چه گلی در باغچه‌ام بکارم؟

ماهنامه دنیای زنان - مهندس حسن بنی هاشمی*: باغبان ها نیز مانند بقیه افراد با فشار کاری زیادی مواجهند و بیش از پیش مشغول کاشت گل ها و گیاهان مربوط به فصل هستند. شما هم به طور قطع این روزها این صحنه را بارها و بارها در فضای سبز کنار خیابان ها، بزرگراه ها و پارک ها دیده اید. علاوه بر آنها باغچه های خانه ها نیز از این تحول بهاری بی نصیب نمانده اند.

به حیاط هر خانه ای که باغچه هر چند کوچکی در آنجا وجود دارد سری بزنید یا با فضای سبزی مملو از گل های رنگارنگ مواجه می شوید یا شاهد انبوهی از جعبه های چوبی حاوی گل هایی همچون بنفشه، پامچال، همیشه بهار و... در کنار باغچه خواهید بود که برای کاشت در روزهای پایانی هفته آماده گذاشته شده اند. اگر حیاط خانه شما نیز باغچه دارد و هنوز اقدامی برای خرید گل های آن نکرده اید به این پیشنهادها توجه کنید. این مقاله برای باغبانان خانگی تدوین و تنظیم گردیده است.

* سینرر

نام علمی: Cineraria

نام فارسی: سینرر

خانواده: Asteriaceae


این گیاه بومی جزایر قناری است و بیشتر در ایام نوروز جهت سفره هفت سین به بازار عرضه می گردد که از زیباترین گل ها تزیینی با مجموعه گل هایی به رنگ های آبی، ارغوانی، صورتی، قرمز، بنفش و سفید و دارای برگ های قلبی شکل به رنگ سبز تیره است. سینرر یکی از گیاهان خانگی کم دوام است که پس از گلدهی دور انداخته می شود. دارای انواع پاکوتاه و پابلند و ارتفاع آن حدود ۴۰- ۲۰ سانتی متر است که در اغلب موارد گل ها سطح گیاه را به طور کامل می پوشاند.

مراقبت

محل پرورش این گل، گلخانه های سرد می باشد و باید در شرایط محیطی خنک کشت شود. کمترین دما ۷ درجه سانتی گراد و حداکثر دمای مورد نیاز آن ۱۵ درجه سانتی گراد می باشد که باید از تابش مستقیم نور آفتاب محافظت و خاک آن همواره مرطوب نگه داشته شود. با توجه به دمانی ذکر شده در آپارتمان باید محل قرار گرفتن آن خنک باشد.


* سیکلمن

نام علمی: Cyclamen

نام فارسی: سیکلمن

خانواده: Primulaceae


یکی از زیباترین و محبوب ترین گل های نوروزی سیکلمن ها هستند و تنها گونه سرشناس این گیاه (C.Persicum) سیکلمن ایرانی می باشد. گلبرگ های ۷.۵- ۵ سانتی متری گل ها و شکوفه های قشنگ آنها مثل بار پروانه ها به طرف بالا کشیده می شوند. برگ های ضخیم و سبز سیر آنها اغلب با علامات نقره ای رنگی آرایش یافته قسمت هایی که بر بالای آنها شکوفه هایی با سایه رنگ های متنوع (صورتی، قرمز، مخملی و سفید) نمایان می شوند. این گیاهان تا ارتفاع ۳۰ سانتی متر قد کشیده و از اواسط پاییز تا بهار به مقدار زیاد به شرط مراقبت های لازم، گل می دهد.

مراقبت

بهترین نور برای این گاه نور فیلتر شده یا نور روشن و غیرمستقیم آفتاب و دمای روزانه حدود ۱۸ درجه سانتی گراد و دمای شبانه بین ۴- ۱۳ درجه سانتیگراد دلخواه این گیاه است (شب ها آن ها را به محل خنک تری منتقل کنید) خاک گیاه باید همواره با آب بدون آهک مرطوب نگه داشته و در دوران فعالیت رویشی گیاه هر دو هفته یکبار تقویت کنید.

وقتی دوران گل دهی آن به پایان رسید و رنگ برگ ها به زردی گرایید به تدریج از آب دادن خودداری کنید و این کار را تا زمانی که ساقه زیرزمینی در حالت کمون می باشد تا اواخر تابستان، ادامه دهید سپس گلدان را در حالتی که به پهلو قرار داده اید برای مدت کوتاهی در محلی نگهداری کنید، سپس می توانید آن را جابجا نموده و در ترکیبی از ۲ پیمانه پیت موس، ۱ پیمانه خاک برگ بسته بندی شده و ۱ پیمانه ماسه نسبتا درشت بکارید؛ به طوری که نصف ساقه زیرزمینی آن از سطح خاک بیرون بماند و پس از آبیاری از آن مراقبت کنید. در هنگام خرید گیاه یا در موقع تعویض گلدان آن مواظب باشید نصف ساقه زیرزمینی آن باید از سطح خاک بیرون باشد و گلدان هایی را که غنچه بیشتری دارند، خریداری نمایید.


* لاله

نام علمی: Tulipa Tulipa (تولیپ)

نام فارسی: لاله

خانواده: LiLiaceae


این گیاه بومی آسیا، اروپا و شمال آفریقا و برای همه پرورش دهندگان گل و گیاه، حتی باغبانان خانگی شناخته شده است. گل های این گیاه در زمستان و بهار به بار می آیند و در ایران در نیمه دوم اسفندماه در گلفروشی ها عرضه می گردند. لاله ها رنگ های متفاوتی دارند و از رنگ سفید و کرمی گرفته تا زرد، نارنجی، صورتی، قرمز، آبی روشن، ارغوانی، قهوه ای تقریبا مایل به سیاه، مشکی و حتی سبز نیز دیده می شوند.

تاکنون بیش از ۱۵ نوع توسط پرورش دهندگان حرفه ای شناسایی شده اند. پهنای گل های این نژادها متفاوت بوده و بین ۱۷.۵- ۲.۵ سانتی متر (تا هنگامی که گل ها کاملا باز می شوند) متغیر است. ارتفاع شان نیز بین ۹۰- ۷.۵ سانتی متر متغیر می باشد.

نکته جالب اینکه اکثر این گونه ها برای پرورش و نگهداری در خانه ها مناسب نیستند و تنها گونه های مشخص برای کاشت و پرورش آنهایی هستند، که زود به گل می نشینند. و در این جا به چند گونه آن اشاره می گردد. (Keizerskroon) با گل هایی به رنگ زرد و با نوارهای قرمز (Brilliantstar) یا ستاره درخشان با گل هایی قرمزرنگ و (Scarlet Cardinal) یا کاردینال قرمز و (Gardenparty) گاردن پارتی و (merry widow) یا بیوه های شاد، با گل هایی به رنگ سرخ و لبه هایی سفید از آن جمله است. باغبانان خانگی باید توجه داشته باشند لاله ها را هنگامی که کاملا غنچه بوده و چند روزی بیشتر به نوروز نمانده خریداری کنند تا در مراسم نوروزی قابل استفاده باشند

مراقبت

این گیاه در زیر نور روشن و غیرمستقیم آفتاب یا نور فیلترشده آن به بهترین شکل پرورش می یابد. دمای روزانه ۱۶ درجه سانتیگراد و قدری پایین تر و دمای شبانه بین ۷- ۴ درجه سانتی گراد برای آن ایده آل است. (بنابراین بهتر است شب ها به محل خنک تری منتقل گردد). خاک گلدان همواره باید مرطوب نگه داشته شود ولی از کود دادن به آن خودداری گردد.

پس از پایان گلدهی از آبیاری آن خودداری و تا زمانی که برگ های آن کاملا زرد شوند، پیاز را از گلدان خارج نموده و درون پاکت کاغذی یا قوطی مقوایی که چند سوراخ در آن ایجاد نموده اید (در محلی که هوا جریان داشته باشد) بگذارید و یا گلدان را با پیاز و خاک آن در محل ذکر شده قرار داده و در آذرماه سال بعد از آن مراقبت و استفاده نمایید.


* پامچال

نام علمی: Primula (پریمولا)

نام فارسی: پامچال

خانواده: Primulaceae


این گیاه بومی نواحی معتدل و سرد نیمکره شمالی است. پامچال ها سه گونه هستند که فرارسیدن بهار را در زمستان و در درون خانه ها نوید می دهند. از میان این گونه (P. macoides) پامچال افسونگر از زیباترین و سرشناس ترین آنهاست. دو گونه دیگر به نام های (P.obconica) و (P. elatiorhybrids) نیز شهرت دارند. این گیاه انبوهی از گل های صورتی، قرمز و سفید را به پهنای حدود ۲.۵ سانتی متر به ردیف و منظم بر روی ساقه در حدود ۲۵- ۲۰ سانتی متر می دهد.

P.obconica سطح برگ های آن پر از پُرز و زبر (در پوست دست ایجاد خارش می کند) و رنگ گل ها قرمز، صورتی، ارغوانی روشن و سفید است. گونه (P. latior) از دیگر گونه ها کوتاه تر بوده و گل هایی به صورت تکی و یا دوبله به رنگ های سفید، زرد، صورتی، قرمز، آبی و مخملی می دهد. معمولا هر سه گونه این گیاهان طی مدتی پر از گل می باشند که در ایران به گل نوروزی هم شهرت دارند که در گلفروشی ها عرضه می گردند و پس از پایان دوران گلدهی دور ریخته می شوند ولی از پیوند دو گونه P. verisru نوعی گیاه دورگه پرورش یافته است که قابل کاشتن در باغچه های سایه دار بیرون از اطاق (فضای باز) بوده و یکی دو سال نیز پایدار و مقاوم خواهدماند.

مراقبت

پامچال ها کالا در نور روشن و غیرمستقیم آفتاب و یا نور فیلتر شده آن بخوبی رشد می کنند و هر پانزده روز یکبار نیاز به کود دارند. دمان روزانه ۲۰ درجه سانتیگراد و دمای شبانه ۱۰-۴ درجه سانتیگراد می باشد (بنابراین شب ها باید به محل خنک تری منتقل گردند). خاک آن را تاحدودی مرطوب نگه دارید.

در هنگام خرید دقت نمایید که گیاه برگ هایی سبز و شق و رق و گل های شاداب و پرغنچه ای داشته باشد...

* مولف کتاب پرورش گل های آپارتمانی