برزیل، پایتخت جنایت دنیاست

روزنامه تماشاگران امروز - علی مسعودنیا: جنایت اخیری که در کشور برزیل رخ داد و طی آن ده نفر از اعضای یک خانواده به دست یک مرد به قتل رسیدند، ظاهرا نشان از آن دارد که سال ۲۰۱۷ نیز برای این کشور سال پرجنایتی خواهد بود. برزیل را همواره به خاطر کیفیت قهوه و بازیکنان تکنیکی فوتبالش به یادمی اوریم، اما حالا آمار جرم و جنایت چنان در این کشور رشد کرده که در دنیا به رتبه نخست رسیده است و این رتبه ای است که تیم ملی فوتبال بزرگسالان برزیل مدت هاست در تورنمنت های جهانی و قاره ای به کسب آن نایل نشده است.

هم زمان با برگزاری المپیک ریو، دولت این کشور 85 هزار نفر را به نیروهای پلیس اضافه کرد، اما با این حال، بعد از آن، میزان قتل در برزیل 19.7 درصد افزایش یافت. تا پایان نوامبر 2016 ریودوژانیرو شاهد 2 هزار و 527 قتل بود. این رقم نشان می دهد که میزان آدم کشی در این شهر، نسبت به سال 2015، حدود 20 درصد افزایش یافته است.

مجله «فوربس» چندی پیش طی گزارشی خاطرنشان کرد که میزان جرم و جنایت در این کشور، با افزایش نرخ بیکاری نسبتی مستقیم دارد. این در حالی است که برخی شهرهای برزیل در روزهای عادی نیز به خاطر حضور پررنگ نیروهای پلیس، ظاهری امنیتی دارند. این میزان از خشونت و قتل و جنایت برزیل را به پایتخت جنایت در دنیا تبدیل کرده است.

به گزارش فوربس، شهرهای هیچ کدام از کشورهای دنیا به اندازه برزیل، در فهرست ۵۰ شهر پرجنایت جهان حضور ندارند. شاید بخشی از این آمار هولناک، بابت وسعت و جمعیت این کشور باشد، اما در مقام قیاس، ایالات متحده، با اینکه وسعت و جمعیت بیشتری نسبت به برزیل دارد، تنها چهار شهر خود را در این فهرست می بیند. مکزیک هم که دومین کشور بزرگ آمریکای لاتین است، تنها پنج شهر در این فهرست دارد. این درحالی است که بسیاری از مقامات انتظامی برزیل- از قبیل فابیو جیلاندو، فرمانده امنیتی استان ماتو گروسو، مدعی هستند که آمار منتشر شده توسط سازمان های پژوهشی خارجی نادرست است.

او کل قتل های رخ داده در محل فرماندهی خود را 412 فقره عنوان کرده و مدعی شده نسبت به سال پیش از آن، شاهد 9 درصد کاهش جنایت بوده اند. سائوپائولو و ریودوژانیرو هنوز در فهرست 50 شهر پرجنایت جای نگرفته اند. مسئولان سائوپائولو بر این باورند که نرخ مرگ در اثر جنایت در این منطقه، به 9.8 نفر از هر 100 هزار نفر کاهش یافته است. آن چه مشهود است استان های شمالی و غربی برزیل نسبت به دو شهر یادشده آمار بالاتری دارد.

نشرین «اکونومیست» علت اصلی افزایش خشونت در برزیل را افزایش اختلاف طبقاتی می داند. به گزارش این نشریه، طی دهه گذشته، اختلاف سطح درآمد ثروتمندان و فقرا در این کشور بسیار افزایش یافته است. نزدیک به ۳۶ میلیون نفر از مردم این کشور در فقر مطلق زندگی می کنند.

در فاصله سال های ۲۰۵ تا ۲۰۱۲، نرخ قتل در این کشور افزایش یافت. تنها در سال ۲۰۰۸، کشور برزیل شاهد ۹۰۰ هزار سرقت توأم با خشونت بود و این تعداد در سال ۲۰۱۱، به ۱.۱ میلیون فقره رسید. کلودیو فراز، استاد دانشگاه کاتولیک ریو، معتقد است که ترقی و توسعه ملی برزیل نقابی شده برای مخفی نگه داشتن شدت اختلاف طبقاتی.

آقای فراز معتقد است علت بروز چنین پدیده ای در برزیل، دلایل مختلف و پیچیده ای دارد. دلیل اول آن، فزونی گرفتن نسل 15 تا 29 سال در بخش شمال شرقی کشور است که به دلیل آسیب های مختلف اجتماعی به ارتکار جرم گرایش دارند. دلیل دیگر این است که مصرف کِرَک و سایر مواد مخدر در برزیل رفته رفته دارد به امری همه گیر تبدیل می شود. میزان معتادان به کرک در برزیل در سال 2014، به ½ میلیون نفر رسیده بود و این کشور را در صدر جدول مصرف کنندگان این مخدر خطرناک قرار داده بود. مافیا و باندهای بزهکار مسلح نیز دلیل دیگری هستند برای افزایش میزان خشونت و جنایت در این کشور.

برزیل صاحب اقتصادی موفق و بزرگ است، اما توزیع درآمدها در این کشور بسیار ناعادلانه صورت می گیرد و تفاوت میان سطح کیفی زندگی طبقات فرادست، متوسط و فرودست کاملا مشهود و آزاردهنده است. مواد و مخدر و جنایات مرتبط با باندهای مرتبط با این تجارت سیاه، عمده تین دلیل افزایش خشونت در برزیل هستند.

بسیاری از پژوهشگران خارجی که از برزیل بازدید کرده اند، بر این باورند که مردم برزیل به طور عمومی تمایلی به خشونت ندارند و این افزایش آمار را باید ناشی از گسترش گروه های تبهکار این کشور دانست. یعنی اقلیتی از جمعیت برزیل باعث شده اند که آمار جنایت در این کشور چنین هولناک باشد.

برخی از کارشناسان معتقدند که در پس این بی عدالتی اجتماعی باید دلایل سیاسی نیز وجود داشته باشد. ایگویینو آگوییلار یکی از این افراد است که اعتقاد دارد: «جریان غالب تفکر اجتماعی برزیلی ها این است که مردم بخشی از ساختار کلی اجتماع هستند و اگر ما کار بدی انجام می دهیم، تقصیرش بر گردن کل جامعه است. جامعه همواره محملی است که باید بار تمام گناهان افرادش را بر دوش بکشد.

اگر نگاهی به دلایل خشونت در برزیل داشته باشیم متوجه می شویم که اکثر اوقات بابت مسائلی بی ارزش و سطحی چنین فجایعی رخ می دهد. از یک طرف هم قوانین جنایی این کشور تقریبا هیچ کاری را قدغن نکرده و همین باعث می شود که اعمال نادرست بسیاری انجام شود. قوانین کیفری برای مرتکبین به قتل بسیار سبک است.

کشتن یک فرد در برزیل- بسته به مورد- بین ۶ تا ۲۰ سال حبس را در پی خواهدداشت و متوسط حکم های صادره ۱۲ سال است. آن هم اگر در دوران زندان خوش رفتاری از مجرم دیده شود، مشمول تخفیف خواهدشد. بی عدالتی اجتماعی و اقتصادی نرخ بالایی دارد، اما طی یک دهه گذشته با وجود افزایش توانایی اقتصادی و توسعه نهادهای اجتماعی رسیدگی کننده به مسائل معیشتی، میزان جرم و جنایت باز هم افزایش یافته است.»

نظام نادرست آموزش و پرورش، کافی نبودن قوانین کیفری، اختلاف طبقاتی و حتی کمبود زندان در برزیل همگی دست به دست هم داده اند تا چنین وضعیتی به وجود بیاید. در کنار اینها، بسیاری از مردم برزیل عقیده دارند که رسانه های این کشور نیز در امر آموزش و اطلاع رسانی کوتاهی می کنند و به این ترتیب بسیاری از کودکان و نوجوانان برزیلی، حتی پیش از رسیدن به سن قانونی، به جمع بزهکاران مسلح می پیوندند.

تحقیقات نشان می دهد که در بسیاری از مناطق، خودِ نیروهای پلیس نیز در تجارت سیاه شریک هستند و به همین دلیل از بسیاری اقدامات خشونت بار جلوگیری نمی کنند. مردم می گویند سیاستمداران برزیلی تنها علاقه دارند که پول دربیاورند و میلی به ایجاد تحول در ساختار جامعه نشان نمی دهند.