عکس: تاجگذاری محمدعلی شاه قاجار

فرارو: بیش از یکصد و یازده سال پیش در چنین روزهای محدعلی شاه فرزند مظفرالدین شاه و دشمن خونی مشروطیت در تهران تاج گذاری کرد.

محمدعلی شاه در چهاردهم ذی‌الحجه سال ۱۳۲۴ هجری قمری و پس از مرگ مظفرالدین شاه که ۴ روز پس از امضای فرمان مشروطیت اتفاق افتاد طی مراسمی رسماً تاجگذاری کرد و به عنوان ششمین شاه قاجار بر تخت سلطنت نشست.

گفته می شود به دستور وی هیچ‌ یک از نمایندگان مجلس شورای ملی به مراسم تاجگذاری دعوت نشدند تا از ابتدا موضع خصمانه اش درباره مشروطیت را نشان دهد. وی همچنین زمانی که حکم سلطنت مشروطه را نزدش آوردند از امضای آن خودداری کرد و حتی از امضا کردن متمّم قانون اساسی هم خودداری می کرد اما با اعتراضات مردم به ناچار امضا کرد.

وی با اینکه یک سال پس از رسیدن به قدرت در مجلس شورای ملی سوگند وفاداری به مشروطه یاد کرد، اما کمتر از دو سال پس از تاجگذاری طی تلگرافی به تمامی ولایات و حکام با رد فعالیت مجلس اول تأکید کرد، این مجلس خلاف مشروطیت است و از این پس مخالفین را سرکوب خواهد کرد.

محمدعلی شاه پس از آن با شدت و حدت بیشتری به ستیز با مشروطه ادامه داد و پس از چندی کش و قوس سرانجام شمشیر را از رو بست و دستور به توپ بستن مجلس را صادر کرد. دوران حکومت محمدعلی شاه به «استبداد صغیر» مشهور است.

با وجودی که در زمان محمدعلی شاه بیش از چندین دهه از عکاسی گذشته بود و عکاسی، هنری رایج در دربار به شمار می رفت اما از مراسم تاجگذاری و پس از آن دوران کوتاه پادشاهی محمدعلی شاه عکس کمی گرفته و برجا مانده است. در این میان یکی از مهمترین آنها مربوط به روز تاجگذاری است که با وجود کیفیت نه چندان مطلوب آن شاید تنها عکس گرفته شده در آن روز از شاه جدید قاجار باشد. در این میان انگشت شماری عکس نیز وجود دارد که شاه را پس از تاجگذاری نشان می‌دهد. عکس روز تاجگذاری به آنتوان سوریوگین نسبت داده شده و عکاسان دیگر عکس‌ها نامعلوم هستند.