هوش مرزی مانع ازدواج و بچه دار شدن نیست

هفته نامه سلامت - دکتر حامد محمدی کنگرانی: در جامعه افراد زیادی هستند که هرکدام ویژگی ها و منش خاص خود را دارند؛ یکی باهوش تر است، دیگری کارمندی بهتری است، دیگری بلد است بهتر آشپزی کند و... بالاخره همه آدم ها ضعف هایی هم دارند اما نکته ای که وجود دارد، این است که بعضی از آدم ها ضریب هوشی کمتری دارند و برای همین سخت تر می توانند زندگی طبیعی ای در تعامل با اطرافیان خودداشته باشند و نگاه افراد جامعه به آنها نیز به یک نگاه خاص و حتی توام با ترحم تبدیل می شود.

دکتر حامد محمدی کنگرانی، روان پزشک و عضو کمیته رسانه انجمن روانپزشکان، می گوید افرادی که هوشی مرزی دارند نیز می توانند ازدواج کنند و تشکیل زندگی دهند. چرا و چگونه اش را در گفت گوی این هفته مان درباره همین موضوع بخوانید.

شما چه تعریفی از افراد دارای هوش مرزی دارید؟

- در مورد این افراد و نوع عقب ماندگی شان حرف و حدیث های زیادی وجود دارد. در روان شناسی، مشکل این کودکان به ۳ دسته خفیف، متوسط و شدید تقسیم می شود. معمولا ضریب هوشی افرادی که هوش مرزی دارند، بین ۷۰ تا ۸۵ است. آنها البته از عقب ماندگان ذهنی نیستند اما بهتر است والدین پس از درک تفاوت فرزند خود با دیگران، او را از نظر ضریب هوشی ارزیابی کنند.

آیا این افراد به تنهایی می توانند کار کنند یا حتما باید مراقب و حامی ای داشته باشند؟

- این به توانایی هرکدام از آنها بستگی دارد. خیلی از افراد دارای هوش مرزی به ت تنهایی کار می کنند و بعضی های دیگر باید حتما فردی در کنارشان باشد. خوشبختانه بیشتر آنها آموزش پذیرند و می توانند تا حدودی گلیم خود را از آب بیرون بکشند. نکته مهمی که وجود دارد، این است که نباید بیش از توانایی شان از آنها توقع داشت چون این موضوع باعث اضطراب و افسردگی شان خواهدشد. ضمن اینکه آنها متوجه تفاوت خود با دیگران هستند و برای همین وقتی تحت فشار قرار بگیرند، دچار استرس می شوند.

به طور کلی، افرادی که هوش مرزی دارند، می توانند براساس توانایی هایشان شغلی نیز برای خود انتخاب کنند. ضمن اینکه معمولا از نظر جسمی سالم هستند و ممکن است فقط در انجام کارهایشان کمی کندتر از دیگران باشند.

آیا افرادی که هوش مرزی دارند، می توانند ازدواج کنند؟

- در مورد ازدواج این افراد هم نظرهای متفاوتی وجود دارد. اما اغلب بر این باورند که این افراد می توانند ازدواج کنند، هرچند که گاهی مشکلاتی بر سر راه پیوند آنها ایجاد می شود؛ مثلا برخی از والدین سعی می کنند فردی را برای فرزند دارای هوش مرزی شان انتخاب کنند که باهوش تر است تا بتواند به فرزندشان کمک کند اما این کار اشتباه است چون قطعا طرف مقابل از نظر ورانی آسیب خواهددید. بهتر است هر دو نفر از نظر هوشی تقریبا در یک سطح باشند؛ نه خیلی بالاتر و نه خیلی پایین تر.

آیا آنها می توانند بچه دار هم بشوند؟

- بله، آنها توانایی بزرگ کردن فرزندشان را هم دارند. نمونه بارزش را در فیلم «حوض نقاشی» مازیار میری دیدیم که بازیگران آن یعنی شهاب حسینی و نگار جواهریان این موضوع را به تصویر کشیده بودند.

داشتن هوش مرزی یک مشکل ارثی است؟

- نه، خیلی ها هم بر اثر تشنج یا ضربه ای که به سرشان وارد شده، دچار این مشکل می شوند.

آیا این افراد قبل از ازدواج به آزمایش های ژنتیکی نیاز دارند؟

- بله، بهتر است هم آزمایش های ژنتیک انجام دهند، هم تحت نظر روان پزشک برای مشاوره باشند.

اگر مرد و زنی هوش مرزی داشته باشد، می توانند در یک خانه مستقل و دور از خانواده هایشان با هم زندگی کنند؟

- بله، این افراد می توانند به تنهایی کارهای خود را انجام دهند اما بهتراست حداقل محل زندگی آنها نزدیک خانواده هایشان باشد تا اگر مشکلی پیش آمد، بتوانند سریع خودشان را برسانند. البته اگر هم خیلی مواظبشان باشیم، وابسته تر خواهندشد و اعتماد به نفسشان را از دست خواهندداد.

متاسفانه خیلی از والدین این مشکل فرزندشان را موقع ازدواج پنهان می کنند.

- همین طور است. بعضی ها حتی از شهر می روند به روستا و برای پسرشان زن ناشناسی می گیرند تا این مساله را کتمان کنند اما این رفتارها اصلا درست نیست. بهتر است هر ۲ خانواده در جریان این موضوع قرار بگیرند چون اگر یکی از طرفین در این مورد اطلاعی نداشته باشد، طبق قانون می تواند از همسرش جدا شود.

این افراد می توانند روابط زناشویی و عاشقانه خوبی برقرار کنند؟

- بله، چون از نظر جنسی کاملا سالم هستند و حتی می توانند معاشقه را بیاموزند. بنابراین مشکلی در این مورد وجود نخواهدداشت.

بچه های افرادی که هوش مرزی دارند، وقتی به سن بلوغ می رسند، مشکلی با والدینشان پیدا نمی کنند؟

متاسفانه نوجوانان زیادی را می بینیم که مثلا از نابینایی یا ناشنوایی والدینشان دلخور هستند و حتی افسرده شده اند و برای همین حتما بچه هایی که والدینشان مشکل خاصی دارند، باید تحت نظر مشاور باشند تا کمتر از نظر روانی آسیب ببینند و به افرادی مضطرب و گوشه گیر تبدیل نشوند.

معمولا در جامعه چه خطراتی این کودکان را تهدید می کند؟

عمده ترین خطری که تقریبا اغلب والدین از آن هراس دارند سوءاستفاده جنسی از آنهاست و دختران معمولا بیشتر از پسران آسیب می بینند. بسیاری از والدین این قبیل کودکان نیز دائما با ناکامی درون خود در کشمکش هستند و هرازگاهی در این خیال فرو می روند که پس از آنها چه بر سر فرزندشان خواهدآمد.