گفت و گو با لیلی رشیدی به بهانه «اسم»

هفته نامه امید جوان - سعید اکبرزاده: نمایش «اسم» به کارگردانی لیلی رشیدی از این هفته ششم تیر در سالن ناظرزاده کرمانی، تماشاخانه ایرانشهر روی صحنه می رود.

این اثر مشترک «ماتیو دولاپورت» و «الکساندر دولاپتولیر» است که برای اولین بار در سال 2010 با کارگردانی «برنارد مرات» درتئاتر ادوارد هفتم پاریس روی صحنه رفت و با استقبال مخاطبان و منتقدان فرانسوی رو به رو شد و جوایزی را هم به همراه داشت.

استقبال از «اسم» درحدی بود که در سال 2013 فیلمی به کارگردانی الکساندر دولاپتولیر براساس آن ساخته شد که آن هم مورد توجه قرار گرفت. درباره این نمایش با لیلی رشیدی کارگردان آن به گفت و گو نشسته ایم:


از قصه «اسم» برایمان بگویید.

داستان درباره یک میهمانی است که در آن قرار است برای بچه ای نام گذاری شود، لذا ما شاهد بحث هایی در این باره هستیم که منجر به سوءتفاهم هایی می شود.

دلیل انتخاب «اسم» چه بود؟

زمانی که من فیلم این اثر را دیدم، حس کردم که نمایشنامه آن کار بامزه ای از آب درخواهدآمد، وقتی نمایشنامه را خواندم تصمیم گرفتم آن را کارگردانی کنم.

وقتی واژه «بامزه» را به کار می برید، حتما اثر ریشه های طنز دارد؟

طنز به آن معنا که نه ولی شیرین است، البته باید دید که برخورد تماشاگر چیست، «اسم» مانند زندگی است که دارای شیرینی های خود است.

چه شد که به فکر کارگردانی افتادید، ظاهرا این مرحله ای است که بعد از بازیگری، سراغ بازیگران می آید؟

شاید این تصور نزد همه باشد که کارگردانی، پیشرفتی پس از دوره بازیگری باشد، اما من می گویم کارگردانی یک «در» دیگر است که در آن فرد می تواند سلیقه خود را در یک کار نمایشی اعمال کند. وقتی که ما بازیگر هستیم انتخاب می شویم و بقیه عوامل کار در کنار ما قرار می گیرند. ما در دوره بازیگری و در نمایش می گوییم اگر من بودمکار را این طور پیش می بردم. کارگردانی این فرصت را به شما می دهد که تجربه های دوره بازیگری تان را بیازمایید.


درباره انتخاب بازیگران اثر بگویید. آقایان معجونی و موفق که آدم های شیرینی هستند؟

آقای معجونی یکی از بهترین بازیگران تئاتر ماست. او در «اسم» علاوه بر بازیگری، مشاور و طراح صحنه است و از او به خاطر اعتمادی که به من کرد متشکرم. داریوش موفق هم یک آدم تئاتری است، سارا افشار و عباس جمالی از هنرپیشه های جوان تئاتر هستند. «لیلا حاتمی» هم قرار بود در این اثر به عنوان بازیگر در کنار ما باشد. او به خاطر دوستی با من پیشنهاد بازی در این اثر را قبول کرد. ولی چون دیرتر به گروه ما پیوست فکر کردیم که تا حدودی زمان را از دست داده ایم. از طرفی این احساس وجود داشت که نقش پیشنهادی در حد خانم حاتمی نیست. لذا نقش ایشان را من بازی خواهم کرد.

درباره زمان اجرا بگویید. ساعت ۱۱ شب برای دیدن تئاتر کمی دیر نیست؟

اگر من امکان انتخاب داشتم، قطعا زمان دیگری را انتخاب می کردم. ما در این کار با آقای معجونی دارای دو اجرا هستیم، دو اجرا هم مشکلات خاص خود را دارد که کمبود سالن آن را تحمیل می کند. نمایش آقای معجونی و تئاتر من دارای صحنه های «خوردن» است لذا اجراهای آنها بایستی پس از افطار باشد. لذا آقای معجونی ساعت ۹ و من ساعت ۱۱ شب کارهایمان را روی صحنه می بریم. از این فرصت هم استفاده می کنیم و از کارکنان ایرانشهر که قبول زحمت کردند تشکر می کنم. امیدوارم مردم هم وقت بگذارند.

اجرای ساعت ۹ شب آقای معجونی چیست؟

«ستوان آینیش مور» است که کارگردان آن اثر است.

برای تبلیغات چه کردید؟

تبلیغات، هزینه های خاص خود را دارد کاش رسانه های ما از صدا و سیما گرفته تا مطبوعات به این درک برسند که این عرصه از هنر نیاز به حمایت دارد و برای آن تبلیغات رایگان در نظر بگیرند.

از طرفی صاحبان سرمایه می توانند در هنر نمایش به عنوان اسپانسر ظاهر شوند که با این کار علاوه بر دیده شدن، موجب می شوند که تئاتر خصوصی بیشتر روی پای خود بایستد. با این حال این مساله جانیفتاده است. من روزی که «اسم» را شروع کردم تصورم این بود که به راحتی خواهم توانست اسپانسر جذب کنم اما در عمل متوج شدم پروژه دشواری است. البته تئاتر آن قدر فقیر نیست که دست نیاز به سوی صاحبان سرمایه دراز کند، به هر حال «عشق» موجود در این عرصه کارها را پیش می برد.

با این حال من از شرکت ۳۶۰ درجه تشکر می کنم که تبلیغات ما را انجام دادند این شرکت که تحت عنوان ۳۶۰، راهکارهای خلاق فعالیت می کند یک شرکت تبلیغاتی است. آقای دکتر تهرانی هم که شرکت «برندت» را دارند کمک هایی به ما داشتند. در این میان مرکز هنرهای نمایشی خود را کنار کشیده است و اصلا هیچ کمکی به تئاتر نمی کند.


مطبوعات هم مشکلات شما را دارند و کسی دست آنها را نمی گیرد.

من در اجرای یک تئاتر نمی توانم به یک گروه بگویم بیایید کار کنید و اگر اثر من فروخت آن وقت پول شما را می دهم این واقعا برخورنده است. بایستی برای یک نمایشی که یک ماه اجرا دارد و در اواسط کار ممکن است به برخی تعطیلات بربخورد، حمایت هایی درنظر گرفته شود. تئاتر، فرهنگ یک مملکت است.

امکان این که نمایش تان ضبط شود و از طریق نمایش خانگی پخش شود، وجود دارد؟

ضبط نمایش یکی از بندهای قراردادما با تماشاخانه ایرانشهر است تا اگر فروش اثر از حدی فراتر رفت، پول آن را به عوامل نمایش می دهند.

بلیت فروشی چگونه است؟

نمایش به طور رسمی از روز ۶ تیر روی صحنه است و بلیت فروشی از طریق سایت های «گیشه نت» و «نیوال» با ۲۰درصد تخفیف انجام می گیرد. البته فروش حضوری هم در خود ایرانشهر صورت می گیرد.