آقا رضا؛ پول‌ساز بی‌رقیب تمام این سال‌ها

برترین‌ها: هوشنگ گلمکانی در یکی از یادداشت‌هایش درباره او گفته، عطاران ساده و بی‌ادعاست.

مهران مدیری هم که وی را با «ساعت‌خوش» به سینما و تلویزیون معرفی کرده، درباره‌اش گفته که از همان ابتدا عطاران نسبت به هم‌دوره‌ای‌هایش با استعدادتر بود. پیمان قاسم‌خانی هم اظهار کرده که عطاران بسیاری از کار‌هایی را که به او پیشنهاد شده، نپذیرفته و همین گزیده‌کاری باعث ماندگاری او شده است.

کار کردن در دنیای طنز و کمدی همیشه به جسارت و جدیتی نیاز دارد که در بازیگر‌های معمولی وجود ندارد. جرات و جسارت عطاران، به‌علاوه تلاشش، به‌همراه خویشتن‌داری در انجام ندادن هر کاری، او را در دهه ششم زندگی‌اش به جایگاهی دست‌نیافتنی رسانده است؛ جایگاهی که روزبه‌روز به محبوبیت عطاران می‌افزاید؛ حتی اگر روی پرده نقره‌ای یا در قاب تلویزیون دیده نشود.

یک دهه قبل اگر کسی پیش بینی می کرد یک دهه بعد ستاره اقبال همه سوپراستارها افول می کند و فقط یک سوپراستار می‌ماند و نامش رضا عطاران است، مودبانه ترین واکنش پوزخند بود. اساس این که عطاران بتواند به نزدیکی مفهوم ستاره هم برسد، محل تردید بود. اما حالا او مردی است که انگار مهره مار دارد. تهیه کننده های سینما می دانند او در هر فیلمی با هر کیفیتی بازی کند، پول پارو می کند.

این بازیگر 53 ساله علاوه بر کارهای طنز، مهارت خود را در ایفای نقش‌های جدی هم به رخ کشیده، وی برای نخستین بار در فیلم عبدالرضا کاهانی با نام «اسب حیوان نجیبی است» یک نقش جدی و کاملاً باورپذیر و خیره کننده به نمایش گذاشت و سبب شد تا کاهانی نقش اول دو فیلم بعدی خود را نیز به او بسپارد.

تا پیش از فیلم «روشن»، «دهلیز» به کارگردانی بهروز شعیبی، متفاوت‌ترین فیلم این بازیگر در کارنامه‌اش محسوب می‌شد. او در این فیلم در نقش یک معلم آرام و درونگرا که مرتکب قتل غیرعمد شده و حالا منتظر اعدام است، تحسین برانگیز ظاهر شد. اما روشن به کارگردانی روح‌الله حجازی را می‌توان نقطه عطف بازیگری عطاران دانست که سیمرغ بلورین بهترین بازیگر مرد را از جشنواره فیلم فجر سال نود و نه برایش به ارمغان آورد تا نشان دهد هنوز هم حرف تازه برای گفتن در بازیگری دارد.

رضا عطاران همچنین از معدود آدم‌های سینمای این مملکت است که هنوز «مردمی» مانده و این رازی‌ست که میان میمیک صورتش و لبخند مردم در تبادل است.

در اینجا برخی از کارهای ماندگار طنز این بازیگر و کارگردان دوست‌داشتنی را که در میان پرفروش‌های تاریخ سینمای ایران قرار دارند بررسی می‌کنیم. شما بازی عطاران در کدام فیلم را بیشتر دوست دارید؟

ورود آقایان ممنوع (کارگردان: رامبد جوان)

ورود آقایان ممنوع یکی از محبوب‌ترین کمدی‌های دهه نود است و از دلایل اصلی این محبوبیت می‌توان به حضور درخشان رضا عطاران در فیلم اشاره کرد. او نقش جبلی دبیر شیمی را ایفا می‌کند؛ یک معلم خجالتی و دست وپاچلفتی که تقابلش با دخترهای مدرسه، منجر به خلق موقعیت‌های کمدی درجه یکی می‌شود.

این فیلم با فروش پنج میلیارد و صد میلیون تومانی دومین اثر پرفروش سال نود سینمای ایران بود.

مصادره (کارگردان: مهران احمدی)

عطاران در فیلم مصادره نقش یارجانلو را بازی می‌کند و جوانی و میانسالی او را به تصویر می‌کشد؛ یک کارمند خرید ساواک که سادگی‌اش او را در موقعیت‌های عجیبی قرار می‌دهد. عطاران با بازی درخشان خود به خوبی توانسته ویژگی‌های مهم این کاراکتر از جمله ساده‌لوحی و دوست‌داشتنی بودن او را به تصویر بکشد و بلاتکلیفی او کاملا برای مخاطب باورپذیر است.

اولین کار کارگردانی مهران احمدی در سال نود و شش در گیشه حدود پانزده میلیارد و هفتصد میلیون تومان فروخت. 

نهنگ عنبر (کارگردان: سامان مقدم)

ارژنگ صنوبر از محبوب‌ترین نقش‌های اوست؛ مرد ساده‌ای که در نوجوانی عاشق رویا می‌شود و در تمام این سال‌ها هرکاری می‌کند تا به او برسد. بازی عطاران در این فیلم را شاید بتوان به دو نیمه تقسیم کرد؛ نیمه اول بر وجه طنز و کمدی او تمرکز دارد و در نیمه دوم در اجرای درام نیز توانایی‌های خود را به اثبات می‌رساند.

کمدی سامان مقدم با فروش نزدیک به هفت میلیارد تومان، بعد از محمد رسول‌الله، به دومین فیلم پرفروش سال ۹۴ تبدیل شد.

هزارپا (کارگردان: ابوالحسن داوودی)

او در این فیلم نقش رضا را بازی می‌کند که یک پای خود را از دست داده است. پس از آشنایی با دختری ثروتمند و نذر او درباره ازدواج با فردی جانباز، با نقشه‌ای وارد آسایشگاه جانبازان می‌شود و تلاش می‌کند توجه دختر را جلب کند. عطاران به واسطه طنازی ذاتی خود و شناختی که از فضای طنز دارد، یکی از بهترین بازی‌های خود را ارائه می‌دهد که با استقبال مخاطب روبرو می‌شود. 

این فیلم با فروش بیش از 38 میلیارد تومان در گیشه، پرفروش‌ترین کار عطاران بوده است.

انفرادی (کارگردان: مسعود اطیابی)

عطاران بعد از سه سال با فیلم انفرادی به سینماها بازگشته است. این فیلم داستان سه دوست را روایت می‌کند که به دنبال برنامه‌ریزی یک سرقت، درگیر اتفاقات عجیبی می‌شوند. او در انفرادی همان کاراکتر آشنا و ملموسی را به تصویر می‌کشد که می‌شناسیم و ایجاد موقعیت‌های طنز متعدد فیلم مدیون حضور دلنشین و بازی خوب اوست. فیلمی که با توجه به حضور او پیش‌بینی می‌شود به رکورد پرفروش‌ترین فیلم سینمای ایران دست پیدا کند.