مردی که تاریخ اسلام را نشان مان داد

مجله مهر: داوود میرباقری مردی که خیلی از ما، نگاه تصویری مان به تاریخ اسلام را از دریچه نگاه او ساخته ایم. ۵۶ سال پیش در ۸ خرداد ۱۳۳۷ در خانه یک سید کشاورز ساکن روستای خیج شاهرود، پسری متولد شد. اسمش را محمد داوود گذاشتند. پسری که بعد ها با ساخت امام علی، مختارنامه، مسافر ری و ...نشان داد که جایگاهی خاص و بی بدیل در سینما و تلویزیون ما دارد. او از معدود کسانی است که بلد است تاریخ و هنر را درست و به اندازه به هم بیامیزد.

میرباقری با صبغه مذهبی حاصل از حوزه علمیه و ۲ سال ملبس بودن به لباس روحانیت، علاقه به هنر تعزیه و نمایش، ذهن منظم و طبقه شده برگرفته از دیپلم ریاضی و لیسانس معدن پلی تکنیک و خواندن و دیدن و نوشتن، کارهای ماندگاری ساخته است. آثار میرباقری شاید از نظر کمی، کم باشند اما باکیفیت و متنوعند و سر حوصله ساخته شده اند. سریال های تلویزیونی گرگ ها، رعنا، امام علی و معصومیت از دست رفته، فیلم های سینمایی آدم برفی، ساحره، مسافر ری، تئاترهای معرکه در معرکه، عشق آباد و دندون طلا و همین طور سریال شبکه نمایش خانگی شاهگوش محصول بیشتر از ۳۵ سال فعالیت هنری اویند. این گزارش مرور تصویری کوتاهی بر زندگی مردی است که بار مهمی از سیمای تاریخ دینی ما را بر دوش کشیده است.


سید محمد داوود، پسر آنهاست. بزرگترین پسر یک خانواده پرجمعیت (۶ پسر و ۳ دختر)، کشاورزی در روستای خیج شاهرود. پدر، پسر ارشد عشق پرسپولیس را در نوجوانی به حوزه علمیه فرستاد، درس خواند، ملبس شد و حتی ۲ سالی هم با عبا و عمامه مشکی در مسجد خیج، منبر می رفت. داوود، رشته ریاضی خواند، مهندسی معدن پلی تکنیک (امیرکبیر) قبول شد، به تهران آمد، مهندس شد اما حالا کارگردان است. پدر در دهه ۷۰ فوت کرد تا او زیر سایه مادرش، مرد خاندان میرباقری باشد.


بعد از گرگها و رعنا، میرباقری ۳۳ ساله بود که ساخت سریال درباره حکومت ۴ ساله امام علی را شروع کرد. سریالی ۱۷ قسمتی که فیلمبرداری آن به روش ۳۵ میلی متری ۱۸ ماه و ۱۴ روز در بندرعباس، خوزستان، کاشان و شهرک سینمایی غزالی انجام شد. سال ۱۳۷۶ وقتی بعد از ۶ سال، امام علی روی آنتن شبکه ۱ رفت شخصیت پردازی ها خیره کننده، بازی های درخشان، دیالوگ های پرایجاز و کنایه در کنار ریتم مناسب و موسیقی گوش نواز، میرباقری را به طور کامل اثبات و تحکیم کرد. (عکس: محمدرضا شریفی نیا)


درست ۲۰ سال قبل، میرباقری اولین فیلم سینمایی اش را ساخت. با اکثر بازیگران سریال امام علی به استانبول رفت و ماجرای تلاش عباس خاکپور(اکبرعبدی) برای پناهندگی را به تصویر کشید. میرباقری برای اولین بار در سینمای بعد از انقلاب، زن پوشی بازیگر مرد را باب کرد برای همین فیلم، ۳ سال توقیف شد. سال ۱۳۷۶، اکران نصف و نیمه ای داشت اما بیشتر از ۴ میلیون را به سینما کشاند تا دهمین فیلم پرمخاطب سینمای بعد از انقلاب بشود. این فیلم اگر با نرخ امروز، بلیط می فروخت حدود ۱۶ میلیارد تومان فروش می داشت. (عکس: محمدرضا شریفی نیا)


۱۰ سال از زندگی میرباقری به نمایش ۲۰ سال زندگی مختارثقفی- خونخواه عاشورا- گذشت. سریالی ۴۰ قسمتی ۳۰ میلیارد تومانی که پرهزینه ترین سریال تاریخ تلویزیون شد. میرباقری بعد از ۳ بار بازنویسی فیلمنامه، فروردین ۸۳ ساخت سریال را شروع کرد و خرداد ۸۸ آن را تمام کرد. ۲۰۰ بازیگر، ۲۰۰۰ سیاهی لشگر، ۱۴۳۰ نفر عوامل پشت دوربین، ۷ هزار مترمربع دکور، ۱۲۲ لوکیشن، ۷۰۰ سکانس، ۲۴۰۰ دقیقه فیلمبرداری و ...اعداد به تنهایی، عظمت کار میرباقری را نشان می دهد. (عکس: مسعود پاکدل)


میرباقری کارنامه بلندبالایی در سینما ندارد ولی وزنه مهمی در عرصه نمایش است. او با اینکه فقط ۳ فیلم سینمایی را کارگردانی کرده اما ۲ بار داور جشنواره فیلم فجر بوده است. یک بار، در سال ۱۳۷۷ و یک بار هم، ۵ سال پیش در جشنواره فیلم فجر سال ۱۳۸۸. ضمن اینکه چندین بار هم داور جشنواره های تئاتر مثل تئاتر فجر شده است.


داوود میرباقری که اواخر دهه ۵۰ با جمیله حجی ازدواج کرده است یک پسر و ۲ دختر دارد.


میرباقری نقش های کوتاهی را در امام علی و مسافر ری به تک پسرش، حامد داد و در مختارنامه هم ۲ نقش وهب نصرانی و ثابت پسر مختار را به او سپرد. حامد ۳۲ ساله الان در سریال پدرش در شبکه نمایش خانگی، نقش امیرعلی، جوان اول سریال را دارد. سریالی که الهه، دختر کوچک میرباقری آن را نوشته و الهام، دختر بزرگش، در بخش طراحی صحنه و لباس آن کار کرده است.