ارسلان و آیدا؛ زوج برنده‌ای که سینمای ما را در مشت گرفتند

برترین‌ها: این روزها دو فیلم «زالاوا» و «تی‌تی» همزمان با اکران با استقبال نسبتا خوبی از سوی مخاطبان سینما مواجه شده‌اند. زالاوا به کارگردانی ارسلان امیری راوی اتفاقی است که باعث ترس مردم یک روستا در اواخر دهه 50 شده و رئیس پاسگاه تلاش می‌کند تا امنیت را به آن منطقه بازگرداند. تی‌تی نیز با هنرنمایی الناز شاکردوست، آخرین حرف آیدا پناهنده در سینمای ایران است و داستان فیزیکدانی‌ست که در حال کار بر روی فرضیه ای درباره پایان جهان است. او در این مسیر با زنی حامله ملاقات می‌کند که می‌خواهد به شیوه خودش به بشریت خدمت کند.

آیدا پناهنده و ارسلان امیری که خالق این دو اثر موفق هستند چند سالی‌ست که با هم ازدواج کرده‌اند و توانستند در این مدت آثار خوبی را برای سینمای ایران به یادگار بگذارند.

زندگی هنری زوج ارسلان و آیدا

ارسلان امیری (زاده ۲ اردیبهشت ۱۳۵۴ در سنندج) فعالیت حرفه‌ای خود را با مستندسازی آغاز و سپس به عنوان فیلم‌نامه‌نویس و تدوین‌گر با چندین تله‌فیلم و مجموعه تلویزیونی همکاری نمود. وی با ساخت نخستین فیلم سینمایی خود به نام زالاوا موفق شد جایزه بزرگ بهترین فیلم از سی و ششمین دوره هفته بین‌المللی منتقدان فیلم ونیز، جایزه بهترین فیلم از نگاه هیئت داوران از فدراسیون بین‌المللی منتقدان فیلم و همچنین از سی و نهمین دوره جشنواره فیلم فجر، دو سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی فیلم اول و بهترین فیلم‌نامه را کسب کند.

آیدا پناهنده (زاده ۱۷ شهریور ۱۳۵۸ در تهران) است. در سال ۱۳۹۴ برای فیلم سینمایی ناهید موفق به دریافت جایزه «آینده نویدبخش» از جشنواره فیلم کن ۲۰۱۵ در بخش نوعی نگاه شد. وی همچنین توانست یکی از سه فیلمساز زن جوانی باشد که در سال ۲۰۱۶ جایزه Women In Motion را از جشنواره فیلم کن ۲۰۱۶ دریافت کند. آیدا پناهنده پس از ناهید، سه فیلم سینمایی اسرافیل، پاییز نیکایدوها  و تی تی  را در کارنامه کاری خود دارد و در اولین جشن بزرگ کارگردانان سینمای ایران از او برای فعالیت حرفه‌ای و مؤثر در حوز کارگردانی تقدیر ویژه به عمل آمد.

همکاری‌های این زوج موفق در قاب تصویر

ناهید

ناهید فیلمی به کارگردانی آیدا پناهنده و نویسندگی مشترک با ارسلان امیری به تهیه‌کنندگی بیژن امکانیان ساخته سال ۱۳۹۳ است. این فیلم که منتخب بیش از سی فستیوال فیلم جهانی است در ۲۷ آبان ۱۳۹۴ در سینماهای ایران و از ماه فوریه ۲۰۱۶ در بیش از پنجاه سینمای کشور فرانسه توسط کمپانی ممنتو فیلمز و در اسپانیا (کارامل فیلمز) و یونان (استرادافیلمز) اکران شده‌است. فیلم ناهید به نمایندگی از سینمای ایران به صورت مشترک با فیلم هندی زمان ساخته نیراج قیوان، جایزه «آینده درخشان» فستیوال کن 2015 را در بخش «نوعی نگاه» از آن خود کردند.

اسرافیل

اسرافیل فیلمی به کارگردانی آیدا پناهنده و تهیه‌کنندگی مستانه مهاجر محصول سال ۱۳۹۵ است. اسرافیل، درامی درباره چالش‌ها، نیازهای عاطفی و روابط انسانی است که فیلمنامه آن توسط ارسلان امیری و آیدا پناهنده به نگارش درآمده است. در سومین جشنواره فیلم‌های ایرانی کانادا شرکت کرده بود که در نهایت، جایزه بهترین فیلم جشنواره به مستانه مهاجر رسید و جایزه بهترین دستاورد فنی برای تدوین را نیز هایده صفی‌یاری برای تدوین اسرافیل دریافت کرد.

پاییز نیکایدوها

«پاییز نیکایدوها» به نویسندگی ارسلان امیری و آیدا پناهنده، محصول سال 2017 در ژاپن است و در شهرهای قدیمی نارا و تِنری فیلمبرداری شده و داستان فیلم دربار آخرین بازماند مرد خانواد نیکایدو است که باید برای بقای نام خانوادگی شان، دست به انتخاب دشواری بزند. در این فیلم بازیگران مطرح ژاپنی ماسایا کاتو، شیزوکا ایشیباشی، کازوکو شیراکاوا، کیتا ماچیدا، هانا هیدوکی، کایو ایسه و... ایفای نقش کرده اند . این فیلم که محصول مشترک دو کشور ژاپن و هنگ کنگ و به تهیه کنندگی «نائومی کاواسه» فیلمساز برجسته سینمای ژاپن است و در ژانویه 2019 در کشور ژاپن اکران شد.

زالاوا

زالاوا فیلمی به کارگردانی ارسلان امیری و تهیه‌کنندگی روح‌الله برادری و سمیرا برادری و نویسندگی ارسلان امیری، آیدا پناهنده و تهمینه بهرام محصول سال ۱۳۹۹ است. پخش بین‌المللی این فیلم توسط کمپانی دانمارکی LevelK انجام مشد. زالاوا نخستین فیلم ارسلان امیری به عنوان کارگردان بوده و نوید پورفرج، پوریا رحیمی سام، و هدی زین‌العابدین از بازیگران این فیلم هستند.این فیلم، جایزه بزرگ بهترین فیلم از سی و ششمین دوهٔ هفتهٔ بین‌المللی منتقدان فیلم ونیزو جایزه بهترین فیلم از نگاه هیئت داوران را از فدراسیون بین‌المللی منتقدان فیلم (فیپرشی) دریافت نمود.

تی‌تی

تی‌تی، محصول ۱۳۹۹ به کارگردانی و تهیه‌کنندگی آیدا پناهنده و نویسندگی مشترک ارسلان امیری و پناهنده است. الناز شاکردوست، پارسا پیروزفر و هوتن شکیبا بازیگران این فیلم هستند. این فیلم در سی و نهمین دوره جشنواره فیلم فجر حضور داشت اما به دلیل اینکه نمایش اول آن در سی و سومین فستیوال بین‌المللی فیلم توکیو ۲۰۲۰ بود، از داوری در دو بخش بهترین فیلم و بهترین کارگردانی محروم شد. تی تی در جدول رده‌بندی منتقدان مجله فیلم که هر سال بعد از پایان جشنواره فیلم فجر برگزار می‌شود در دو بخش بهترین فیلم و بهترین فیلمنامه برگزیده شد. مجله فیلمنامه‌نویسیِ فیلم نگار در شماره ۲۱۸ خود این فیلم را به عنوان محبوب‌ترین فیلمنامه جشنواره سی و نهم فجر به انتخاب منتقدان این مجله معرفی کرد. همچنین این فیلم بهترین فیلم سی و نهمین دوره جشنواره فیلم فجر از نگاه منتقدان سینما شد.

درباره تی‌تی؛ آخرین همکار زوج پناهنده و امیری

آرش پارساپور در ویجیاتو می‌نویسد: آیدا پناهنده چند سالی است که توانسته با ساخت فیلم‌هایی چون ناهید و اسرافیل اولا نشان دهد که سینمای زنانه‌ را درست می‌شناسد و اسیر شعارهای فمنیسمی گل درشت نشده و در ثانی ثابت کند که قدرت و تبحر خاصی در روایت قصه کاراکترهای اصلی فیلم‌هایش و تبدیل کردن آنها به یک «شخصیت» دارد. او در تی تی این کار را به حد اعلا رسانده و کاراکتری خلق کرده بس دوست داشتنی و جذاب که با بازی فوق‌العاده الناز شاکردوست، به یادماندنی‌تر هم شده است.

شخصیتی که آیدا پناهنده در فیلم تی تی خلق می‌کند، یکی از به یادماندنی‌ترین شخصیت‌های دوست‌داشتنی سینمایی چند سال اخیر است. تی تی زنی است که به قول خودش دارد «مثل انسان» زندگی می‌کند. مهربانی و اخلاق بچه‌گانه تی تی نشان از معصومیت بیش از حد این زن دارد؛ زنی که گرد مردانی است که همه به او یا به چشم خل و چل نگاه می‌کنند یا یک هرزه. ابراهیم اما این دیدگاه را به تی تی ندارد، به او می‌گوید تو مثل هیچ زنی نیستی که تا امروز دیدم و ذره ذره عاشقش می‌شود.

شخصیت پردازی دقیق مهمترین عنصر فیلم جدید آیدا پناهنده است که مانند آثار قبلی‌اش، فلیمنامه آن را با ارسلان امیری، همسرش که امسال فیلم زالاوا را در جشنواره داشت، نوشته است. الناز شاکردوست ثابت می‌کند که از آن فضای گذشته دوران بازیگری خود دور شده و پس از «شبی که ماه کامل شد» یک جهش بزرگ در کارنامه بازیگری خود به وجود آورده است. کارگردانانی چون نرگس آبیار و فریدون جیرانی توانسته‌اند قدرت بازیگری الناز شاکردوست و استعداد بازیگری او را شکوفا سازند و حالا می‌توان به جرات گفت او جزو بازیگرانی است که آینده بسیار درخشان‌تری نسبت به گذشته خود دارد.