یک ترانه‌سرا، ده ترانه ماندگار؛ منصور تهرانی

برترین‌ها: در اینجا نقبی زده‌ایم به ماندگارترین ترانه‌های فارسی، آن‌ها که با همراهی ملودی به خانه‌ها نفوذ کردند و سال‌هاست که در شادی و غم، همراه ما هستند. از جنتی عطایی، اردلان سرفراز و شهیار قنبری نوشتیم و برای این قسمت «منصور تهرانی» را محوریت قرار دادیم. لازم به ذکر است که به هر حال این فهرست ارائه شده می‌توانست جامع‌تر باشد، اما هر فهرستی نقص‌هایی دارد.

«منصور تهرانی» نزدیک به سی سال پیش با سرودن و ساخت آهنگ «یار دبستانی» یکی از ماندگارترین سرود‌های انقلابی را خلق کرد. «منصور تهرانی»، متولد بندرشاه است او که اکنون در سوئد زندگی می‌کند از سال‌های دور در شاخه‌های مختلف هنری فعالیت‌های گسترده‌ا‌ی داشته است. او فیلمساز، فیلمنامه‌نویس، آهنگساز و ترانه‌سرا است.

بزن تار

بزن تار که امشب باز دلم از دنیا گرفته /بزن تار و بزن تار

«بزن تار» یکی از خاطره انگیزترین ترانه‌های «منصور تهرانی» به آهنگسازی «صادق نوجوکی» و تنظیم «ناصر چشم آذر» با صدای «معصومه دَدِه‌بالا» است. این اثر بار‌ها توسط خواننده‌های دیگر باز خوانی شده است یکی از ضعیف‌ترین بازخوانی‌هایش متعلق به «گرشا رضایی» است.

گل واژه

وقتی که من عاشق میشم، دنیا برام رنگ دیگه س/صبح خروس خونش برام، انگار یه آهنگ دیگه

ترانه «گل واژه» که با نام «وقتی که من عاشق میشم» نیز شناخته می‌شود یک کار دشتی است. بر روی ملودی صادق نوجوکی و با صدای ابراهیم حامدی یکی از خاطره انگیزترین ترانه‌های منصور تهرانی است.

شب زخمی

من و تو با لب تشنه تنِ خسته لب یک چشمه رسیدیم / پیش رومون آب زمزم سوختیم، امّا قطره‌ای هم نچشیدیم

ترانه خاطره انگیز «شب زخمی» با صدای ابراهیم حامدی بر روی ملودی سلی برای فیلم «شب زخمی» ساخته شد. «شب زخمی» فیلمی به کارگردانی و نویسندگی محمد صفار ساخته‌ی سال ۱۳۵۶ است. «شب زخمی» داستان مرتضی جیب بری است که با جوانی شهرستانی به نام بهروز آشنا می‌شود، که برای تحصیل به پایتخت آمده است.

یار دبستانی

یار دبستانی من با من و همراه منی/ چوب الف بر سر ما، بغض من و آه منی

این ترانه بر اساس فیلم «از فریاد تا ترور» است که چند ماه بعد از انقلاب، فیلم را «منصور تهرانی» ساخت، داستان این فیلم درباره‌ی سه یار دبستانی است که از هم جدا می‌شوند و بعد از ده، پانزده سال به هم می‌رسند (البته داستان مربوط به قبل از انقلاب است) و هر کدام در جامعه به جایی رسیده‌اند. این فیلم مضمونی انقلابی داشت. این فیلم پس از کمتر از یک ماه از اکرانش توقیف شد. پس از بازبینی وزارت ارشاد، صدای فروغی از فیلم حذف گردید و جمشید جم آن را بازخوانی کرد و این اثر با صدای جم مشهور شد.

مخلوق

داغ یک عشق قدیمو، اومدی تازه کردی / شهر تاریک دلم رو، تو پر آوازه کردی

«مخلوق» باصدای «فائقه آتشین» و آهنگسازی «حسن شماعی زاده» و تنظیم «منوچهر چشم آذر» یکی از ترانه‌های به یادماندنی او است. تهرانی درباره‌ی روایت ترانه می گوید: «حسن شماعی‌زاده آهنگی ساخته و من هم شعری بر روی آن گذاشته و همه‌چیز مهیای ضبط آهنگ بود. اما در روز قبل از ضبط، در خیابان به طور اتفاقی با یک عشق قدیمی روبه‌رو شدم و… تحت تاثیر این واقعه، ترانه‌ی «مخلوق» را می‌سرایم. همان شب با شماعی‌زاده تماس گرفته و درخواست تعویض ترانه را می‌کنم و به هر حال ترانه‌ی فوق با شعر جدید ضبط می‌شود.»، اما هم منصور تهرانی و هم شماعی‌زاده در هراسند که نکند این ترانه، چندان مورد توجه قرار نگیرد، چرا که شعر آن تا حدودی «شخصی» شده است. اما ترانه به‌اصطلاح معروف، گل می‌کند و مردم استقبال خوبی از آن به عمل می‌آورند.

چشمه

چشمه ام، زلال و پاکم، دل بیقرار خاکم، خنک زمین داغم، خون ریشه‌های باغم

«چشمه» یکی از ترانه‌های مهجور منصور تهرانی با صدای ابراهیم حامدی است که ملودی آن را پرویز قدرخانی ساخته است. «چشمه» با الهام از قضیه سیاهکل که در آن زمان بسیاری از ترانه سرایان در موردش ترانه نوشته‌اند، سرود شده است.

پیشکش

چی به پای تو بریزم لایق پای تو باشه / چی بخونم که بتونه جای حرفای تو باشه

«پیشکش» با صدای «فائقه آتشین» به آهنگسازی «حسن شماعی زاده» و تنظیم «منوچهر چشم آذر» یکی از خاطره انگیزترین ترانه‌های او است.

آدم برفی‌

ای آدمک برفی‌ای مظهر بی حرفی / تو باغ پریدن بال و پر من باش

«آدم برفی» با صدای مازیار و به آهنگ سازی» صادق نوجوکی» و تنظیم «ناصر چشم آذر» یکی از آهنگ‌های خاطره انگیز است انعطاف صدای «مازیار» باعث شده بود که هم در اجرای نت‌های پایین موفق عمل کند و هم در اوج. یکی از مهم‌ترین نکاتی که او را از بعضی خوانندگان پاپ دوران خودش متمایز می‌کرد.

بدرقه

رفتن ات مثله یه حادثه برام موندنیه حالا آواز سفر کردن تو خوندنیه / لحظه‌ها ثانیه‌ها طاقت موندن ندارن می‌سوزونن، امّا خب فکر سوزوندن ندارن

«بدرقه» ترانه‌ی تلخ جدایی با صدای «ابراهیم حامدی» و به آهنگسازی «سیاوش قمیشی» با تنظیم «آندرانیک» است. تهرانی درباره‌ی سرودن این ترانه در مصاحبه‌ای گفت: «بدرقه» را برای دوستی گفتم که برای ادامه تحصیل عازم خارج کشور بود و من برای بدرقه اش به ایستگاه قطار رفته بودم و این رفتن برای من خیلی غمگنانه بود و آن اسب بزرگ آهنی که در ترانه ام نوشته ام و تمام وجود من را با خودش می‌برد همان قطاری بود که دوستم را به ترکیه و غربت می‌برد.

دو پرنده

دو تا پرنده هستیم رو شاخه‌های غربت /نه اهل قصه گفتن نه خوندن و نه صحبت

«دو پرنده» با آهنگسازی و تنظیم ناصر چشم آذر یکی دیگر از به یادماندنی تر‌ین ترانه‌های او است.