زنان مسلمانی که افتخارآفرین هستند

مجله چلچراغ - سپیده نیری: مریم میرزاخانی اولین زنی در تاریخ است که چنین جایزه ای برده است و با وجود اینکه در توفیقش دخلی نداشتم، از اینکه زنی ایرانی چنین موفقیت بزرگی کسب کرده، احساس غرور می کنم. ای کاش در دنیایی زندگی می کردیم که جنسیت و ملیت در آن اهمیتی نداشت اما حالا که اینطور نیست، امیدوارم کسب این جایزه ذهنیت ناعادلانه در مورد ایرانیان بخصوص زنان را که معمولا با آن روبرو می شوم، از بین ببرد.

زنان از طرف مردان به خیلی چیزها متهم می شوند، از جمله داشتن ضریب هوشی پایین. خیلی ها معتقدند زنان به اندازه مردان تیزهوش نیستند. برای اثبات این ادعا هم دلیلی می آورند؛ آنقدر که در میان مردان دانشمند و اندیشمند، تاجر موفق و دکتر وجود دارد، در میان زنان وجود ندارد.

حتی اگر این سخن درست باشد، چیزی که در این قضاوت از قلم می افتد، این است که زنان بیشتر درگیر کارهایی هستند که از آن به عنوان «وظایف شان در خانواده» نام برده می شود و نمی توانند مانند مردان تمام روز را در محل کار خود بگذرانند و با طیب خاطر در کارشان پیشرفت کنند.

اگر زنان بتوانند به اندازه مردان وقت روی کاری بگذارند، حتما می توانند به اندازه آنهاموفق شوند.

بعضی از زنان که توانسته اند این کار را بکنند، جوایز شناخته شده جهانی را دریافت کرده اند.

در این گزارش صحبت از زنان مسلمانی است که در کار خود به مراتب بالایی رسیده اند و البته انسان هایی تک بعدی نیستند و در زندگی شخصی شان نیز ناموفق عمل نکرده اند. این زنان می توانند الگو برای زنانی باشند که می خواهند با حفظ تعادل در کارشان نیز ترقی کنند. به ویژه زنان این گزارش مثال های نقضی هستند برای آن دسته ای که می گویند در فهرست دانشمندان و صاحبان علوم، زنان جایی ندارند.

خیلی از مردم دنیا تصور نادرستی در مورد زنان مسلمان دارند. آنها فکر می کنند زن مسلمان حتما خاموش و سرکوب شده با برقعی روی سر، هر آنچه مردش می گوید، مانند بره ای چشم و گوش بسته انجام می دهد.

به عنوان کسی که در کشوری مسلمان زندگی می کنم، می توانم به جرأت بگویم غلط است؛ زنان کشور من هم مسلمانند هم صاحب اندیشه. بسیاری از زنان کشورم سخت می کوشند تا علاوه بر آنکه در محل کار حرفه ای باشند، چیزی برای خانواده شان نیز کم نگذارند. (البته نه همگی شان!)

متاسفانه کارفرمایان طبق آمار میزگرد جهانی اقتصاد به طور متوسط در شرایط برابر با مهارت یکسان، به زنان یک سوم مردان حقوق می دهند و برای انتخاب مدیر، معمولا آقایان را ترجیح می دهند. با وجود همه این موارد، این فهرست مختصری است از بانوان مسلمانی که با استعداد و تلاش به جایگاهی دست یافته اند که علاوه بر دلگرمی، غرور را در دل همنوعان خود احیا کردند.

1- سمیرا موسی

دانشمند هسته ای اهل مصر بود که دکترای پرتو هسته ای داشت. او تلاش کرد تا از فناوری هسته ای برای مقاصد پزشکی استفاده کند. کنفرانس «انرژی هسته ای در خدمت صلح» با مدیریت او و شرکت بسیاری از دانشمندان شناخته شده هسته ای برگزار شد. سمیرا موسی در سال 1952 در کالیفرنیا به طرز مشکوکی درگذشت.


۲- نسرین قدر

اهل لبنان و استاد مهندسی مکانیک در دانشگاه آمریکایی بیروت است. او یکی از موسسان گروه تحقیقاتی انرژی (ERG) و سردبیر نشریه «مکانیک کاربردی» است.

۳- استاد بینا شهین صدیقی

او با مطالعات و طبقه بندی گیاهان دارویی محلی خدمات گسترده ای به طب و کشاورزی کرده است. امتیاز عناصر ضد سرطانی زیادی به نام او ثبت شده و بیش از ۲۵۰ مقاله علمی نوشته است. او عضو افتخاری آکادمی علمی پاکستان و یکی از موسسان «سازمان علمی زنان جهان سوم» است. او چندین جایزه پرآوازه علمی را از آن خود کرده است، از جمله جایزه «سلام» در رشته شیمی (معتبرترین جایزه علمی پاکستان) و جایزه جهانی خوارزمی از کشور ایران.

۴- استاد شهین ابراهیم اسلام

او نخستین پروفسور داروسازی در عربستان سعودی در سال ۱۹۸۳ بود. او اولین زن سعودی بود که مدرک کارشناسی و دکتری را دریافت کرده و به مقام استادی در داروسازی رسیده است. او نخستین زن مسلمان و عربی است که در سال ۲۰۰۰ از طرف سازمان یونسکو به عنوان دانشمندی متفاوت نام گذاری شده است و نخستین زن سعودی و دومین عرب سعودی است که مقامی رسمی در سازمان بهداشت جهانی دارد.

۵- استاد رابعه حسین

پروفسور موسسه غلامعلی هجری و کرسی میکروبیولوژی در دانشگاه آقاخان که اولین پاکستانی است که سال ۲۰۰۰ جایزه نفیس «آکادمی علمی جهان سوم» (TWAS) در علم پایه طب را دریافت کرد. استاد حسین همچنین برای تحقیقات راهگشایش در تشخیص به موقع جذام و سل مدال «تمغا الامتیاز» را از دولت پاکستان گرفته است.

۶- استاد خدیجه محمد یوسف

در ۱۹۹۰ او دریافت کننده جایزه ملی دانشمندان جوان مالزی بود و برای قدردانی از کوشش هایش در زمینه زیست شناسی مولکولی جوایز بسیاری را به دست آورده است. از جمله جایزه جهانی «کارلوس جی فینلی» برای میکروبیولوژی که در سال ۲۰۰۵ توسط یونسکو به او اهدا شد.

۷- حسی الجابر

مهندس قطری، استاد دانشگاه و سیاستمدار است. او رییس سابق فناوری و ارتباطات قطر است. او از ۲۶ ژوئن ۲۰۱۳ وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات شده است.


۸- ثانیانیشتر

این بانوی پاکستانی ۵۱ ساله سابقا وزیر آموزش و پرورش، علوم و فناوری اطلاعات، فناوری و بهداشت، پزشک قلب و عروق، مولف و نویسنده علم طب، اندیشمند، سخنگوی بهداشت پاکستان، عضو شوراهای بهداشت و موسس و مدیر گروه مردم نهاد Heartfile… بوده است. فهرست جوایز دریافتی او هم به اندازه سِمت هایش طولانی است.

۹- انوشه انصاری

او متولد ۱۳۴۵ در مشهد است و سال ۱۳۶۳ با خانواده اش به آمریکا مهاجرت کرد. دوره کارشناسی ارشد در رشته مهندسی الکترونیک را در دانشگاه جورج واشنگتن گذرانده است. کاوشگر، موسس و مدیر شرکت مخابراتی «فناوری ارتباط از راه دور» در آمریکاست. او به عنوان نخستین زن کیهان نورد و اولین ایرانی در سال ۲۰۰۶ به فضا سفر کرد.

آخرین و مهمترین؛ مریم میرزاخانی

مریم میرزاخانی در سال 1356 در تهران متولد شد. دو سال متوالی (1373 و 1374) از دبیرستان فرزانگان موفق به دریافت مدال طلای المپیاد ریاضی شد و در سال 1994 طلای جهانی المپیاد ریاضی هنگ کنگ را گرفت و سال بعدش نیز بار دیگر مدال طلای جهانی را از کانادا گرفت.


کارشناسی را در دانشگاه صنعتی شریف گذراند و با دریافت بورسیه به دانشگاه هاروارد رفت و پس از گرفتن مدرک دکتری، در ۳۱ سالگی به بهترین مقام استادی در دانشگاه استنفورد رسید.
از جدیدترین افتخاراتی که او کسب کرده، دریافت مدال فیلدز است که هر چهار سال یک بار به دانشمندان برتر زیر 40 سال تقدیم می شود.

البته که فهرست زنان موفق و پیشرو به این چند نفر خاتمه نمی یابد ولی به علت کمبود فضا بهتر است به همین 10 نفر اکتفا کنیم.