مواد آرایشی و زیبایی شادی آور و بی خطر

مجله سیب سبز : اگر از آن دسته‌اي هستيد كه در حمام و پس از شست‌و‌شوي سرتان با شامپوي محبوب‌تان يا در زمان آرايش كردن با استفاده از رژلبي كه دوست داريد، احساس خوبي داريد و حس مي‌كنيد حالتان بهتر شده است، بايد بگوييم كه شما تنها نيستيد و گروهي از انسا‌ن‌ها هستند كه با استفاده از وسايل آرايشي و بهداشتي حال‌شان بهتر مي‌شود و در واقع در اصطلاح مودشان (mood) بالا مي‌رود. اما جالب است بدانيد كه حالا شركت‌ها و كمپاني‌هاي بزرگ به دنبال ساختن محصولاتي هستند كه با تحريك ترشح مواد شيميايي در مغز، مي‌توانند حال همه انسان‌ها را خوب كنند.


روغن‌هايي كه معجزه مي‌كنند

اگر تاكنون در يك جلسه آرماتراپي شركت كرده باشيد يا با استفاده از روغن‌هاي خوشبو ماساژ مخصوص گرفته باشيد يا در جلسات تمركز و مراقبه چيني، با استفاده از شمع‌هاي خوشبو حاضر شده باشيد، قطعا مي‌دانيد كه بوها چقدر مي‌توانند در ايجاد حس شادي يا آرامش موثر باشند. كريستين ريچارد، متخصص آرماتراپي در كلينيك هيون سنت در مركز لندن مي‌گويد: «مطالعات پزشكي متعددي روي آرماتراپي انجام گرفته است. در همه اين مطالعات مشخص شده كه استفاده مناسب از بوهاي مناسب مي‌تواند باعث تحريك و فعاليت بخش‌‌هايي از مغز شود كه در نهايت احساس شادماني يا سرحالي يا داشتن انرژي‌ بيشتر و بهتر شدن خلق‌و‌خو را در فرد ايجاد مي‌كند.» همين ويژگي‌هاست كه باعث شده تمام شركت‌هاي فعال در اين حيطه در محصولات ‌آرايشي و بهداشتي خود از معطركننده‌ها و خوشبوكننده‌ها استفاده كنند. دكتر ريچارد در اين زمينه توضيح مي‌دهد: «هر روغن يا خوشبوكننده‌اي خاصيت منحصربه‌فردي دارد، مثلا مطالعات نشان داده كه بوي لاوندر مي‌تواند باعث ايجاد حس آرامش و اطمينان خاطر و از بين رفتن اضطراب شود... در مطالعه‌اي كه در انگلستان انجام گرفته مشخص شده افرادي كه از شامپوها و صابون‌هاي حاوي لاوندر استفاده كرده‌اند حدود ۷۰درصد كاهش اضطراب را تجربه كرده‌اند. براي همين است كه حالا در برخي خانه‌هاي نگهداري افراد سالمند، در اتاق‌هاي افراد مسن داراي آلزايمر از خوشبوكننده‌هاي لاوندر استفاده مي‌شود كه مي‌تواند باعث كاهش اضطراب و بي‌قراري آنها شود. بوي روغن پوست پرتقال و بابونه هم داراي خاصيت مشابه روغن لاوندر است. برخي از كمپاني‌ها از اين ويژگي‌ها براي ساختن محصولات آرايشي خود استفاده كرده‌اند مثلا روغن مرطوب‌كننده پوست كلارين‌ به علت داشتن تركيبات بابونه و روغن پوست پرتقال داراي خاصيت آرامبخشي و ضداضطرابي است.

مسئله اعتماد به نفس

طبيعي است كه خيلي از انسان‌ها و به‌خصوص خانم‌ها از محصولات آرايشي و بهداشتي استفاده كنند تا حس بهتري نسبت به خودشان به دست بياورند اما حالا كمپاني‌هاي بزرگ به دنبال اين هستند كه محصولاتي بسازند كه جدا از زيباتر كردن افراد بتوانند حس خوب بودن واقعي را از طريق فعل و انفعالات شيميايي در آنها رقم بزنند. دكتر آرمسترانگ تيكويل، متخصص لابراتوار پژوهش آرامنكوديلان در كاليفرنيا مي‌گويد: «برخي بوها و برخي حس‌ها هستند كه مي‌توانند باعث رقم خوردن حس خوب در بدن شوند. يك ماساژ مناسب با استفاده از مواد خوشبو‌ يا هنر آرماتراپي در واقع از همين حالت‌ها براي بهبود حال روحي افراد استفاده مي‌كند. حالا شركت‌ها به دنبال اين هستند كه محصولات تلفيقي ايجاد كنند كه دقيقا همين حالت را رقم بزند، يعني مثل روغن‌هاي ماساژ يا بوهاي خوش آرماتراپي، باعث بهتر شدن حس و حال فرد شود.»


صابوني كه بيدارتان مي‌كند

برخي ديگر از روغن‌ها و بوها هم حالت انرژي‌بخشي، تحريك‌كننده بودن و سرحال‌آوري دارند، براي مثال روغن‌هاي گريپ‌فروت، رزماري، ليمو و نعناع داراي اين خاصيت هستند. براي همين است كه در اغلب محصولات بهداشتي و آرايشي كه براي بيدار كردن شما و بخشيدن حس بيداري، سرحالي، تازگي و طراوت ساخته مي‌شوند مي‌توانيد اين تركيبات را پيدا كنيد. براي مثال صابون شست‌وشوي صورت لوش داراي تركيبات ليمو و گريپ‌فروت است و براي همين صبح‌ها با شستن صورت‌تان با آن احساس خواهيد كرد كه خواب از شما دور شده و كاملا بيدار شده‌ايد. اين خاصيت اين صابون را مشابه اثربخشي يك فنجان قهوه در صبح زود مي‌دانند. برند لوش LUSH، به‌ خاطر بوها و روغن‌هاي معطر محصولاتش شهرت دارد. هلن آبروزن، يكي از پايه‌گذاران اين برند مي‌گويد كه در محصولات مختلف آرايشي اين برند هم از روغن‌هاي معطر آرامبخش و هم از روغن‌هاي معطر تحريك‌كننده و انرژي‌بخش استفاده شده است. اما او نكته جالب ديگري را هم اضافه مي‌كند: «حتي نام يك محصول و شكل آن و حتي نوشته‌هاي روي بسته‌هاي آن هم در اثرگذاري رواني آن موثر است، برخي شكل‌ها و فرم‌هاي هندسي و برخي نام‌ها هستند كه انرژي را به فرد تزريق مي‌كنند و برخي ديگر در نقطه مقابل حس آرامش، سكون و حتي خواب‌آلودگي را ايجاد مي‌كنند.»‌

زيبايي حال خوب كن

در سال ۲۰۱۰ بود كه شركت آرايشي- بهداشتي مينتل اعلام كرد در آينده نزديك محصولات موسوم به شادي‌بخش (يا بهبودبخش حال انسان) يك شاخه عظيم از صنعت زيبايي و آرايشي خواهد شد. حالا اين شركت و چند شركت بزرگ ديگر هزينه‌هاي كلاني را در بخش تحقيقات، پژوهش و برنامه‌ريزي براي اين شاخه از محصولات متحمل شده‌اند اگرچه هنوز هيچ‌كدام از محصولات كه صرفا چندين ويژگي داشته باشد از سازمان نظارت بر موادغذايي و دارويي ايالات‌متحده (FDA) يا سازمان بهداشتي اتحاديه اروپا ليسانس پخش عمومي نگرفته‌اند اما چند محصول زيبايي در بازار هستند كه در معرفي آنها ذكر مي‌شود كه مي‌توانند روي مغز و ذهن انسان‌ها تاثير بگذارند. از ميان اين محصولات كرم پوستي برند اوله هنريكسن به نام سوپر كرم كه براساس بروشور آن با تركيبات پيچيده مشتق از امگا۳ حس شادي را در مصرف‌كننده ايجاد مي‌كند و شامپوي هپي بوستر برند گلاواند مود كه با استفاده از تركيبات كاملا گياهي تقليدكننده اثر اندورفين‌ها در بدن باعث ايجاد حس خوب و خوشايند در مغز مي‌شود، هم‌اكنون در سراسر جهان در دسترس همه قرار دارد.

از لحاظ علمي امكان دارد؟

دكتر گوردون سيلر، مدير انجمن پوست و موي كانادا‌ با ترديد به اين محصولات نگاه مي‌كند: «اگر از من بپرسيد كه آيا محصولات آرايشي و بهداشتي مي‌تواند حال روحي افراد را خوب كند مي‌گويم نه، چراكه اين محصولات نمي‌توانند واكنش‌هاي شيميايي را در مغز رقم بزنند. درست است كه اگر شامپويي استفاده كنيد كه موهايتان را خوش‌فرم‌تر كند يا اگر از رژ لبی استفاده كنيد كه حس كنيد شما را زيباتر مي‌كند، احساس خواهيد كرد كه حالتان بهتر شده است، چراكه اعتمادبه‌نفس‌تان بالاتر رفته است اما آیا از اين محصولات در سطح موها يا لب شما فعل و انفعال شيميايي رقم زده است كه باعث بهبود حال شما شود براساس دانسته‌هاي من‌ در هيچ يك از محصولات آرايشي و بهداشتي كه امروز در دسترس است، مواد دارويي كه مثلا بتواند مثل داروهاي ضدافسردگي عمل كند وجود ندارد اما خب، قطعا اين مسئله وجود دارد كه هر محصولي كه بتواند اين حس را به فرد بدهد كه زيباتر‌، مناسب‌تر و قابل قبول‌تر شده است، مي‌تواند كمبود اعتمادبه‌نفس و حس منفي شخص را برطرف كند و باعث بهتر شدن حال روحي او شود.»


از طبيعي‌ها استفاده كنيد

دكتر ساموئل ريچاردسون، متخصص آرماتراپي و يكي از پژوهشگران همكار برند ايو روشه مطمئن است كه در آينده نه چندان دور، شامپوها، صابون‌ها و وسايل آرايشي‌اي به بازار خواهند آمد كه جدا از انجام وظيفه خود، مي‌توانند روي حالت روحي شما هم تاثير بگذارند؛ مثلا گروهي از ‌آنها ضداضطراب، گروهي ديگر ضدافسردگي و برخي ديگر افزايش‌دهنده انرژي و سطح خلق‌و‌خو باشند.

اين پزشك متخصص مي‌گويد:« تا آن زمان، افراد مي‌توانند از محصولات آرايشي و بهداشتي‌اي استفاده كنند كه با داشتن روغن‌هاي معطر و خوشبو تاثيرات مثبتي روي حس و حال آنها دارد اما يك نكته مهم در اين ميان وجود دارد: اينكه «حتما از محصولاتي استفاده كنيد كه روغن‌ها و مواد معطر موجود در آنها از تركيبات طبيعي باشد، قبل از خريد اينگونه محصولات، بروشورهاي آنها را مطالعه كنيد. مثلا از كرم‌ها يا شامپوهايي استفاده كنيد كه حاوي تركيبات كاملا طبيعي مثلا اسانس ليمو يا پرتقال يا روغن بابونه يا لاوندر يا اسانس نعناع باشند، نه محصولاتي كه از تركيبات شيميايي و سنتيك مصنوعي در آنها استفاده شده است. با استفاده از محصولاتي كه داراي روغن‌ها و مواد معطر طبيعي هستند شما مي‌توانيد از خواص اين مواد طبيعي در محصول استفاده كنيد اما مواد شيميايي و سنتيك نه‌تنها هيچ سودي براي شما ندارد، بلكه ممكن است خطراتي را هم براي بدن شما ايجاد كند.»

البته طبيعي است كه محصولات ‌آرايشي و بهداشتي داراي روغن‌ها و خوشبوكننده‌هاي طبيعي گران‌تر از نمونه‌هاي مشابه با مواد شيميايي باشند اما بايد اين را باور داشته باشيد كه در اين بخش هزينه كردن به نفع سلامت شماست.