خواندنی ها با برترین ها (۱۴۱)

برترین ها - محمودرضا حائری: در این شماره از خواندنی ها با ترجمه جدیدی از ریچارد سوم شکسپیر، رمانی از اوژن یونسکو، داستانی از پاتریک مودیانو و... آشنا شوید.

ریچارد سوم

• ویلیام شکسپیر
• ترجمه ی عبدالله کوثری
• نشر نی
• چاپ اول: ۹۶

مایشنامه‌ی ریچارد سوم که در سال ۳-۱۵۹۲ نوشته شده، از همان آغاز با استقبال فراوان خوانندگان و تماشاگران روبرو شد، چندان که آن را در کنار هملت و رومئو و ژولیت در شمار محبوب‌ترین آثار شکسپیر جای داده‌اند.

این نمایشنامه داستان برآمدن و فروافتادن شاهی منفور را بازمی‌گوید. اما شکسپیر سیمای این مرد زشت‌صورت و زشت‌سیرت را چنان تصویر کرده که حضورش بر صحنه، همه‌ی شخصیت‌های دیگر را به محاق می‌برد. این هیولای بی‌شفقت که در راه رسیدن به تاج و تخت انگلیستان از هیچ دروغ و خدعه و جنایتی رویگردان نیست، با هوشی اهریمنی و نگاهی ژرفکاو تا اعماق وجود قربانیانش نفوذ می‌کند و آز و شهوت این یک یا عقل سست‌پای دیگری را آماج خود می‌گیرد. از این روست که جملگی را به‌آسانی می‌فریبد و سرانجام به نابودی می‌کشاند. اما فزون‌خواهی و غرور بی‌حدش سرانجام او را نیز قرین رسوایی و تباهی می‌کند.

گوشه نشین

• اوژن یونسکو
• ترجمه ی بهاره مرادی
• انتشارات ققنوس
• چاپ اول: 96

رمانِ گوشه‌نشين چگاليده‌اي عالي از تمام شخصيت‌هاي برجسته يونسکو در نمايشنامه‌هايش است. وي در اين رمانِ فلسفي‌ـ‌روانشناختي، به نفوذي عميق‌تر در روان شخصيت‌هاي خود و کاوشي دقيق‌تر در حيطه‌هاي پوچِ زندگي پرداخته است. ارثيه ناگهاني اين امکان را به قهرمان رمان مي‌دهد که شغل بي‌اهميت و کسل‌کننده‌اش در اداره‌اي گمنام را ول کند. او ديگر کاري ندارد جز اين‌که سعي کند از زندگي لذت ببرد. اين اتفاق براي او تبديل مي‌شود به روند آشنايي با تجربه مرگ.

او در جستجوي فراموشي است. اندوهش از دانستن اين‌که قوي‌ترين احساس ما احساس ضعف ماست، و اين‌که در هر چيزي قدرت معجزه‌اي نهفته است، وجهه‌ايي صوفيانه به او مي‌بخشد. اين اثر هم قصه است، هم رماني که خوب مي‌داند چگونه داستان انسان‌هايي را که اصلاً داستاني ندارند، و وصيتنامه روحي نويسنده اثرِ قاتلِ بي‌مواجب (يکي از نمايشنامه‌هاي يونسکو) را نقل کند.


کیک عروسی و داستان های دیگر

• گروه نویسندگان
• ترجمه ی مژده دقیقی
• انتشارات نیلوفر
• چاپ اول: ۹۶

کوچکي امتيازاتي دارد. چيزهاي بزرگ اغلب بي در و پيکر، ناپخته و ناشيانه‌اند؛ کوچکي قلمروي وقار و زيبايي است. قلمرو کمال هم هست. رمان در ذات خود فراگير است. داستان کوتاه، در مقابل، ذاتاً گزينشگر است. از آن‌جا که تقريباً همه چيز را کنار مي‌گذارد، مي‌تواند به آنچه باقي مي‌ماند شکل کاملي ببخشد. حتي مي‌تواند مدعي نوعي کمال باشد. چيزي که براي رمان اهميت دارد بزرگي است، قدرت است.

تهِ دلش داستان کوتاه را به خاطر قناعتش تحقير مي‌کند. کمال، دلخوشيِ آنهايي است که هيچ چيزِ ديگري ندارند. در دنيايي که رمان‌هاي متکبر بر آن حکم مي‌رانند، کوچکي ياد گرفته راهش را با احتياط باز کند. داستان کوتاه به دگرگوني باور دارد. به نيروهاي پنهان باور دارد. روش داستان کوتاه کشف و شهود است. کوچکي‌اش عامل قدرت اوست. از کوتاه بودن خود شادمان است. مي خواهد باز هم کوتاه‌تر باشد. فقط يک کلمه باشد. اگر بتواند آن کلمه را پيدا کند، تمام جهان با غريوي از درونش زبانه خواهد کشيد. آرزوي عجيب داستان کوتاه همين است؛ باورِ عميقش، بزرگيِ کوچکي‌اش همين است.


زیبایی شناسی فهم انسان (معنای بدن)

• مارک جانسون
• ترجمه ی جهانشاه میرزابیگی
• نشر آگاه
• چاپ اول: 96

در زيبايي‌شناسي فهمِ انسان؛ معناي بدن، مارک جانسون کار پيش‌گام خود در مورد ارتباط ميان علوم شناختي، زبان و معنا را که نخستين‌بار در اثر کلاسيک استعاره‌هايي که با آن‌ها زندگي مي‌کنيم مطرح شد ادامه مي‌دهد. جانسون از پژوهش‌هاي اخير در مورد رشته‌ي جوان روان‌شناسي استفاده مي‌کند تا نشان بدهد که چه‌گونه بدن، حتي پيش از تکوين خودآگاهي، معنا توليد مي‌کند.

از اين‌جا، او براي کاوش بيش‌تر خاستگاه‌هاي بدني معنا، انديشه، و زبان به علم عصب‌پايه‌ي شناختي روي مي‌آورد و ابعادِ فراوان معنا ـــ از جمله تصويرها، کيفيت‌ها، عواطف، و استعاره‌ها ـــ را که همه در برهم‌کنش‌هاي فيزيکي بدن با جهان ريشه دارند به بررسي مي‌گيرد. جانسون، با برداشت از روان‌شناسي هنر و فلسفه‌ي عمل‌گرا، استدلال مي‌کند که همه‌ي اين جنبه‌هاي معناسازي اساساً زيبايي‌شناسانه هستند. او نتيجه مي‌گيرد که هنرها اوج تلاش‌هاي انسان براي يافتن معنا هستند و مطالعه‌ي ابعاد زيبايي‌شناسانه‌ي تجربه‌ي ما براي کشف مبناي بدني معنا حياتي است.


فراتر از فراموشی

• پاتریک مودیانو
• ترجمه ی منوچهر رستمی
• نشر چشمه
• چاپ اول: ۹۶

فراتر از فراموشی برای اولین‏بار در سالِ 1995 منتشر شد. رمانی که پاتریک مودیانو مثلِ همیشه در آن گم‌ شدن و رؤیاها را به‏هم پیوند زده است. مودیانو که متولد آخرین سال جنگِ دوم جهانی یعنی سالِ 1945 است و جوایز متعددی از جمله جایزه‌ی نوبلِ ادبیات 2014 را از آنِ خود کرده است، در رمان‌هایش حال‏وهوایی پروستی را تعقیب و بازنمایی می‌کند با ته‌رنگی پلیسی. فراتر از فراموشی داستانی ا‌ست که بخشِ عمده‌ای از آن در دهه‌ی شصت میلادی می‌گذرد.

مردی در جست‌و‌جوی نام‌هایی ازیادرفته پرتاب می‌شود به روزهای جوانی و ولگردی‌اش در پاریس، زمانی که او با زنی زیبا آشنا می‌شود، زنی که دل از او می‌رباید و آن‌ها کافه‌ها و خیابان‌های پاریس را وجب‏به‏وجب تجربه می‌کنند. البته این زن مرموز است و در پی چیزی پنهانی و معماگونه. آن‌ها به لندن هم می‌روند و مودیانو برای اولین‏بار جغرافیای این شهر را نیز در رمان خود ترسیم می‌کند. اما همه‏چیز به این سادگی پیش نمی‌رود و اتفاق‌هایی در راه است...

سبکِ رواییِ مودیانو که با تکیه بر جزئیات، کشف مکان‌ها و زمان‌های گم‏شده و رنگ‌ها و بوها و مهم‌تر از همه «جوانی» ا‌ست، مؤلفه‌ی اصلی آثارش است. رمان‌نویسی که زمان را می‏شکافد تا برای لحظه‌ای نوری مُرده ما را ببرد به جایی دور در پاریس زیرِ برف یا آفتاب.