کشف یک مقبره مخفی در شهر باستانی پترا

فرادید: الخزانه، مقبره معروف و پرآذین حک‌شده در صخره‌های ماسه‌سنگی صورتی که گمان می‌رود حداقل ۲ هزار سال قدمت داشته باشد، جاذبه اصلی پترا (Petra) است که سال ۲۰۰۷ به عنوان یکی از عجایب هفتگانه جدید جهان نامگذاری شد. اگرچه هیچ بقایای اسکلتی داخل خود خزانه کشف نشده، نظریه‌ی پذیرفته‌شده‌ی همگانی، با وجود قرن‌ها بحث کارشناسی، این است که این بنای یادبود، یک مقبره است.

این مقبره در فیلم‌های متعددی از جمله «سندباد و چشم ببر» (۱۹۷۷) و «ایندیانا جونز و آخرین جنگ صلیبی» (۱۹۸۹) به نمایش درآمده است.

باستان‌شناسان به رهبری دکتر پیرس پُل کریزمَن، مدیر اجرایی مرکز تحقیقات آمریکا، این مقبره باستانی را کشف کردند. این سفر اکتشافی، برای بررسی و کندوکاو در خزانه انجام شد، چون سال‌ها گمانه‌زنی میشد که به غیر از دو مقبره‌ی کشف‌شده زیر سمت چپ بنای یادبود در سال ۲۰۰۳، اتاقک‌های زیرزمینی مخفی اضافه درون دو مقبره وجود دارد. با این حال، این نظریه تا به امروز تأیید نشده بود.

اوایل سال جاری، کریزمَن و تیمش از رادار نفوذ به زمین استفاده کردند (یک روش سنجش از راه دور که از پالس‌های راداری برای شناسایی اجسام زیرزمینی استفاده می‌کند) تا ببیند آیا ویژگی‌های فیزیکی سمت چپ، جایی که مقبره‌های اصلی کشف شده‌اند با ویژگی‌های سمت راست مطابقت دارند یا خیر. کشف شباهت‌های قابل‌توجه میان دو طرف مدرکی بود که نشان می‌داد آن‌ها به مجوز دولت اردن برای حفاری زیر خزانه نیاز دارند.

این تیم با همکاری گروه دیگری به نام «مأموریت ناشناخته‌» از شبکه تلویزیونی دیسکاوری، مقبره تازه کشف‌شده را در ماه آگوست کاوش کردند. با این حال، شگفتی واقعی چیزی بود که داخل مقبره پیدا کردند. در حالی که بسیاری از مقبره‌های کشف‌شده در پترا خالی یا دست‌خورده بودند، این اتاقک حاوی بقایای اسکلتی کامل و گورنهاده‌های ساخته شده از برنز، آهن و سرامیک بود.

گور دست‌نخورده‌ی یافت‌شده زیر خزانه، فرصت نادری برای درک زندگی نبطیان، عشایر عرب باستانی بود که پادشاهی صحرایی آن‌ها در طول قرن چهارم قبل از میلاد تا سال ۱۰۶ پس از میلاد رونق داشت.

جاش گِیتس، مجری برنامه «مأموریت ناشناخته» از شبکه تلویزیونی دیسکاوری، گفته: «این کشف در دو قرنی که پترا موضوع تحقیق و بررسی باستان‌شناسان بوده، بسیار نادر است. قبلاً چیزی شبیه به آن پیدا نشده بود.»

به گفته محققان، کشف حداقل ۱۲ اسکلت زیر خزانه، ممکن است بزرگترین کلکسیون بقایای انسانی باشد که در یک مکان در پترا، اردن یافت شده است

میان دست‌سازه‌های باستانی چندین ظروف وجود داشت و یک اسکلت در حالی پیدا شد که یک جام سرامیکی شبیه جام مقدس، در دست داشت.

گیتس درباره این یافته گفته: «آن‌ها احتمالاً افراد بسیار مهمی بودند، چون جایی که در آن دفن شدند سازه‌ای چنین باشکوه و در واقع ورودی اصلی شهر است. من فکر می‌کنم پی بردن به اینکه آن‌ها چه کسانی بودند، به فاش کردن بخشی از تاریخ این خزانه کمک می‌کند.»

آداب و رسوم تدفین آن‌ها یکی از معمای حل‌نشده مربوط به نبطیان است. کریزمَن گفته: «پادشاه بیشتر با طبقات پایین‌تر در ارتباط بوده تا با رهبران تمدن‌های دیگر و جامعه نبطی معمولاً در ادبیات برابری‌خواه توصیف شده است.»

تعیین اینکه آیا مقبره‌های تازه کشف‌شده‌ی زیر خزانه برای خانواده سلطنتی در نظر گرفته شدند یا خیر، دشوار است، زیرا از میان مقبره‌های نبطی تاکنون کشف‌شده، به نظر نمی‌رسد تفاوت چشمگیری میان تدفین‌های سلطنتی و معمولی وجود داشته باشد.