کسب و کار موفق به برنامه ریزی نیاز ندارد!

بانکی:اگر شما هم مثل اغلب کارآفرینان هستید، چه بسا در این گمان به سر ببرید که حتما باید واجد یک برنامه مشخص برای کسب و کارتان باشید. به نظر می رسد هر متخصص اقتصادی با این ادعا موافق باشد که یک برنامه مشخص برای کسب و کار ضرورت دارد. بسیاری بر این باورند که برنامه را باید رمز موفقیت در کارآفرینی دانست.

اما آیا این حرف ها واقعا صحت دارند؟ به طور شخصی معتقد هستم که یک برنامه بیش از آنکه به رشد و موفقیت یک کسب و کار یاری برساند، به فرآیندهای کاری آن ضربه می زند. من دلایلی برای ادعاهایم دارم که در ادامه بیان می کنم.

عملا به هیچ برنامه ای نیاز ندارید. کارآفرینان موفق بسیار زیادی را می شناسیم که ایده ای به سرشان می زند، از این ایده در کسب و کارشان استفاده می کنند، و موفقیت فزاینده کسب و کار خود را به چشم می بینند. برای نمونه، بارتس بیز و مارک زوکربرگ، به عنوان یک زوج موفق اقتصادی، هیچ برنامه اولیه ای نداشتند. به این مورد خوب فکر کنید: وقتی فیسبوک شروع به کار کرد، خود زوکربرگ صرفا یک دانشجوی ساده در دانشکده اش بود و از قضا هیچ ایده یا برنامه ای نداشت که فیسبوک تا چه گستره ای می تواند پیش برود. اما امروزه، او شرکتی دارد که تقریبا ۵۰ میلیارد دلار می ارزد!


اگر محصول، خدمات، یا ایده خوبی دارید، نباید درباره برنامه کاری و برنامه ریزی برای کسب و کارتان نگران باشید. شما آن چیزی را در اختیار دارید که واقعا به آن نیاز دارید. این ایده را می توان خرید و معامله کرد. باید بتوانید بر ایده هایتان تاکید کنید و بیشترین اهمیت را به آنها بدهید. سامان دادن به یک برنامه مشخص برای کسب و کار نه تنها به معنای گم کردن راه واقعی کسب و کار است، بلکه احتمالا شما را به این عقیده سوق خواهد داد که دست یافتن به بصیرت مناسب در کسب و کار دشوارترین عمل ممکن است.

پس چرا برنامه های مشخص برای کسب و کار را نباید ایده هایی داغ برای موفقیت در کسب و کار دانست؟ چندین دلیل مختلف وجود دارند و ما در اینجا برخی از آنها را مطرح می کنیم:

۱) به نظر می رسد برنامه هایتان فراتر از وضعیت خود شما باشند. برنامه های مشخص برای کسب و کار بیش از اندازه با کار واقعی شما ناهمخوان هستند. شما در کسب و کارتان ستاره یک نمایش هستید، اما برنامه های کسب و کار از شما می خواهند تا به فراسوی خودتان نگاه کنید و چه بسا معین سازید که چه کسانی قرار است با شما همکاری داشته باشند. اگر از نگریستن به دیگران خسته شده اید، پس احتمالا به قدر کافی هم بر اهمیت خودتان و ایده هایتان تمرکز نمی کنید. به این ترتیب نمی توانید موفقیتی واقعی را به انتظار بکشید.

۲) برنامه هایتان از شما می طلبند که معین کنید چه مقدار پول باید داشته باشید و چه مقدار پول باید به دست آورید. این ادعا در نظریه صحت دارد و جالب توجه به نظر می رسد، اما در واقعیت این ادعا از ارزش چندانی برخوردار نیست و چندان هوشمندانه به نظر نمی رسد. ما واقعا نمی توانیم تشخیص دهیم که وقتی مشتریان به سمت ما هجوم می آورند، چه چیزی در انتظار ماست. هرگز نمی توانیم معین کنیم که چه اتفاقی بناست بیفتد. زیرا عوامل بسیار زیادی وجود دارند که می توانند تاثیر بسیاری زیادی بر سرمایه اولیه شما و پول دریافتی شما از آن داشته باشند.

۳) برنامه های کاری باعث درگیری شما می شود و در عوض موجب نمی شود که بتوانید به ایده هایتان سر و شکل مناسبی بدهید و به کسب و کارتان قالب مناسبی ببخشید. اقتضائات برنامه ها از شما می طلبند تا آشکارا کسب و کارتان را به کوچک ترین شکل ممکن تقلیل دهید. در این صورت اگر فضای کسب و کارتان را به روی برنامه های انعطاف ناپذیر باز کنید، آنگاه فضای بسیار کمی برای خلاقیت و ابتکار باقی می ماند. حال باید به ورای برنامه ها فکر کنید. وقتی از برنامه سود نمی بریم، آنگاه باید چه کنیم؟ هدف ما در آن سوی مرزهای برنامه های کسب و کار چیست؟ در هر حال، اگر در این فکر هستید که کدام برنامه ها برای کسب و کار شما واقعا و عملا مناسب هستند، آنگاه باید بگویم که من یک مورد خاص را سراغ دارم: مساعده های مالی. اما علت ادعای مزبور این است که شما دست کم به یک برنامه نیاز دارید تا بتوانید از مساعده های مالی بهره مند شوید و در صورت لزوم وام های گوناگون از منابع مالی مختلف دریافت کنید. اما علاوه بر این مورد، برنامه دیگر به کارتان نمی آید و هیچ هدف اضافه ای نمی تواند داشته باشد. در عوض، برنامه ها سبب می شوند تا صرفا در پی دست یافتن به اموری باشید که روی کاغذها نوشته اید. این اشتباه است، چراکه شما را از واقعیت بازار و کسب و کار دور می کند. برخلاف این ادعاها، شما باید فقط به آن چیزهایی باور داشته باشید که می توانید و باید انجام دهید. کارآفرینان موفق بیش از آنکه در پی برنامه های مشخص برای کسب و کارشان باشند، به دنبال بصیرت های نو در قبال وضعیت اقتصادی هستند. همه آنچه شما به آن نیاز دارید بصیرت و بینش است. باید این بصیرت را داشته باشید که کسب و کارتان بناست واجد چه اقتضائات و ضروریت هایی باشد، به چه مسیری خواهد رفت، و چه مسائل و موانعی را شامل خواهد شد.

به علاوه، هرگز نگران نباشید که بصیرت تان طی زمان عوض شود. کافی است که به بصیرت تان به عنوان نقطه ارجاعی برای روزهای آینده نگاه کنید، یعنی درست برای همان زمانی که غرق در انبوهی از اقتضائات کاری هستید و توامان فشار زیادی بر شما وارد می شود، همان زمانی که خوب به خاطر نمی آورید که کدام گام را در ابتدا بر داشتید و چه ایده ای در سر داشتید. مساله یک کارآفرین موفق فقط و فقط بر سر بصیرت و بینش است. هرگز نباید به برنامه های حرفه ای کسب و کار اعتنای چندانی کرد. به هر حال همگان نمی توانند به فهم این نکته مهم پی ببرند و چه بسا موفقیت یک کارآفرین را در جایی دیگر و به شیوه ای دیگر جست وجو کنند. اما ما همچون داستان نویس بزرگ، جاناتان سوئیفت، خواهیم گفت «بصیرت را هنر دیدن آن نکته ای می دانیم که از چشمان دیگر مغفول مانده است، بصیرت یعنی مشاهده آنچه برای دیگران نامرئی به نظر می رسد.»