۱۰ مردی که باید شکرگزارِ زنده بودنشان باشیم

دیجی کالامگ: هشت سال از زمانی که برای اولین بار فهرستی از پیر‌ترین کارگردانان تاریخ سینما تهیه شد می‌گذرد. متأسفانه، هیچ یک از آن ترکیب زنده نمانده است، و ابراهیم گلستان، چهره‌‌ی شاخص موج نوی ایرانی، آخرین نفری بود که در سن ۱۰۰ سالگی در ماه اوت ۲۰۲۳ از میان ما رفت. بنابراین ضروری بود که در فهرست پیرترین کارگردانان تاریخ سینما بازنگری شود.

در ۹۳ سالگی، کلینت ایستوود در حال کار بر روی چهلمین فیلم خود، «هیئت منصفه شماره ۲» است، اما به نظر می‌رسد که هیچ کس نمی‌تواند رکورد مانوئل دی اولیویرا فقید را که تا سن ۱۰۵ سالگی فعال بوده است، بشکند. مانند فهرست قبل، تمام تلاش‌ها برای اطمینان از صحت این لیست انجام شده است.

لی گرانت (Lee Grant)

سال تولد: ۳۱ اکتبر ۱۹۲۵

اگرچه در مورد تاریخ تولد او بحث زیاد است، اما شکی در استعداد لی گرانت وجود ندارد. او که از سال ۱۹۳۱ روی صحنه می‌درخشید، برنده بهترین بازیگر زن در جشنواره کن برای «داستان کارآگاه» شد و بر لیست سیاه HUAC هم غلبه کرد و جایزه اسکار را برای «شامپو» دریافت کرد. او کارگردانی را با «برای من یک معما بگو» شروع کرد، و برنده اسکار بهترین مستند برای «آس و پاس در آمریکا» شد.

کلینت ایستوود (Clint Eastwood)

سال تولد: ۳۱ می ۱۹۳۰

شانزده سال پس از اولین تجربه بازیگری، ایستوود فیلم‌سازی را با «برای من مبهم بازی کن» شروع کرد و خیلی زود به یکی از بهترین کارگردان‌های تاریخ تبدیل شد. از زمان وسترن‌هایی چون «جوزی ولز یاغی» او در ژانرهای مختلفی کار کرده است، حتی «نامه‌هایی از ایوو جیما» را به ژاپنی ساخته است. او از پیرترین کارگردانان تاریخ سینما است که برای فیلم های «نابخشوده» و «عزیز میلیون‌ دلاری» برنده جایزه اسکار شده است.

مارک رایدل (Mark Rydell)

سال تولد: ۲۳ مارچ ۱۹۲۹

رایدل که کارش را با اقتباس از اثر دی اچ لارنس «روباه» آغاز کرد، بعدها با استیو مک کوئین و جان وین نیز همکاری کرد. او همچنین سه فیلم با جیمز کان ساخت، از جمله «آزادی سیندرلا» و «برای پسران» که پس از فیلم «رز» رایدل را با بت میدلر دوباره متحد کرد. نامزدی اسکار او برای فیلم «روی گلدن پاند» بود.

 چانگ‌ چنگ–وا (Chung Chang-wha)

سال تولد: ۱ نوامبر ۱۹۲۸

چانگ که برای حماسه میهن‌پرستانه و جنگی «افق» شناخته شده بود، قبل از اینکه به هنگ کنگ برود، فیلم‌های متنوعی از کره جنوبی مانند «غروب خورشید در رودخانه ساربین» و «شمشیرزن در گرگ و میش» را ساخت. دوران پربار او با برادران شاو باعث خلق «کینگ باکسر» شد که به عنوان ولین فیلم هنرهای رزمی که در جدول باکس آفیس ایالات متحده صدرنشین شد شناخته می‌شود.

 سرژ بورگینیون (Serge Bourguignon)

سال تولد: ۳ سپتامبر ۱۹۲۸

بورگینیون که برنده جشنواره کن با فیلم کوتاهش بود٬ با اولین فیلم بلندخود «یکشنبه‌ها» برنده اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان شد. با وجود اینکه بریژیت باردو در «سپتامبر» به مدت دو هفته تیتر شد، او هرگز چنین شاهکاری را تکرار نکرد. ماکس فون سیدو در فیلم‌های «پاداش» و «شیفتگی» نقش آفرینی کرد که در هر دو با ایوت میمیو همبازی بود که او نیز در «تابستان پیکاسو» با آلبرت فینی همبازی شد.

 توشیو ماسودا (Toshio Masuda)

سال تولد: ۵ اکتبر ۱۹۲۷

ماسودا متخصص اکشن ۵۲ فیلم را برای نیککاتسو کارگردانی کرد که تقریبا‌نیمی از آن ها با بازی یوجیرو ایشیهارا، از جمله «چاقوی زنگ زده» و «دستمال قرمز» بودند>. او که از پیرترین کارگردانان بود همچنین چندین فیلم با تتسویا واتاری ساخت، به ویژه «گنگستر ویژه».

جری شاتزبرگ (Jerry Schatzberg)

سال تولد: ۲۶ ژوئن ۱۹۲۷

پس از دو پرتره از زنان آشفته، «پازل یک کودک سقوط» و «وحشت در نیدل ‌پارک» شاتزبرگ با «مترسک» و «انتقام شیرین» دل را به دریا زد. شاتزبرگ با علاقه‌مندی به فیلمنامه‌های ادبی‌ای مانند «اغوای جو تینان» نوشته آلن آلدا و «اتحاد مجدد» هارولد پینتر، مورگان فریمن را برای نامزدی اسکار هدایت کرد.

پره پرتابلا (Pere Portabella)

سال تولد: ۱۱ فوریه ۱۹۲۷

پورتابلای کاتالان که به خاطر تشویق لوئیس بونوئل برای ساخت «ویریدیانا» در اسپانیا شناخته می‌شود، سینمای مستقلی را ساخت که از منطق تداعی برای ترکیب نقد سیاسی و هنر مفهومی استفاده می‌کرد. کریستوفر لی یا حضورش دو فیلم غیرخطی مستند پورتابلا را تزئین کرد، در حالی که خطی بودن متعارف در فیلم‌هایی مانند «پل ورشو» و «سکوت پیش از باخ» وجود داشت.

مارگوت بناسراف (Margot Benacerraf)

سال تولد: ۱۴ آگوست ۱۹۲۶

در سال ۱۹۵۱، بناسراف مدرسه فیلم فرانسوی IDHEC را رها کرد تا فیلم اولش را کارگردانی کند که زندگی شاعرانه نقاشی به نام رورون بود. با این حال، تقریبا یک دهه گذشت تا او تنها فیلم خود، آرایا را بسازد. این مستند برجسته با تمرکز بر معدنچیان نمک در شمال غربی سرزمین خشک ونزوئلا، جایزه فیپرشی را در جشنواره کن دریافت کرد. پس از آن، او به عنوان یکی از پیرترین کارگردانان٬ انرژی خود را وقف فعالیت‌های سازمانی و سینمایی کرد.

مل بروکس (Mel Brooks)

سال تولد: ۲۸ ژوئن ۱۹۲۶

بروکس با سید سزار در دهه ۱۹۵۰ وارد تلویزیون شد. پس از ساخت شوی جاسوسی «هوشمند»، او با فیلم «تهیه‌کنندگان» که برنده اسکار بهترین فیلمنامه اصلی شد، وارد عرصه فیلم گردید. مجموعه‌ای از پارودی‌های الهام‌گرفته‌شده به دنبال آن آمدند؛ شامل «زین‌های شعله‌ور»، «فرانکنشتاین جوان»، «فیلم صامت» و «اضطراب شدید» که هجویه‌ای بر حماسه‌های تاریخی، علمی تخیلی، داستان‌های رابین هود و دراکولایی بودند.