چرا مردمک چشم گربه‌ها عمودی است؟!

وبسایت نوچه - آرزو مقدس: شاید تا به حال این سئوال برایتان پیش آمده باشد که چرا گربه‌ها مردمک‌های عمودی دارند، حالا تحقیقات جدید انجام شده بر مردمک‌های جانوران مختلف نشان می‌دهند که دلیل داشتن مردمک‌های خطی و عمودی می‌تواند به دلیل شیوه‌ی شکار و زندگی این جانوران باشد. مردمک‌های عمودی غالباً در جانوران شب‌رو به چشم می‌خورد که هنگام شکار کمین می‌کنند و گمان می‌رود این مردمک‌ها برای تخمین زدن فاصله برای جهش به سمت طعمه کاربرد داشته باشند.


اما این تحقیق تنها راز چشمان گربه‌ها را توضیح نمی‌دهد و چشم‌های بزها، گوسفندان، وزغ‌ها و دیگر جانوران گیاه‌خوار و طعمه را نیز بررسی می‌کند: این جانوران احتمالاً به این دلیل دارای مردمک‌های مستطیلی و افقی هستند که بتوانند دید بهتری از چراگاه، محیط پیش‌رو و پشت‌سر خود داشته باشند، آفتاب چشمشان را نزند و در صورت حمله‌ی جانوران شکارچی غافلگیر نشوند. این مدل مردمک برای آگاه نگاه داشتن جانوری که چشم‌هایش با فاصله‌ی زیاد در دو سوی جمجمه‌اش قرار گرفته‌اند بسیار کاربردی است و دید کاملی به این حیوانات می‌دهد.


وجود مردمک‌های عمودی در جانوران شکارچی و مردمک‌های افقی در جانوران طعمه، نخستین بار در دهه‌ی ۴۰ میلادی مورد توجه محققین قرار گرفت اما تاکنون کسی به بررسی دقیق این تفاوت‌ها و اثر آن بر سبک زندگی این جانوران نپرداخته بود. نتایج بررسی ۲۱۴ گونه از جانوران خشکی (پرندگان و ماهی‌ها به دلیل تفاوت بسیار در زیستگاه و زوایای دید در این بررسی مورد مطالعه قرار نگرفتند) نشان داد که جانوران کمین کننده مانند بسیاری از انواع گربه‌سانان و مارها مخصوصاً گونه‌هایی که در شب به شکار می‌پردازند معمولاً دارای مردمک‌های باریک و عمودی هستند.

اما حالا که مشخص شده مردمک‌های عمودی برای جانوران شکارچی و مردمک‌های افقی برای جانوران طعمه کاربرد دارد، مردمک‌های گرد شبیه چشم انسان‌ها در کدام دسته جای می‌گیرند؟ جانوران دارای مردمک‌های گرد معمولاً شکارچی‌های قد بلندی هستند که در طول روز فعال‌اند یا جانوران گیاهخواری که غذا را ذخیره می‌کنند و هم در طول روز و هم شب فعال هستند. با این وجود رابطه‌ی میان این سبک زندگی و شکل مردمک‌های این جانداران به اندازه‌ی دو دسته‌ی قبل قوی نیست.