گفتگو با سالار عقیلی درباره حنجره میلیاردی اش

هفته نامه تماشاگران امروز - بهنام مظاهری: خبر بانمک بود. بیمه ایران در یک اقدام نمادین حنجره سالار عقیلی را بیمه کرد. این خبر بلافاصله به تیتر خبرگزاری ها تبدیل شو و بازخوردهای گوناگونی را به همراه داشت. عده ای اعتقاد داشتند در شرایطی که بسیاری از موزیسین ها و حتی خواننده ها بیمه درمانی ندارند، چنین حرکتی یک جور دهن کجی به جامعه موسیقی است.

عده ای هم به اعطای این بیمه به سالار عقیلی نقد داشتند و تعدادی هم به بیانی طنزآمیز این بیمه را با بیمه آن خواننده مشهور خارجی قیاس کرده بودند اما در نهایت نوعت نگاه خود سالار عقیلی به این اتفاق مهم بود. به همین خاطر گفتگویی را با این خواننده ترتیب دادیم تا از چند و چون ماجرای بیمه یک میلیاردی حنجره اش بیشتر بدانیم.

داستان بیمه شدن حنجره تان چیست؟

- من به زودی اطلاعات کامل درباره این موضوع را در صفحه اینستاگرامم منعکس خواهم کرد اما تبه طور اجمالی باید بگویم که بیمه ایران برای اولین بار حنجره من را به عنوان اولین خواننده در ایران بیمه کرد. در واقع طی مراسمی این بیمه را به من اعطا کردند. این بیمه مربوط به زمانی است که برای حنجره من مشکلی پیش بیاید و در آن صورت نتوانم فعالیت حرفه ای هنری ام را ادامه بدهم. البته نکات و موارد زیادی در این بیمه نامه وجود دارد. زمانی که عکس این بیمه نامه را در صفحه اینستاگرامم گذاشتم می توانید از موارد ریز این موضوع مطلع شوید.

حنجره تان دقیقا چقدر بیمه شده؟

- حنجره من برای امسال مبلغ ۵۰۰ میلیون تومان بیمه شده و این مبلغ در سال آینده به یک میلیارد تومان خواهد رسید.

اساسا حنجره خوانندگان به ویژه خوانندگان سبک سنتی تا چه اندازه با خطر بیماری روبرو است؟

- به طور کلی این خطر ،خوانندگان موسیقی را تهدید می کند چون انواع سرماخوردگی ها، گرد و غبار، آلودگی های هوا، زیاد صحبت کردن و ... می تواند فشارهای زیادی به حنجره بیاورد. گاهی برخی از خوانندگان به حنجره خودشان فشارهای بیش از اندازه می آورند که در اصطلاح سینگل نوت نام دارد. این بیماری مربوط به خوانندگان است و من به دلیل اینکه خودم هم تدریس می کنم، سال ها روی آن تحقیق کرده ام.

این بیماری در حقیقت مربوط به دانه های قرمز رنگی است که روی حنجره ایجاد می شود و البته با جراحی قابل درمان است اما بعد از جراحی، خواننده صدای قبل را به دست نخواهد آورد.

این بیماری بین خوانندگان شایع است؟

- راستش را بخواهید اولین گروهی که در معرض این خطر قرار دارند، معلمان هستند چون باید برای شاگردان شان صحبت کنند. کسانی که سیگار می کشند هم در معرض این بیماری قرار دارند و البته برای خوانندگانی که ندانسته به صدای خودشان فشار می آورند، این بیماری می تواند اتفاق بیفتد. این مشکل بیشتر خوانندگانی را تهدید می کند که نمی دانند چگونه باید صدا را از حنجره خارج کنند.

همان طور که گفتید بیمه صدای خوانندگان برای اولین بار روی حنجره شما انجام شد. با این توضیح که قبلا این نوع بیمه ها شامل خیلی از خوانندگان خارجی در سراسر دنیا شده، این انتظار وجود داشت که اولین نفری که در ایران تحت این نوع بیمه قرار می گیرد یک خواننده پاپ باشد...

بله. همانطور که می دانید این بیمه در حضور تمام کارگزاران بیمه ایران به من اعطا شد. مراسم خاصی برای این اتفاق در نظر گرفته بودند. من در این آیین آرزو کردم چنین اتفاقی برای همه هنرمندان ایران نه فقط خوانندگان بلکه برای خطاطان، نقاشان، مجسمه سازان و ... (و البته برای دیگر اعضای بدن) اعمال شود. به نظر من دستان خطاطان و نقاشان، پاهای بازیکنان فوتبال و برای دیگر هنرمندان، دیگر اعضایی که با آنها به کار هنری یا ورزشی مشغول هستند باید تحت پوشش چنین بیمه هایی قرار بگیرد.

این ماجرا رخداد بزرگی بود. بنابراین امیدواریم برای دیگران هم اتفاق بیفتد. البته همان گونه ه می دانید هنرمندان قشر زحمتکشی هستند و دست شان به هیچ جایی بند نیست. با این توضیح اگر خدایی نکرده یک هنرمند بخشی که با آن هنرش را اجرا می کند از دست بدهد، ممکن است دچار مشکل شود. به نظر من بدترین اتفاق برای یک هنرمند این است که هنر یک هنرمند قبل از خودش بمیرد. امیدوارم با این تدابیر که از سوی بیمه ایران اندیشیده شده این اتفاق برای دیگر هنرمندان هم بیفتد.

به نظرتان در شرایطی که خیلی از موزیسین های ما یک بیمه درمانی ساده هم ندارند، این حرکت صرفا تبلیغاتی به نظر نمی رسد؟ اصلا سالار عقیلی مگر نیاز مالی دارد که حنجره اش بیمه شود؟

بعد مالی این اتفاق خیلی مهم نیست. شکل این اتفاق زیبا است. فکر نمی کنم کسی در این میان به دنبال بعد مالی قصه باشد چون وقتی هنر یک هنرمند را از او بگیرند، دیگر اگر میلیاردها پول هم داشته باشد برای او ارزشی ندارد. این اتفاق احساس امنیت هنرمند را بالا می برد و از سوی دیگر کار زیبایی است که در تمام ممالک دنیا وجود دارد. برای مثال صدای آقای پاواروتی در ایتالیا بیمه بود.

بسیاری از دیگر هنرمندان در خارج از کشور مشمول این بیمه ها هستند. پاواروتی هم آدمی نبود که نیاز مادی داشته باشد. این اتفاق در حقیقت یعنی احترام به هنرمند. درست مثل اینکه وزارت ارشاد بیاید و بگوید آقای سالار عقیلی یا آقای همایون شجریان هر گاه خواستید کنسرتی برگزار کنید ما سالن تالار وحدت را به طور رایگان در اختیار شما قرار خواهیم داد. این اتفاق به منزله این نیست که ما نیاز مالی داریم یا به دلیل فقر نمی توانیم هزینه سالن را پرداخت کنیم بلکه احترام به هنرمندان این سرزمین است.

وقتی بیمه ایران چنین حرکتی را انجام داده، ای ارزشمند انجام داده. البته این اتفاق ان شاءالله به زودی برای دیگر هنرمندان هم خواهد افتاد. من آنجا هم اعلام کردم که خوشحال خواهم شد اگر این اتفاق برای دیگر هنرمندان هم بیفتد.

برخی در پیام های شان درباره انتخاب شما سخن گفته و پرسیده بودند چرا سالار عقیلی برای بیمه حنجره انتخاب شده است؟

درباره این ماجرا مردم باید تصمیم بگیرند.

چرا این قدر پشت سرتان حرف می زنند؟

همیشه به قطار در حال حرکت سنگ پرتاب می کنند. من هیچ گاه از کار دست نکشیده ام. همیشه در تکاپو بوده ام و کار موسیقی ام را بدون وقفه دنبال کرده ام. همواره در کار خودم در حال تولید و تحقیق بوده ام. شاید خیلی ها از این روند خوش شان نیاید. من کار خودم را انجام خواهم داد و افتخار می کنم که پشت سر کسی حرف نمی زنم. چه در کنج قفس باشم و چه در پرواز می خوانم/ قناری فطرتم تا زنده ام آواز می خوانم.

می خواهم بگویم دوست نداشتم حتی در کلاس های آوازم که حدود ۲۰ سال قبل برگزار می شد، درباره هنرمندی بدگویی شود. حتی به شاگردانم که گاهی ممکن بود پشت سر دیگران بدگویی کنند، می گفتم لطفا این کار را انجام ندهید. این را شاگردان من می دانند که هیچ گه دوست نداشته ام پشت کسی حرف بزنم. من همه را دوست دارم و البته کار خودم را انجام می دهم. به دنبال حاشیه نیست. همیشه سعی کرده ام برای مردم عزیزم بخوانم و تولیدات جدید را به دست شان برسانم.

الان مشغول چه کاری هستید؟

اکنون در کنار استاد مسعود شعاری مشغول ضبط چند آلبوم موسیقایی هستیم و در آن مشغول بازسازی چند کار قدیمی در موسیقی ایرانی هستیم. یک کار با استاد جلیل عندلیبی دارم که ضبطش به پایان رسیده و به زودی به دست مردم عزیز خواهد رسید. در حال ضبط سه کار دیگر هم هستم.

چرا شما در مقایسه با دیگر خوانندگان تا این اندازه پرکار هستید؟

کار ما موسیقی است و کار دیگری نداریم. این صحبت درست مثل این است که شما به یک وکیل دادگستری بگویید چرا مدام به دفترت می روی و مشغول کار هستی.

کلا فعالیت خوانندگان سنتی ما بیشتر از خوانندگان دیگر سبک ها است. برای مثال یک خواننده سنتی در ایران ممکن است در ۱۰ سال ۲۰ آلبوم به بازار بفرستد و یک خواننده پاپ در زمان مشابه ۱۰ آلبوم تولید می کند.

من این آمار را قبول ندارم. شاید برخی خواننده ها در موسیقی پاپ مثل حمید حامی که دوست عزیز من هم هست هر پنج سال یک بار دو نوار روانه بازار کنند. این عدد نمی تواند به عنوان متر و معیار برای کم کاری یا پرکاری دو گونه مختلف موسیقی مورد نظر قرار بگیرد. عده ای از خوانندگان موسیقی پاپ هم هستند که ممکن است سالانه شش آلبوم روانه بازار کنند. این آمار نمی تواند ملاک قرار بگیرد.

درست است ولی وقتی به ویکیپدیای خوانندگان سنتی مراجعه می کنیم، تعداد آلبوم های شان به شدت زیاد است در صورتی که در باقی سبک های موسیقی این طور نیست.

همان طور که گفتم فرمول خاصی برای اندازه گیری وجود ندارد. مثلا استاد محمدرضا شجریان هر چهار یا پنج سال یک بار یک آلبومم روانه بازار موسیقی می کردند. این موضوع بیشتر یک مسئله شخصی است. همان گونه که یک وکیل دادگستری می تواند سالی چهار پرونده قبول کند در حالی که ممکن است یک وکیل هفته ای یک پرونده داشته باشد یا یک جراح قلب که نمی تواند بیش از روزانه یک عمل جراحی را انجام دهد در حالی که جراحی دیگر روزانه هشت عمل را انجام می دهد. به نظر من هر کسی باید به توانایی خودش نگاه کند و اگر از دستش بر می آید تا توان دارد کار کند.

شما خودتان در یک سال اخیر چند آلبوم داشته اید؟

از پارسال تا امسال سه آلبوم منتشر کرده ام.

خب به نظرتان سه آلبوم در یک سال تعداد بالایی نیست؟

- بستگی دارد. یک وقت می بینید یک خواننده ای توانایی اش را دارد و سالی پنج آلبوم هم می دهد. اصلا این صحبت شما ملاک نیست به نظرم.