محمدباقر نوبخت، مرد تکذیب های مصلحتی!

مجله صدا - محمد عدلی: صدای صاف و نازکی دارد اما لحن بیان او نفوذ کلامش را بالا برده است. شمرده و مرتب سخن می گوید. کلمات را با بهترین شکل ادا می کند و طراحی جملاتش را به خوبی پیش می برد. اگر حکم سخنگویی دولت را هم دریافت نکرده بود، به صنف سخنوری شهره می شد.

محمدباقر نوبخت که پیش از انتخابات ریاست جمهوری نیز سخنگوی ستاد انتخاباتی حسن روحانی بود، هفته ای دو بار با پیراهن یقه دیپلمات مقابل خبرنگاران قرار می گیرد و مواضع دولت را اعلام می کند. در 19 ماه گذشته از عمر دولت یازدهم بارها با اظهارات خود سعی کرده ابهامات و سوالات به وجود آمده حول دولت را برطرف سازد.


نوبخت هفته گذشته نیز رو در روی خبرنگاران قرار گرفت تا به سوالات آن ها پاسخ دهد اما گویا هدف اصلی او پایان دادن به مناقشه ای بود که اوایل هفته گذشته در برخی رسانه ها به راه افتاده بود. برخی اخبار منتشرشده نشان می داد که دولت کار حذف یارانه برخی اقشار ثروتمند را آغاز کرده است. شواهد نشان می دهد که این کار از اسفندماه سال گذشته برای ایرانیان مقیم خارج آغاز و از فروردین ماه برای برخی از گروه های بالای درآمدی عملی شده است. نوبخت اما به تکذیب این موضوع پرداخت.

او حذف یارانه ۵ گروه را کشف رسانه ای دانست نه تصمیم دولت. با این وجود افزایش مراجعه به سازمان هدفمندی یارانه ها برای اعتراض به قطع یارانه نشان داد که مرحله ای از حذف یارانه پردرآمدها برای اعتراض به قطع یارانه نشان داد که مرحله ای از حذف یارانه پردرآمدها آغاز شده است. پس از این اتفاق نوبخت یک روز بعد، این موضوع را تایید کرد اما این کار را با شیوه خاص خود انجام داد.


او اعلام کرد که تصمیم حذف یارانه افرادی که ثروتمند بودنشان محرز بوده است. سال گذشته گرفته شده بود و در سال ۹۴ دستور جدیدی برای حذف یارانه افراد داده نشده است. فرم اعتراض به قطع یارانه که سازمان هدفمندی در اختیار معترضان قرار می دهد، ۶ گروه افراد پردرآمد را مشخص کرده و معترضان باید عنوان کنند که جزو کدام گروه هستند. همین موضوع نشان می دهد که حداقل تعدادی از افراد زیرمجموعه این گروه ها با قطع یارانه مواجه شده اند.

چرا که این فرم اعتراض آماده شده و کارمندان سازمان هدفمندی یارانه ها با مراجعه افراد، ابتدا کد ملی آنها را وارد می کنند و سپس با تایید قطع یارانه، فرم اعتراض به آن ها می دهند. روش حذف به گونه ای بوده که ممکن است از یک خانواده تنها یارانه یک یا چند نفر قطع شده باشد و همچنان تعدادی از اعضای خانواده مشمول دریافت یارانه تشخیص داده شده باشند. دولت ما به طور رسمی روش حذف را اعلام نکرده و قصد دارد چراغ خاموش این کار را پیش ببرد شاید به همین دلیل نوبخت به تکذیب این خبر پرداخته است.

به نظر می رسد سخنگوی دولت برای پیش برد این طرح که مطالبه قانون گذاران است، به تکذیب مصلحتی آن پرداخته تا تبعات اجتماعی ناشی از حذف یارانه اقشار ثروتمند به حداقل برسد. پیش از این نیز در جریان برداشت ۴.۱ میلیارد دلاری از صندوق توسعه ملی، نمونه این نوع تکذیب از سوی سخنگوی دولت اتفاق افتاد که بعدها مشخص شد موضوع، استقراض از بانک مرکزی بوده است نه برداشت از صندوق توسعه ملی.


او کیست؟

پیش از آنکه حسن روحانی به ریاست جمهوری برسد، در مرکز تحقیقات استراتژیک معاون پژوهش های اقتصادی بود. از سال ها قبل با روحانی رابطه دوستانه دارد. محمدباقر نوبخت از مجلس سوم تا ششم، به عنوان نماینده مردم رشت حاضر بود و از همان سال ها با روحانی که از مجلس اول تا پنجم نماینده مردم بود، آشنایی داشت. محمدباقر نوبخت سال ۱۳۲۹ در شهر رشت به دنیا آمده اما جوان تر از ۶۵ سال به نظر می آید.

او نوه مرحوم آیت الله حجتی شفتی از روحانیون سرشناس گیلان است. محمدباقر نوبخت تحصیلات خود را در رشته اقتصاد و مدیریت به سطح دکترا و فوق دکترا رسانده است. او دارای دکترای تخصصی مدیریت از دانشگاه آزاد اسلامی تهران و دکترای تخصص اقتصاد از دانشگاه Paisley, U.K انگلستان و دوره بعد از دکتری در توسعه اقتصادی از مرکز مطالعات کاربردی CASIN (ژنو، سوئیس) است.

او چهار دوره نماینده مردم رشت در مجلس بوده و سمت های مدیریتی زیادی رد کشور پشت سر گذاشته است. ریاست سازمان مدیریت و برنامه ریزی و سخنگویی دبیرکل حزب اعتدال و توسعه بوده است که حسن روحانی برآمده از این حزب و تفکر محسوب می شود.


چرا او مهم است؟

محمدباقر نوبخت از نزدیکان اصلی حسن روحانی است و پیش از انتخابات به عنوان نماینده اقتصادی او در مناظره ها حاضر می شد. او اولین رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور پس از احیای این سازمان است. ریاست سازمان مدیریت پست مهمی در تیم اقتصادی دولت محسوب می شود. برنامه ششم توسعه در این سازمان در حال طراحی است. مسوولیت تنظیم بودجه های سالانه نیز با این سازمان استراتژیک است به همین دلیل اقتصادیون این سازمان را مغز اقتصاد می دانند.


او برای چه کسانی مهم است؟

سخنگوی دولت برای عموم مردم جایگاه مهمی محسوب می شوند. اعلام مواضع و تصمیمات دولت از سوی سخنگو موجب شده است تا از او به عنوان مرجع اصلی اعلام اخبار یاد شود. پست دیگر او که ریاست سازمان برنامه است نیز برای متخصصان و مسوولان دارای اهمیت است. سازمان برنامه محلی است که وزرا و مسوولان اجرایی رفت و آمد زیادی به آن دارند. اولیت بندی تخصیص بودجه به سازمان ها از طریق سازمان مدیریت انجام می شود و به همین دلیل ریاست این سازمان برای وزرا و سایر مسوولان، جایگاه پراهمیتی است. هرکدام سعی می کنند طرح زیرمجموعه دستگاه خود را دارای توجیه بیشتری معرفی کنند.