اینگوار کامپراد، خالق شگفتی های ساده

مجله موفقیت: شرکت «ایکیا» یکی از بزرگترین شرکت های خصوصی در دنیاست که در ۳۷ کشور جهان بیش از ۳۰۰ شعبه دارد و ۱۲۰ هزار کارمند استخدام کرده است. درآمد سالانه این شرکت بیش از ۲۸ میلیارد دلار برآورد شده است. موسس این شرکت «اینگوار کامپراد» (Ingvar Komprad) هشتاد و هشت ساله، بازرگان و کارآفرین سوئدی است.

مطلب پیش رو، خلاصه ای از مجموعه تلاش های این فرد است که کار خود را از پنج سالگی و با فروش کبریت با دوچرخه آغاز کرد و هم اکنون در زمره ثروتمندترین انسان های جهان قرار گرفته است.

«اینگوار کامپراد» در ۳۰ مارچ سال ۱۹۲۶ در یک منطقه روستایی دیده به جهان گشود. «مزرعه اینگوار» در «المتارید» (Elmatryd) واقع در استان «اسمالاند» سوئد قرار داشت. پدربزرگ و مادربزرگ پدری وی آلمانی بودند اما همراه با خانواده به سوئد مهاجرت کرده بودند.

این شخص، کار تجارت را از همان دوران کودکی آغاز کرد؛ یعنی او با دوچرخه به همسایه ها کبریت می فروخت. در آن زمان او با خودش فکر کرد که می تواند کبریت ها را به تعداد زیاد و یکجا از استکهلم بخرد و سپس دانه دانه آنها را با قیمت پایین تر بفروشد که در این صورت سود خوبی نصیبش می شد.

او این کار را به فروش ماهی، تزئینات درخت کریسمس، بذر گیاهان و بعدها خودکار و مداد گسترش داد؛ حتی خودش می گوید که در مدرسه نیز به فکر فروش مداد و خودکار به همکلاسی هایش بود و از این راه نیز پول خوبی کسب می کرد.


در سال ۱۹۴۳ در حالی که هفده ساله بود و به خوبی شرایط بازار آن روز را درک می کرد، فروشگاه کوچکی تاسیس کرد؛ سپس در سال ۱۹۴۸، تجارتش را گسترش داد و مبلمان و لوازم منزل را نیز به خط فروش خود اضافه کرد. تجارت او بیشتر بر پایه سفارش های پستی بود. تقاضا برای محصولاتی از قبیل تختخواب، صندلی و میزهای «ایکیا» که همه با برچسب منحصر به فرد «خودتان سرِهم کنید» عرضه می شدند، سبب شد تا «ایکیا» به بزرگترین خرده فروش اسباب و اثاثیه منزل تبدیل شود.

واژه اختصاری «ایکیا» از اولین حروف نام و نام خانوادگی او به همراه اولین حرف واژه «المتارید»، نام زادگاهش، و نیز «آگونارید»، روستای نزدیک زادگاهش، گرفته شده است.

این شرکت در ابتدا محصولاتی چون خودکار، کیف پول، قاب عکس، رومیزی و ساعت می فروخت؛ سپس در دهه ۱۹۶۰ فروشگاهی در نروژ و دانمارک تاسیس کرد تا برای اولین بار کسب و کارش را خارج از سوئد گسترش داده باشد.

در سال ۱۹۷۴ این شرکت برای اولین بار به فروش مبلمان خانگی پرداخت و در همین سال بود که «اینگوار کامپراد» کسب و کار خود را از مرز قاره ها عبور داد و تا استرالیا هم پیش رفت. این روند ادامه داشت تا اینکه در سال ۱۹۸۷ به بازارهای آمریکا و انگلیس هم وارد شد و آنقدر ادامه داد تا امروز حدود ۳۰۰ شعبه در ۳۶ کشور دنیا برند «ایکیا» را عرضه می کنند. در سال مالی ۲۰۱۲، درآمد این شرکت به ۳۶.۷ میلیارد دلار و سود آن به ۴.۲ میلیارد دلار رسید.

در ژوئن سال ۲۰۱۳، اینگوار کامپراد از مدیریت عملیاتی «ایکیا» در سوئد استعفا داد و پسر کوچکترش، ماتیاس کامپراد، مدیریت این شرکت را برعهده گرفت. ماتیاس نیز به تازگی در سمت مدیر مستقیم شرکت مشغول به کار است. کامپراد در متن استعفانامه خود چنین نوشت: «اکنون زمان مناسبی فرا رسیده است که ریاست گروه «ایکیا» را رها کنم. با این کار، یک گام بزرگ دیگر در راستای تغییر نسل برمی داریم؛ تغییری که تا چند سال آینده شاهد آن خواهیم بود.»

می گویند وقتی کامپراد برای کارکنان «ایکیا» در شعب مختلف سخنرانی می کند، همواره مدیریت را در قالب مثال به دیگران ارائه می دهد و راهکارهای مدیریتی خودش را به عنوان یک مثال زنده به آنها منتقل می کند. در هواپیما همیشه در قسمت اکونومی یا ارزان ترین قسمت می نشیند و اگر بخواهد با قطار به مسافرت برود، حتما کوپه درجه دو را انتخاب می کند؛ او هیچ وقت ساکن هتل های گران قیمت نمی شود و نگرش حاکم بر شرکت که همان سادگی است، در تمام زندگی اش سایه افکنده است.

او همیشه به کارمندان شرکتش توصیه می کند که از پشت و روی یک کاغذ سفید برای نوشتن استفاده کنند. هر چای کیسه ای را چند بار در آب جوش قرار می دهد و می گوید وقتی به رستوران می رود، نمک و فلفل های بسته بندی شده در کاغذ را برمی دارد تا بعد از آنها استفاده کند؛ ضمنا می گویند هر وقت بخواهد یک وعده غذای ارزان قیمت بخورد، حتما سری به «ایکیا» می زند.

معروف است که خرید تمام کاغذهای رنگی و کادوهای کریسمس را به زمان حراج قبل از کریسمس موکول می کند. این شرکت همچنان آوازه اش را در زمینه کنترل قیمت، گسترش های عملیاتی و توسعه مداوم کالاها حفظ کرده است تا جایی که از سال ۲۰۰۰ تا سال ۲۰۱۰ توانست قیمت کالاهایش را به طور متوسط ۲ تا ۳ درصد پایین تر بیاورد.

او در یکی از کتاب هایش، فلسفه اجتماعی خود را بدین ترتیب شرح می دهد: «فقط به خاطر هزینه های بالا نیست که من و خانواده ام از اقامت در هتل های بسیار لوکس و مجلل دوری می کنیم. ما نیازی به اتومبیل های مدل بالا، عناوین دهن پر کن یا دیگر نشان های تشخص نداریم. ما تنها به توانمندی و قدرت اراده مان متکی هستیم!»

او هم اکنون یک ویلا در سوییس، یک بنگاه معاملات املاک در سوئد و یک باغ انگور بزرگ در «پراوانس» فرانسه دارد؛ علاوه بر این، کامپراد سال های متمادی است که سوار یک پورشه مدل پایین می شود.

شعار «ایکیا» این است: «سادگی»، «کارایی»، «زیبایی». محصولات این شرکت به واسطه ارزانی و کیفیت خوب و مناسب آن شهرت جهانی دارند. کامیراد معتقد است که هدف شرکت تنها ارتقای کیفیت زندگی مردم نیست؛ بلکه تعالی بخشیدن به خود مردم است. اینکه مردم بتوانند خودشان مبلمان را سر هم کنند، کفایت و عزت نفس را به آنها هدیه می دهد.

بسته بندی محصولات این شرکت همگی به صورت بسته بندی مسطح هستند؛ یعنی نیاز به مونتاژ شدن و سر هم کردن دارند. این موضوع سبب می شود تا هزینه های حمل و نقل کاهش پیدا کند و هزینه های انبارداری کم شود.


طراحی محصولات «ایکیا» یکی دیگر از مزایای محصولات این شرکت است. این شرکت با داشتن طراحان بسیار زبده و خلاق، محصولاتی را طراحی می کند که بیشترین سازگاری را با نیازهای مشتریان داشته و به تمامی جزییات آنها فکر شده باشد؛ بدین ترتیب، «ایکیا» مدل کسب و کار قدیمی و سنتی را دگرگون کرد. صاحب نظران در کتاب «راز موفقیت ایکیا»، تفاوت میان کار «ایکیا» با دیگر شرکت های سنتی را در این موارد می دانند:

- در صنعت مبلمان، طراحی ها بسیار سنتی بود؛ اما «ایکیا» یک سبک بسیار نو و مدرن ارائه کرده است.

- این شرکت زمانی راحتی و آسایش کل اعضای خانواده از جمله کودکان را در نظر گرفت که دیگر کارخانه ها فقط به سالمندان می اندیشیدند.

- مبلمان ها در فروشگاه های کوچک عرضه می شدند ولی «ایکیا» یک فروشگاه بزرگ را همراه با دیگر لوازم منزل به این کار اختصاص داد.

- مبلمان ها فقط در مراکز شهر عرضه می شدند؛ اما «ایکیا» فروشگاهی بزرگ در خارج از شهر است که حتی هزینه ای برای پارکینگ از بازدیدکنندگان دریافت نمی کند.

- این برند، مدل سلف سرویس را ارائه کرد؛ در حالی که قبلا چنین مدلی وجود نداشت.

- شرکت های دیگر در زمینه مبلمان، کالاهای خود را از طریق آگهی و تبلیغات به دیگران معرفی می کردند اما «ایکیا» از طریق چاپ و توزیع کاتالوگ کالاهای خود در درب منازل متقاضیان، اقدام به بازاریابی و معرفی خود می کند.

اکثر فعالان صنعت مبلمان، محصولات آماده و مونتاژ شده ای را ارائه می دهند اما همانطور که پیش تر نیز اشاره شد، «ایکیا» مبلمان را به شکل قطعه قطعه و بسته بندی مسطح ارائه می دهد و خود خریدار آن را مونتاژ می کند. ایده این کار در سال ۱۹۵۶ و زمانی در ذهن اینگوار جرقه زد که یکی از کارگرانش برای آنکه بتواند میز یکی از مشتریان را در صندوق عقب اتومبیل جای بدهد، پایه آن را بیرون آورد تا دوباره خودش در خانه جا بیندازد.