این اختلالات روانی شاید در نوروز عود کنند

هفته نامه سلامت - دکتر عاطفه قنبری : آماده شدن برای عید نوروز علاوه بر حس خوب و ذوق و شوق شروع سالی نو، استرس زا نیز هست چون معمولا فشار کار در مشاغل مختلف بیشتر می شود. از سوی دیگر، تدارک هزینه های سال نو و آماده سازی خانه یا به عبارتی خانه تکانی نیز می تواند اضطراب و استرس را بیشتر کند. این استرس با اینکه یک استرس مثبت محسوب می شود، به هر حال استرس است. همین عوامل باعث می شود افراد مستعد یا دچار بیماری های روانی شوند یا بیماری شان تشدید شود.

نوروز به وسواسی ها صدمه می زند

آماده شدن برای نوروز می تواند برای افراد دچار وسواس بسیار آسیب زا باشد. به عنوان مثال این افراد در خانه تکانی فشار زیادی را متحمل می شوند چون نمی توانند از دیگران کمک بگیرند و خودشان مجبورند همه کارها را انجام دهند و برخی کارها را بارها و به کرات باید انجام دهند که باعث فشار بر دیگر اعضای خانواده و خود فرد می شود.

بهار مقصر است

گاهی اوقات فصل بهار، موجب عود برخی بیماری ها مثل اختلالات خلقی فصلی می شود. به طور مثال افرادی که به اختلال دوقطبی مبتلا هستند در این فصل دچار عود حملات شیدایی می شوند. به همین دلیل این افراد باید کنترل بیشتری بر مصرف دارو داشته باشند.

وقتی نظم خواب از دست می رود

در ایام نوروز برنامه خواب افراد به هم می رود چون کار روزانه در روزهای اول وجود ندارد و لازم نیست در یک ساعت مشخص بخوابند و بیدار شوند. معمولا خانواده ها تا ساعت ها بعد از نیمه شب دور هم هستند و همین کار باعث کاهش خواب می شود. کمبود خواب برای افرادی که دچار اختلال دوقطبی هستند می تواند باعث شعله ور شدن بیماری شود.

غفلت از بیماری

بسیاری از افرادی که دچار اختلال روانی هستند در ایام عید آنقدر درگیر دید و بازدید و مسافرت می شوند که مصرف داروهایشان را فراموش می کنند و همین فراموشی می تواند مشکلات را افزون تر کند و وخیم شدن بیماری را دنبال داشته باشد. البته نوروز برای بیماران جنبه های مثبتی هم دارد چون با شادی همراه است و شادی هم سلامت روان را دنبال دارد.

افسرده هایی که تنهایی می خواهند

برخی افراد دچار افسردگی یا مبتلا به اختلالات دیگر، ممکن است دچار انزوای اجتماعی باشند و همین مساله، رفت و آمد را برای آنها سخت می کند. اگر بیماری هست که این حالت ها رها دارد، نباید او را تحت فشار قرار دارد که حتما در جمع حضور داشته باشد اما اگر بیمار بتواند همکاری کند، کنار دیگران بودن، به بهبود خلق او کمک می کند.

تعارفاتی که دست و پاگیر می شود

در فرهنگ ما تعارف زیادی وجود دارد و جراتمندی تحسین نمی شود یعنی اگر کسی خیلی تعارف کند، بیشتر پسندیده است تا اینکه فرد رودربایستی نکند و حرفش را بزند و همین مساله باعث استرس در خانواده ها می شود. بسیاری از خانواده ها در این ایام رفت و آمدهایی که باب طبعشان نیست، انجام می دهند و به همین دلیل باید این جراتمندی در افراد ایجاد شود تا بدون خشم و با ادب حرف دلشان را بزنند و نه گفتن را یاد بگیرند. البته ذکر این نکته ضروری است که همان طور که افراد برای رفع استرس باید نه گفتن را یاد بگیرند، همان اندازه هم باید توانایی نه شنیدن را داشته باشند و این دو لازم و ملزوم یکدیگرند.

به طور کلی، در این نه گفتن و نه شنیدن نباید مساله را شخصی سازی و به این موضوع تمرکز کرد. که عمدی در بیان جمله به فردی خاص و جود دارد و نباید آن را بی حرمتی درنظر گرفت.

سفر بهداشت روانی ایجاد می کند

با وجود اینکه سفر در همه حال توصیه شده و سفرهای نوروزی جزیی اساسی از برنامه های اغلب ایرانیان است اما می تواند برای بسیاری از افراد مساله ساز باشد از جمله افراد وسواسی. این افراد در سفر برای رعایت بهداشت فردی اغلب دچار مشکل می شوند چون نمی توانند هرجایی بخوابند یا از هر سرویس بهداشتی ای استفاده کنند و این موضوع آنها را اذیت می کند. در سفر هم رعایت ساعت خواب به سلامت فرد روانی فرد کمک شایانی می کند.

به همین دلیل توصیه می شود افراد ۷- ۶ ساعت خواب در شبانه روز داشته باشند. از سوی دیگر، متاسفانه در کشور ما استرس های جاه ای هم می تواند باعث بروز برخی اختلالات روانی شود. به عنوان مثال تصادفات حتی اگر باعث صدمه جسمی نشود می تواند باعث صدمه روانی شود. به عنوان مثال تصادفات حتی اگر باعث صدمه جسمی نوشد می تواند باعث صدمه روانی شود. اختلالی وجود دارد به نام اختلال استرس بعد از حادثه که خیلی اوقات پس از برخی حوادث بروز می کند.

رژیم غذایی مساله ساز می شود

بسیاری از خانم ها اعتماد به نفسشان به ظاهرشان بستگی مستقیم دارد و برخی از آنها دچار تصویر بدن مختل هستند. متاسفانه در ایام عید درباره ظاهر افراد زیاد اظهارنظر می شود و این صحبت ها می تواند افراد را بسیار اذیت کند و افراد مستعد این نوع استرس اذیت شوند. بهتر است این فرهنگ جا بیفتد که افراد در دیدار با یکدیگر انرژی مثبت و صحبت های مثبت بین خودشان رد و بدل و کمتر درباره ظاهر یکدیگر اظهارنظر کنند.