با دهاني‌كه‌ هميشه خشك است، چه كنيم؟

مشكل خشكي دهان وقتي اتفاق مي‌افتد كه دهان يا اصلا بزاق ترشح نمي‌كند يا ميزان ترشح آن كم است. اگر ترشح بزاق شما كم باشد ممكن است بزاق غليظ و سخت شده و قورت‌دادن آن مشكل شود اما فكر نكنيد خشكي دهان و كمبود بزاق فقط وقتي اتفاق مي‌افتد كه تشنه هستيد، نه، عوامل متعددي مي‌تواند باعث اين حالت شود. در ضمن يادتان باشد‌ بزاق‌ دهان شما به هضم مواد‌غذايي كه مي‌خوريد كمك مي‌كند، تكه‌هاي غذا را از لابه‌لاي دندان‌هاي شما دور مي‌كند در نتيجه باعث افزايش عمر دندان‌هاي شما مي‌شود.



وقتي بزاق كم‌ترشح شود، پوست اطراف لب خشك و سخت مي‌شود؛ اين مسئله مي‌تواند به پوسته پوسته‌ شدن لب و ايجاد زخم‌هايي در پوست گوشه‌ دهان شود و مشكل آزاردهنده‌اي براي شما رقم بزند. در اين موارد زبان شما احساس خشكي، زبري و بي‌حسي مي‌كند. در اين وضعيت شما در بلع غذا و حتي صحبت‌كردن مشكل خواهيد داشت چرا كه بزاق حالت نرم و مرطوب‌كردن زبان و حفره دهان را هم بر عهده دارد.


ده‌ها دليل براي ترك‌ سيگار وجود دارد، خشك‌شدن دهان و بدبوشدن دهان يكي از اين دلايل است. خود سيگار‌كشيدن باعث خشكي دهان نخواهد شد اما سيگار، پيپ، قليان و حتي جويدن تنباكو مي‌تواند خشكي دهان را بدتر كند. كافئين هم يكي از مواردي است كه مي‌تواند باعث خشكي دهان يا تشديد آن شود.

اگر دچار مشكل خشكي دهان هستيد با پزشك يا دندان‌پزشك خود مشورت كنيد. حتما به او در مورد داروهايي كه مصرف مي‌كنيد بگوييد. همچنين يادتان باشد حالت خشكي دهان مي‌تواند نشانگر وجود بيماري يا حالتي در بدن‌تان باشد. اين نكته را هم فراموش نكنيد كه كم‌شدن بزاق دهان براي دندان‌‌ها مضر است‌ براي همين اگر اين مشكل را داريد مراجعات مكرر به دندان‌پزشك خود داشته باشيد. قطعا اين نكته‌ها را دندان‌پزشك‌تان به شما يادآوري خواهد كرد اما ما هم روي اين موضوع تاكيد مي‌كنيم كه حتما هر بار بعد از غذاخوردن دندان‌هاي‌تان را مسواك بزنيد و نخ دندان‌ بكشيد. اگر هم نمي‌توانيد در محل كار مسواك بزنيد حداقل دهان‌تان را شست‌وشو دهيد و غرغره كنيد. طي روز هم بارها و بارها دهان‌تان را شست‌وشو دهيد و نگذاريد دهان‌تان هيچ‌گاه خشك باشد.


خشكي دهان مشكلي نيست كه به‌خودي خود وجود داشته باشد و مشكل ديگري را هم به‌دنبال خود رقم نزند، از آنجا كه در اين حالت ميزان بزاق در دهان شما كم خواهد بود در نتيجه مواد‌غذايي از لابه‌لاي دندان‌ها و لثه‌هاي شما برداشته نخواهد شد در نهايت هم دندان‌هاي‌تان خراب خواهد شد و هم دهان‌تان بوي بدي خواهد داد. در ضمن ممكن است درصورت استفاده از رژ لب متوجه شويد تكه‌هايي از رژ لب روي دندان‌هاي‌تان خواهد ماند كه پاك نمي‌شود چرا كه بزاقي نيست كه آن را بشويد. در ضمن احساس خشكي دهان و گلو حتي مي‌تواند احساس خفگي و سخت شدن تنفس را هم به فرد بدهد.



بيشتر از ۴۰۰ نوع دارو مي‌توانند باعث ايجاد حالت خشكي دهان شوند كه شايع‌ترين آن‌ها داروهاي ضدحساسيت و داروهاي درمان سرماخوردگي هستند كه توسط افراد بسيار زيادي در فصل‌‌هاي بهار و زمستان مورد استفاده قرار مي‌گيرند. جدا از اين بسياري از داروهاي تجويزشده براي افزايش فشار خون، مشكلات مثانه و نيز مشكلات روحي و رواني هم مي‌توانند اين حالت را ايجاد كنند. در ضمن برخي شيوه‌هاي درماني مثل داروهاي شيمي‌درماني يا اشعه‌درماني (راديوتراپي) هم اين حالت را ايجاد مي‌كنند.



هرگونه آسيب عصبي و صدمه به سر و گردن مي‌تواند باعث خشكي دهان شود. رشته‌هاي عصبي مامور رساندن پيا‌م‌هاي مغزي به غدد ترشح‌‌كننده بزاق هستند و اگر اين رشته‌ها آسيب ببينند ممكن است نتوانند كار خود را خيلي خوب انجام دهند در نتيجه ترشح بزاق انجام نگيرد. در ضمن اينگونه آسيب‌ها ممكن است باعث شود فرد ديگر مزه غذا را هم حس نكند. گيرنده‌هاي درك طعم و مزه غذا در دهان و حلق است و در واقع اين مراكز با سنجش غذاي همراه با بزاق كار مي‌كنند به همين دليل در اين افراد ممكن است حالت ‌احساس‌نكردن طعم غذا ايجاد شود.


يك بيماري به نام سندرم شوگرن هم مي‌تواند باعث ايجاد خشكي‌ دهان شود. اين بيماري يك نوع حالت خودايمني است (بيماري‌هاي خودايمني حالتي است كه در آن بخشي از بدن عليه بخشي ديگر از بدن وارد عمل مي‌شود) كه در آن سلول‌هاي لنفوسيتي خون به غدد اشكي و بزاقي بدن حمله مي‌كنند؛ اين باعث مي‌شود كه چشم‌ها و دهان فرد خشك شود. در ضمن بيماري‌هاي مزمن و پيشرونده‌اي چون ديابت و بيماري ايدز هم مي‌توانند طي دوره خود اين حالت را ايجاد كنند.

منبع : مجله سیب سبز