معایب دیوارها را با طاقچه و ديوار‌كوب‌ بپوشانید

در شماره‌هاي پيشين به نقاط تاكيد و تركيب‌بندي ديوارها به مثابه يك بوم نقاشي پرداختيم و جاي نصب المان‌هاي دكوراتيو بر روي ديوار را تا حدودي مشخص كرديم. اكنون به تاثير اين نصب‌كردني‌ها به‌ ديوار مي‌پردازيم. از طاقچه شروع مي‌كنيم. طاقچه يكي از ساختارهايي است كه از ديرباز و در جوامع و فرهنگ‌هاي مختلف استفاده زيادي داشته و يكي از موارد هویت‌بخش به سکون و سکوت دیوار به عنوان یک عامل جداکننده فضایی بوده است.

طاقچه‌ها به صورت کاربردی یا تزئینی، با فرم‌ها و اندازه‌هاي متفاوت در ديوار طراحي مي‌شوند. اين طراحي در گذشته، مخصوصا در معماري اصيل ايراني به‌صورت رف، با گچبري‌هايي که نوع و مقدار آن با ميزان دارایی و مقام صاحب منزل رابطه مستقيم داشت، تزئين مي‌شد. گلدان‌ها، شمعدان و لاله‌ها به‌صورت قرينه در اطراف و معمولا آينه‌اي در وسط، عناصر تشکیل‌دهنده این طاقچه‌ها بود. طاقچه در اين زمان در حقيقت نقطه كانوني فضا و معرف سبك معمار سازنده و اقليم و خصوصيات فرهنگي و قومي بود كه بر ديوار اصلي قرار مي‌گرفت و قسمت شاه‌نشين و مرغوب فضا را به خود اختصاص مي‌داد. بعدها در تغييراتي كه در سبك معماري معاصر نسبت به معماري سنتي به وجود آمد، برای پوشش طاقچه‌ها گاه از پارچه‌هاي سه‌گوش يا كناره‌هاي ترمه، سرمه‌دوزي و كارهاي هنري ارزشمند استفاده می‌شد که پس از مدتي به كلي منسوخ شدند.

اما در دهه‌هاي اخير، در احياي سبك‌هاي فولكلور در سبك مراكشي يا ويلايي در سبك فرانسوي و در سبك‌هاي بين‌المللي مثل ethnic chic (سبکی است قومی و سنتی بر اساس فرهنگ باستانی) كه ماهيتي چند‌سويه دارند و از ملل مختلف براي طراحي وام مي‌گيرند، دوباره شاهد طاقچه‌هاي كوچك و پراكنده با ظاهري ساده و دكوراتيو به شكل و شمايل جديد هستيم.

هر قدر طاقچه‌ها در گذشته ميل به اغراق در تزئينات و آينه‌كاري‌ها و نقاشي‌هاي ديواري (فرسكو) داشتند، طاقچه‌هاي امروزي ديگر محدوديت طراحي‌هاي سنتي را ندارند. بر روي ديوار هر اتاقي، ديوار راهروها، ديوار لابي و حتي بر روي ستون‌ها مي‌توانید فضايي به‌عنوان طاقچه تعريف كنید.

طاقچه‌ها چه به‌صورت حفره‌اي در ديوار ايجاد شوند و چه داراي لبه‌اي به سمت خارج ديوار باشند بر معماري فضا تاثير ‌می‌گذارند. طاقچه‌ها به دو صورت ثابت و متحرك در دكوراسيون فضا استفاده مي‌شوند. نوع ثابت آن به‌صورت انواع گچي است كه از دير‌باز مورد توجه معماران بوده که در مراحل نازك‌كاري ساختمان به‌ آن پرداخته شده و جزء معماري ساختمان محسوب مي‌شود. طاقچه‌های ثابت قابل جابه‌جايي و انتقال به قسمت ديگر فضا نیستند. به‌غير از گچ، سنگ و چوب نيز از موارد قابل توجه و پركاربرد در تعبيه اين‌گونه طبقات معمارانه در داخل ديوار است.

نوع ديگر طاقچه‌ها، نوع متحرك آن است. تنوع فرمی (در شكل و شمايل و رنگ)، تنوع متريال و انتخاب مكان نصب، از موارد برتري طاقچه‌های متحرک نسبت به نوع ثابت آن است. طاقچه‌هاي متحرك، امروزه به‌نام طبقات مستقل، شلف ( shelf ) و براكت (‌ bracket ) با تنوع وسيعي از جنس‌هاي مختلف گچ، چوب، فلز، تركيبي از چوب و فلز، تركيبي از شيشه و فلز يا شيشه و چوب و پلي‌استر در بازار موجود است كه نوع جنس و متريال اين طبقات، ميزان مدرن يا كلاسيك بودن فضا را نشان داده و هماهنگ با سبك دكوراسيون، انتخاب مي‌شوند.

طاقچه‌ها و طبقات مستقل از جمله موارد نصب‌كردني بر ديوار هستند كه اندازه ديوار را به شدت تحت‌الشعاع قرار مي‌دهند. شايد به همين خاطر، در گذشته يكي از المان‌هاي با اهميت و نقطه عطف فضا برای ديوارهاي بزرگ و وسيع منازل مسكوني به حساب مي‌آمدند. انتخاب مكان نصب طبقات به‌صورت كاربردي يا تزئيني بر روي ديوار، نياز به توجه و در نظر گرفتن تاثيرات آن بر فضا دارد. مثلا:

نصب دو طبقه يا براكت (bracket) در طرفين آينه ورودي خانه يا يك تابلوی کم عرض، بر خطی افقی تاکید می‌کند و باعث بیشتر نشان داده شدن عرض تابلو می‌شود.

نصب طاقچه در زير قاب، طول ظاهري دیوار را افزايش مي‌دهد.

نصب طبقه يا طاقچه به‌صورت كنسول زير آينه يا نصب دو طاقچه كوچك ( bracket ) در زير تابلو يا آينه، با افزايش كشيدگي ظاهري مجموعه، ارتفاع ظاهري اتاق‌هاي كوتاه را افزايش مي‌دهد.

طاقچه‌ها مي‌توانند در بالاي بوفه‌ها و ويترين‌هاي كوتاه، به‌صورت تكي يا مجموعه‌اي بر روي ديوار نصب شوند.

از طاقچه‌ها می‌توانید در فضای راهروها، پاگردها، سرويس‌هاي بهداشتي، اتاق كودك و اتاق‌خواب والدين نیز بهره بگیرید. براي ايجاد تركيبي از طاقچه‌ها مي‌توانید تنوع فرمي ایجاد کنید. نیازی نیست تمام این المان‌ها به يك اندازه و فرم باشند.

فرم برخي از طاقچه‌ها به گونه‌اي طراحي شده كه براي قسمتي از ديوار مناسبند. مثلا طاقچه‌هاي سه گوش كه براي كنج و گوشه ديوار مناسبند.

طاقچه‌ها چه ساده، چه دكوراتيو، چه كوچك و چه خيلي بزرگ، زماني اهميت بيشتري پیدا می‌کنند كه اشياء بر روي آنها قرار گيرند يا نورپردازي شوند. طاقچه‌ها باید با مواد و متريالي ساخته شوند و در قسمت‌هايي از فضا قرار ‌گيرند كه حداقل شلوغي را برای آن فضا به ارمغان بیاورند. ظروف، مجسمه يا اشياء ارزشمند دكوراتيو باید روی ديوار آشپزخانه، پذيرايي، راهرو يا سرويس‌بهداشتي، با نظمي ساده و به میزان کم و محدود جانمایی شوند. ميزان شلوغي اشياء بر روي قسمتي از ديوار، زيبايي فضا را تا حد قابل ملاحظه‌اي تحت تاثير قرار داده و منجر به بروز آشفتگی می‌شود. نورهاي دكوراتيو جهت‌دار بر روي طبقات، از سادگی آنها كاسته و تاكيد موثري بر جلب توجه مخاطبين دارد.

طبقات در مواردي نقش پوشاننده معايب ديوار را بر عهده دارند. می‌توانید لك، ترك و ضايعات ناخواسته را كه به راحتي از روي ديوار محو نمي‌شوند با نصب طبقه در آن قسمت، از ديد مخاطب محو کنید. طبقات در صورتي‌كه به حالت چند‌تايي و پلكاني در مسير مورب يا هفت و هشت بر روي ديوار نصب ‌شوند، ريتم، حركت و در مواردي جهت را بر روي ديوار نشان مي‌دهند و به عنوان عاملی دکوری برای دیوار به حساب می‌آیند.

موارد نصب‌كردني بر روي ديوار از موارد تاثيرگذار و مهم طراحی ديوار به حساب مي‌آيند. بايد توجه داشته باشید كه استفاده توام از مجموعه چند مورد نصب‌كردني بر روی ديوار به همراه مبلمان و موارد دكوراتيو دیگر در مجاورت هم به شلوغي بصري فضا نيافزايد.

اختصاصی مجله اینترنتی برترین ها Bartarinha.ir