌ها هیچ جایی برای درمان نیز ندارند بنابراین ما باید برای کنترل و جلوگیری از بیماری سل به صورت منطقه‌ای عمل کنیم.»