شما از آينه مي‌ترسيد؟

بيشتر از ۹۰ درصد زناني كه بين ۴۰ تا ۵۰ سالگي قرار دارند، از ديدن تصوير چهره خود در آينه بيزارند. اين افراد از نوعي هراس شديد و غيرمنطقي رنج مي‌برند كه متخصصان آن را سندرم وحشت از آينه در سنين ميانسالي نامگذاري كرده‌اند. براساس اين تحقيقات تنها ۹ درصد از زنان بالاي ۵۰ سال از ديدن تصوير خود در آينه احساس رضايت مي‌كنند و ۹۱ درصد باقي مانده از ديدن چهره خود در آينه خوشحال نيستند.

تغييرات ناشي از افزايش سن به كاهش اعتماد به نفس ظاهري زنان مي‌انجامد. در حقيقت آرزوي نهفته بسياري از زنان ميانسال اين است كه‌ اي كاش مي‌توانستند شكمي صاف‌تر، اندامي ورزيده‌تر و كلا وزن كمتري داشته باشند. سوزان كوئيليام كه يك روان‌شناس است در اين‌باره مي‌گويد: «اين تحقيق نشان‌دهنده اين است كه تعداد زناني كه از سندرم ميانسالي و ترس از نگاه كردن به آينه رنج مي‌برند، رو به افزايش است. مسئله اينجاست كه اين زنان بسيار ناشاد و ناراضي هستند و مدام خودشان را زير ذره‌بين قرار داده و تحقير مي‌كنند.



در واقع در دهه ۴۰ و ۵۰ زندگي، داشتن يك زندگي خانوادگي، تثبيت موقعيت كاري و كسب موفقيت‌هاي شغلي و رسيدن به درجه‌اي از هوشمندي باعث آرامش درون بسياري از زنان مي‌شود، در اين ميان تنها موضوع ناراحت‌كننده اينجاست كه چنين رضايتي درباره وضعيت بدني و ظاهري شان وجود ندارد.
شايد دليل اين مسئله به تفكر غالب جوامع برگردد. ما در عصري زندگي مي‌كنيم كه زيبايي زنان صرفا در جواني آنها خلاصه مي‌شود و رسانه‌ها نيز به‌طور مداوم چنين تصوري را بين اذهان عمومي جا انداخته و تقويت مي‌كنند.


اين تفكر تا جايي پيش مي‌رود كه در دوران ميانسالي زنان احساس مي‌كنند نامرئي شدند و به آنها توجهي نمي‌شود و گمان مي‌كنند ديگر همه جذابيت‌شان را از دست داده‌اند، بنابراين نسبت به اين مسئله حساس مي‌شوند و همين امر ممكن است به ايجاد هراس‌هايي از جمله ترس افراطي از نگاه كردن به چهره‌شان منجر شود. تمايل به تغيير ظاهر از طريق عمل‌هاي جراحي يا رژيم‌هاي شديد لاغري هم از عوارض نامرئي شدن در سنين ميانسالي است.



با اين اوصاف اگر احساس كرديد شما هم به نوعي با اين ترس دست به گريبانيد، اين‌طورها هم نيست كه فكر كنيد دنيا به پايان رسيده و هيچ راه علاجي براي خلاصي از اين وضعيت وجود ندارد. مسئله مهم در اينجا اين است كه بايد بخواهيد اين ترس را كنار بگذاريد و بدانيد كنار گذاشتن ترس‌تان نبايد به‌دليل اجبار يا خواست ديگران باشد. بهترين كسي كه مي‌تواند در كنار گذاشتن اين وحشت به شما كمك كند، خودتان هستيد. بنابراين بايد به اين نتيجه رسيده باشيد كه اين وضعيت مخل انجام فعاليت‌هاي روزانه و از سوي ديگر برهم زننده آسايش و آرامش شماست و مي‌توانيد با غلبه بر آن از زندگي‌تان بيشتر لذت ببريد.




براي رهايي از شر اين ترس لزوما نبايد به سمت انواع دارو يا روش‌هاي بيروني رفت چرا كه اگر بخواهيم به چنين روش‌هايي بسنده كنيم، زدن ماسك بر صورت ساده‌ترين راه‌حل است! بهترين راه‌ها براي مقابله با چنين ترسي، روش‌هايي است كه فرد را از درون براي كنار گذاشتن و مقابله با اين وحشت آماده كند. همه ما روزانه راهكارهايي براي آرامش بخشيدن به‌خود مي‌شنويم و مي‌خوانيم؛ از جمله نفس عميق كشيدن، جلوگيري از قرار دادن خود در موقعيت‌هاي ناخوشايند و... اما كساني كه اينگونه ترس‌ها را به‌طور واقعي تجربه و لمس كرده‌اند مي‌دانند هر چقدر هم مي‌خواهند اين كارها را انجام دهند باز هم ترس از خواسته آنها قوي‌تر عمل كرده و حتي مانعي مي‌شود براي اقدام به شروع اين‌گونه اقدامات؛ بنابراين شايد دانستن راهكارهايي ديگر بتواند براي كمك به كساني كه با اين مشكلات دست و پنجه نرم مي‌كنند، مفيد باشد.



اين ترس هم مانند ساير وحشت‌ها و در اصطلاح پزشكي آن فوبياها در موارد زيادي ريشه در گذشته و خاطره‌اي بد دارد، اما نمي‌توان آن را به تمام موارد سرايت داد و ممكن است در بعضي افراد به‌صورت تدريجي و بدون خاطره‌اي بد از گذشته به‌وجود آيد.
براي تشخيص اين‌كه چه كساني در معرض اين نوع ترس هستند آزمون‌هايي وجود دارد كه با پاسخ به سؤالات آنها مي‌توان اين بيماري را شناسايي كرد اما تشخيص ساده‌تر اين است: نگاه‌كردن به آينه يا حتي فكر اين‌كه قرار است اين كار را انجام دهيد نگران‌تان مي‌كند؟ ترجيح مي‌دهيد در روز به دفعات كمتري دست و صورت خود را شسته و ترجيحا اين كار را جايي انجام دهيد كه آينه نداشته باشد؟ هنگام مسواك زدن به هر جايي خيره مي‌شويد به جز آينه؟ دچار تپش قلب مي‌شويد و احساس مي‌كنيد قلب‌تان از حد معمول سريع‌تر مي‌تپد؟ اگر جواب اين سوالات مثبت است، شايد بد نباشد اين علائم را جدي گرفته و براي كاستن از آنها تلاش خود را شروع كنيد. اما در يك دسته‌بندي كلي مي‌توان افرادي را كه مستعد رسيدن به اين مرحله هستند، اين‌طور برشمرد:
كساني كه بنا به شرايط اجتماعي يا فردي خود بيش از سايرين آمادگي پذيرش انواع ترس‌ها و نگراني‌ها را دارند.
شخصيت‌هايي كه نسبت به تمام مسائلي كه براي‌شان پيش مي‌آيد حساسيت بالاتري نسبت به ساير دارند.
كساني كه با كمبود آدرنالين در بدن‌شان مواجه هستند.



مورد مهم ديگر، پذيرفتن خودتان است و شرايط كنوني كه در آن قرار داريد. با اين مسئله كنار بياييد كه گذر زمان تغييرات طبيعي خودش را به همراه دارد و همان‌طور كه از دوره‌هاي مختلف خردسالي به كودكي، نوجواني و جواني رسيده‌ايد و هر دوره با تغييرات مخصوص آن سن همراه بوده است، حالا به ميانسالي رسيده‌ايد و نمي‌توانيد با زمان و تغييرات طبيعي كه همراه خود مي‌آورد مبارزه كنيد؛ و البته اين را هم فراموش نكنيد كه پذيرفتن شرايط به آن معنا نيست كه مراقبت‌هاي معمول و لازم را فراموش كرده و از توجه به‌خود غافل شويد. مهم‌ترين نكته‌اي كه بايد به‌خود يادآور شويد اين است كه شما سنين خامي و ناپختگي جواني را پشت سر گذاشته‌ايد و براي مورد توجه بودن بايد زيبايي و توانمندي‌هاي دروني‌تان را به رخ بكشيد.



از آنجا كه اين احتمال وجود دارد كه در اثر يك اتفاق ناخوشايند ترس از آينه در شما به‌وجود آمده باشد پس حالا وقتش رسيده با راهكاري متقابل به مبارزه با آن برخيزيد. ابتدا شايد تصور كنيد اين كار بي‌اثر بوده و فايده‌اي ندارد اما كمي صبر داشته باشيد، به مرور زمان حس خوبي در شما ايجاد خواهد شد و ذهن، كار خودش را خواهد كرد.
براي اين منظور ابتدا ببينيد كدام كار، فكر يا حس به شما احساس خوشايندتري نسبت به ساير موارد مشابه مي‌دهد. سپس آن را انتخاب كرده و بين آن گزينه و زمان نگاه كردن به آينه ارتباط و همزماني ايجاد كنيد. شنيدن موسيقي مورد علاقه، پوشيدن لباسي كه دوست داريد، مكالمه تلفني با كسي كه به شما آرامش مي‌دهد و... مي‌توانند پيشنهادهايي باشند كه براي‌تان موثر واقع شوند. به ياد داشته باشيد وقتي قرار است اين كار را انجام دهيد، بايد با تمام وجود بر احساس مثبتي كه ناشي از فعاليت مورد علاقه‌تان است تمركز كنيد و آن احساس خوشايند را در تمام سلول‌هاي‌تان راه دهيد.



با تمام اين‌ها، اگر با گذر زمان احساس كرديد حس ترس از نگاه كردن به آينه همچنان در شما وجود دارد و موفق نشديد به تنهايي با آن مبارزه كنيد، حتما با يك روان‌شناس يا روانپزشك مشورت كنيد.