مرعشی: سطح اعتراضات دو سوم ایران را در بر گرفته بود

خبرآنلاین: حسین مرعشی، دبیر کل حزب کارگزاران در بخشی از اظهارات خود به بیان نکاتی درباره تشکیل کمیته حقیقت‌یاب و ریشه‌یابی علت حوادث دی ماه پرداخت. در ادامه بخشی از این گفت و گو را می‌خوانید؛

در رابطه با خشونت، دولت دستور تشکیل یک کمیته حقیقت‌یاب با حضور جامعه‌شناسان داده است که نسبت به خشونت این حوادث ریشه‌یابی کنند. طی این سال‌ها هم جامعه‌شناسان و اقتصاددان‌ها و سیاسیون نسبت به اعتراضات مردمی هشدار داده بودند و این کمیته‌ها هم در گذشته وجود داشته‌اند. به‌طور مثال، در سال ۱۴۰۱ در خصوص وقایعی که پسا مهسا رخ داد، این کمیته‌ها را شاهد بودیم؛ ولی خروجی نداشتند. نظر شما در رابطه با این کمیته‌ها چیست؟ 

اصل آن را می‌پسندم، ولی امیدوارم ترکیب کمیته‌ها به نحوی باشد که به‌طور علمی بررسی کنند. چند مورد با هم درآمیخته بوده است؛ از جمله شکاف بین نظام سیاسی و گرایش جوان‌ها، نارضایتی از بیکاری و سرخوردگی‌های اجتماعی و نارضایتی از افزایش بی‌رویه قیمت‌ها که غذای مردم را تهدید می‌کرده است، تحرکات خارجی‌ها و حتماً پیام‌هایی که ترامپ داده است و وعده‌هایی که رضا پهلوی داده است، اثرات خود را داشته است. باید ببینند هر کدام چه سهمی داشته است و ترکیب سیاسی جمعیت از نظر سنی و جنسی و قومی و سطح تحصیلات چطور بوده است. چه کسانی که جان خود را از دست داده‌اند یا بازداشت هستند و چه کسانی که در جامعه و با افکارسنجی می‌توان به آن دست یافت، باید تحت تجزیه و تحلیل درست قرار بگیرد. باید کار علمی انجام شود و نتایج آن بدون رودربایستی منتشر شود تا مفید واقع شود. 

 کمیته‌هایی که در گذشته بوده است، آن‌قدر خروجی اثرگذار نداشته است و بیشتر سمبولیک بوده است. آیا این بار هم همان می‌شود؟ 

این بار همه چیز متفاوت بوده است؛ هم سطح اعتراضات به لحاظ جغرافیایی که دو سوم ایران را در بر گرفته است و شهرهای کوچک و بزرگ تفاوت نمی‌کرده است و حتی شهرهای کوچک را هم در بر گرفته است. شدت خشونت هم از طرف بخشی از معترضین، جدی بوده است که می‌تواند تحت تأثیر خشم شخصی بوده باشد یا آموزش‌دیده باشند – و این‌ها را باید در مطالعات بعدی مشخص کرد – و از طرف دیگر، خشونت نیروهای عمل‌کننده هم بالا بوده است.

همه چیزش این بار متفاوت بوده است و می‌تواند نتایج متفاوتی در کمیته به ارمغان بیاورد و حداقل در جامعه روشن شود که هر کدام از این موضوعات چه سهمی در پیدایش این حادثه بسیار پرهزینه برای حکومت و مردم داشته است. اتفاقی که افتاده است و جنازه‌هایی که روی زمین مانده است و ناراحتی‌ای که برای جامعه ایجاد کرده است و غمی که بر سراسر جامعه حاکم شده است، چیزهایی نیست که آثارش به این سادگی رفع شود.