سریال «عداوت»؛ دشمن عزیزتر از دوست

روزنامه صبا - ترجمه از آرش واحدی: تازه‌ترین مجموعه تلویزیونی خلق شده توسط رایان مورفی که در سال‌های اخیر با مجموعه‌هایی چون «داستان ترسناک آمریکایی» و «داستان جنایی آمریکا» به شهرت رسیده است، «عداوت» نام دارد. مجموعه‌ای محصول شبکه اف ایکس که ماجرای دشمنی دیرینه دو افسانه دنیای بازیگری بت دیویس و جوآن کرافورد را در مرکز داستان گویی خود قرار داده است. از این منظر می‌توان دشمنی دیرینه این دو بازیگر برجسته را به‌عنوان تمامیت ماجراهای مجموعه قبول نکرد که سریال با بهانه قرار دادن این عداوت نگاه موشکافانه‌ای به وضعیت سینما در دهه ۶۰ میلادی در آمریکا می‌اندازد.

«عداوت» که در مورد تنها همکاری بت دیویس (با نقش‌آفرینی سوزان ساراندون) و جوآن کرافورد (با نقش‌آفرینی جسیکا لنگ) در فیلم مشهور «چه بلایی سر بیبی جین آمد؟» است پای شخصیت‌های هنری برجسته‌ای چون هدا هوپر، رابرت آلدریچ، جک وارنر، الیویا دی هاویلند و فرانک سیناترا را به قصه باز می‌کند. از سویی دیگر مجموعه تلویزیونی «عداوت» را می‌توان بیانیه‌ای طرفدار جنبش زنان تلقی کرد زیرا در همان لحظات ابتدایی قسمت اول این مجموعه می‌توان تشخیص داد مردان چگونه در دهه‌های گذشته از زنان هالیوودی برای پیشبرد سینما استفاده کرده اند.

از این منظر نیز می‌توان تلاش‌های رایان مورفی که به‌خوبی در‌حال به‌وجود آوردن گونه‌ای جریان در بدنه سریال‌سازی آمریکا است را ستایش کرد. مورفی در این سال‌ها از تمام توان خود استفاده کرده است تا بر علیه تابوهای موجود در جامعه آمریکایی قد علم کند. او با ساخت «مردم بر علیه او جی سیمپسون» اهداف اصلی خود در این زمینه را بیشتر از هر زمان دیگر نمایان کرد و سریال «عداوت» را نیز می‌توان دنباله‌ای بر این منظور به حساب آورد. مورفی به‌خوبی اهمیت زن بودن را در مجموعه‌های تلویزیونی سال‌های اخیرش خط‌کشی کرده است و با پرداختی مناسب به‌دنبال علت و معلول رسیدن جامعه آمریکایی به تابوهای این روزگار را به معرض نمایش گذاشته است. سریال تازه وی با حضور سوزان ساراندون و جسیکا لنگ نیز یکی از تلاش های جدی‌اش در زمینه متمرکز کردن حواس تماشاگر به وضعیت زنان در تاریخ آمریکا محسوب می‌شود.

ما در این مجموعه شاهد دشمنی دو بازیگر زن برجسته هستیم، اما این رابطه جهنمی که گاهی هر دوی این ستاره‌ها را تا مرز حمله قلبی پیش برد شاید بدون دخالت مردان قدرت طلب سینما در آن دوران به این‌جا نمی‌کشید. فیلمسازی چون رابرت آلدریچ (با نقش‌آفرینی آلفرد مولینا) با بیشتر کردن آتش کینه میان بت دیویس و جوآن کرافورد نقش بسزایی در ادامه‌دار شدن چنین رویدادی بازی کرده است و اثری که با همکاری هر دوی این ابر بازیگران ارائه داده واجد یکی از بهترین و سطح بالاترین بازی‌های هردو ستاره فقید سینماست.

حیله، تزویر و جاه‌طلبی مضمون‌های اصلی مجموعه «عداوت» محسوب می‌شوند. مخاطبان در حین آشنایی با شخصیت‌های هنرمندانی از عصر طلایی هالیوود با بازیچه قرارگرفتن آن‌ها در قبال سیاست‌های آن دوره خاص مواجه می‌شوند. بت دیویس و جوآن کرافورد هر دو در دوران اوج حرفه خود نمادی برای زنان مستقل در چشم مخاطبان آن سال‌های سینما بودند. این در حالی است که مورفی با مجموعه تلویزیونی «عداوت» به ما روی دیگری از این نمادگرایی را به معرض نمایش می‌گذارد. شخصیتی چون جک وارنر (با نقش‌آفرینی استنلی توچی) هیچ احترامی برای شخصیت هنرمندان نظام استودیویی هالیوود قائل نیست. او تنها با هدف موفقیت در گیشه راضی به ساخت فیلم «چه بلایی سر بیبی جین آمد؟» می‌شود و سپس در طول فیلمبرداری اثر با تغییراتی که در شیوه ساخت پروژه، فیلمنامه و موضوعات تخصصی کارگردانی به‌وجود می‌آورد دشمنی این ستاره‌ها را بیشتر از هر زمان دیگری نمایان می‌کند.

جک وارنر که نقش بسزایی در اوج‌گیری بازیگران زن بزرگ تاریخ سینما داشته است در حقیقت تنها آن‌ها را به چشم کالایی نظاره می‌کند که می‌توانند سود هنگفتی راهی جیب کمپانی برادران وارنر کنند. دشمنی دیویس و کرافورد در حقیقت مهم‌ترین نماد دخالت مردان در شکل‌گیری شخصیت زنان هالیوود در تاریخ سینما را رقم می‌زند. رابرت آلدریچ که تحت فشار جک وارنر قرار گرفته است نیز حاضر است برای ساخته شدن فیلمش دست به هر عمل ناشایستی بزند و با هیزم ریختن بر آتش عداوت این دو بازیگر به هدف اصلی خود برسد.

یکی از نقاط مثبت سریال «عداوت» که تماشای آن را جذاب و واجب می‌کند نقش‌آفرینی دو بازیگر محوری اثر در قالب این دو اسطوره بازیگری است. سوزان ساراندون که خود کارنامه بسیار پرباری دارد با ایفای نقش بت دیویس یکی از به ‌یاد ماندنی‌ترین آثارش در سال‌های اخیر را به معرض نمایش گذاشته است. شخصیت دیویس که بستر مناسبی برای نقش‌آفرینی پیچیده را در اختیار ساراندون قرار داده است نکات بسیار عجیب زیادی در دل خود دارد. دیویس فردی بذله‌گو‌، بی‌محابا، به شدت سیگاری و تند اخلاق بود، ساراندون با در نظر گرفتن این نکات و بخصوص شیوه نه چندان معمول لباس پوشیدن دیویس موفق شده پیچیدگی منحصر‌به‌فردی برای کاراکتر بت دیویس در مجموعه «عداوت» به ارمغان بیاورد.

از سویی دیگر با جسیکا لنگ مواجه هستیم، لنگ که همکاری‌های خود را با خالق سریال از «داستان ترسناک آمریکایی» آغاز کرده و همچنان در اکثر آثار وی بازی می‌کند این بار در قالب شخصیتی چون جوآن کرافورد به درخشش‌های سال‌های اخیرش ادامه داده است و به احتمال زیاد شاهد اخذ جوایز معتبر برای وی در فصل جوایز سال جاری خواهیم بود. کرافوردی که جسیکا لنگ در معرض نمایش قرار داده است فردی بسیار جاه طلب است؛ او برای رسیدن به نیازهای تفکرات جاه‌طلبانه‌اش از به‌کارگیری فریب و نیرنگ ابایی ندارد و گاهی قطب منفی شخصیتی‌اش را بسیار سنگین‌تر از قطب مثبت جلوه می‌دهد. این درحالی است که هر دوی این شخصیت‌ها در برابر حیله‌گری‌های نظام استودیویی هالیوود موجودات بی‌گناه و کوچکی به نظر می‌رسند.

در حقیقت تماشای مجموعه «عداوت» از چند وجه برای علاقمندان مختلف آثار تلویزیونی واجب به نظر می‌رسد. سریال واجد قدرت بازیگری بسیار اعلایی است؛ علاوه بر جسیکا لنگ و سوزان ساراندون می‌توانیم شاهد هنرنمایی بازیگرانی چون کیتی بیتس، کاترین زیتا جونز و جودی دیویس باشیم. از منظر دیگر مجموعه تلویزیونی «عداوت» به‌خوبی داستانی خطی را با جزئیات و جذابیت توصیف می‌کند. ماجراهای مجموعه با توجه به برداشت از داستانی واقعی ساخته شده است با این احوال مخاطب می‌تواند از پیچش‌های ریز و درشت فیلمنامه‌ای که مورفی به همراه همکارانش جف کوهن و مایکل زام برای آن‌ها تدارک دیده‌اند لذت وافر ببرند. رایان مورفی علاوه بر نگارش نهایی فیلمنامه هشت قسمت فصل اول، کارگردانی سه قسمت را نیز برعهده دارد.

با توجه به استقبال از فصل اول این مجموعه شبکه اف ایکس، فصل دوم آن نیز برای سال آینده روی آنتن خواهد رفت. فصلی که این بار در ده قسمت زوایای جدیدی از مشکلات دنیای پر زرق‌و‌برق هالیوود را نمایان خواهد کرد و ادامه ماجراهای دشمنی و کینه دیرینه دو بازیگر محبوب سینما را به نمایش خواهد گذاشت.