یه حبه قند کودک شما را می کشد

در ميان بيماري‌هاي گوناگوني كه مي‌تواند كودك را تهديد كند، برخي بيماري‌ها قابل پيشگيري نيست و تنها بعد از بروز علائم مي‌توان به‌وجود آن بيماري در بدن كودك پي‌برد. ديابت يكي از اين بيماري‌هاست؛ بيماري بسيار خطرناكي كه گاهي آن را «بيماري خاموش» لقب مي‌دهند.

در مورد اين بيماري تشخيص زود هنگام كمك بسيار زيادي به پيشگيري از بروز برخي علائم مي‌كند. زماني كه مشخص مي‌شود كودك به اين بيماري مبتلاست، يك تيم پزشكي اعم از متخصص غدد، متخصص اطفال، متخصص تغذيه و روان‌شناس بايد به كودك كمك كنند تا بتواند سبك زندگي‌اش را با اين بيماري منطبق كند. دكتر شكور اميدي، دكتراي ايمونولوژي و آلرژي از دانشگاه تهران و بنيانگذار انجمن خيريه حمايت از بيماران ديابتي درباره اين بيماري و راهكارهاي زندگي بهتر براي اين بيماران بيشتر توضيح مي‌دهد.



بيماري ديابت در اثر ناتواني بدن در توليد انسولين يا كاهش يا ‌اثر نكردن انسولين در سوخت و ساز مواد قندي پديد مي‌آيد. انسولين توسط غده لوزالمعده (پانكراس) ايجاد مي‌شود. وقتي ما غذا مي‌خوريم، بخش عمده‌اي از غذا به‌صورت قند درمي‌آيد كه سلول‌هاي بدن كه در واقع سربازهاي بدن هستند و كارها را انجام مي‌دهند از آن براي تهيه انرژي استفاده مي‌كنند. انسولين مثل كليد ورود به سلول است و باعث مي‌شود سلول‌ها بتوانند از اين منبع انرژي (قند موجود در خون) استفاده كنند. در بيماري ديابت ممكن است بخشي از لوزالمعده كه انسولين را مي‌سازد دچار آسيب شود يا ممكن است انسولين ساخته شود اما درست عمل نكند. يكي ديگر از اشكالات ممكن است درگيرنده‌هاي انسولين ايجاد شود.


ديابت انواع گوناگوني دارد اما آنچه كودكان را درگير مي‌كند، ديابت نوع اول يا ديابت جواني است. در اين حالت ترشح انسولين در لوزالمعده تقريبا انجام نمي‌شود. بنابراين براي كنترل قند خون افراد مبتلا به ديابت نوع يك بايد انسولين از طريق تزريقي به بدن وارد شود. نرسيدن انسولين به بدن كودك مبتلا به ديابت نوع يك، موجب مرگ او خواهد شد. ۵ تا ۱۰ درصد كل مبتلايان به ديابت را اين نوع ديابت تشكيل مي‌دهد كه در ايجاد آن مجموعه‌اي از عوامل ژنتيك و محيط ايمونولوژيك دخيل هستند.



بيماري ديابت در۹۰ تا ۹۵ درصد كودكان زير۱۶ سال از نوع يك است، البته بعضي‌ از كودكان هم به ديابت نوع ۲ مبتلا هستند.

دليل ابتلاي كودكان به ديابت تاكنون نامعلوم است اما نظريه‌ها و حدس‌هاي زيادي درباره علت ابتلاي كودكان به اين بيماري وجود دارد. تحقيقات نشان مي‌دهد، تعدادي از كودكان بعد از ابتلا به برخي عفونت‌هاي ويروسي مثل اوريون، سرخك، سرخجه، آنفلوآنزا و فلج اطفال به ديابت نوع يك مبتلا شده‌اند. البته اين كودكان سابقه بيماري ديابت را هم در خانواده‌شان داشته‌اند.

همچنين تحقيقات نشان مي‌دهد در ديابت نوع يك خطر ابتلا به بيماري در كودكاني كه تنها پدرشان به ديابت نوع يك مبتلا باشد يك به 17 است و اگر تنها مادرشان به ديابت نوع يك مبتلا باشد يك به 25 است. البته اگر هر دو والد به ديابت نوع يك مبتلا باشند خطر ابتلاي كودك، يك به 10 است.



رژيم غذايي مناسب و منظم در كنار تزريق انسولين براي كنترل بيماري كودك ديابتي اهميت زيادي دارد تا مانع افت قندخون يا هايپوگليسمي شود. كودك ديابتي در طول روز بايد علاوه بر وعده‌هاي غذايي اصلي، دست‌كم ۳ نوبت از مواد‌غذايي مناسب به‌عنوان وعده‌هاي فرعي استفاده كند.


در وعده‌هاي غذايي فرعي بايد حتما مواد نشاسته‌اي گنجانده شود. تغذيه قبل از خواب كودك ديابتي نيز اهميت خاصي دارد زيرا از افت قند در طول شب جلوگيري مي‌كند. رژيم غذايي مناسب شامل مواد نشاسته‌اي مثل نان، سيب زميني، برنج، حبوبات، لبنيات، تخم‌مرغ و گوشت است. چربي غذا بايد بيشتر از نوع نباتي باشد و از غذاهاي پر فيبر استفاده شود. مقدار غذاي مناسب براي كودك بايد براساس ميزان مصرف انسولين تنظيم شود.در اين كار متخصص تغذيه به پدر و مادر كمك مي‌كند. بيشترين مشكل در تغذيه كودك ولع براي شيريني است. اگر والدين بخواهند براي كودك جشن تولد بگيرند، مي‌توانند از شيرين‌كننده‌هاي مصنوعي براي كيك و شربت و... استفاده كنند.
سالي يك بار خوردن كيك تولد، در تنظيم قند خون مشكل زيادي ايجاد نمي‌كند. رژيم غذايي كودك بايد آزاد باشد ولي اين به آن معني نيست كه هر چقدر دلش خواست مواد قندي مصرف كند. بهتر است مواد قندي ساده از برنامه غذايي كودك حذف شوند و ميوه‌هاي خيلي شيرين مانند انگور، خربزه و انجير نيز به ندرت استفاده شوند.



همان‌طور كه گفته شد بعد از تشخيص ديابت نوع يك‌ مراقبت دائمي نياز است. بايد مواظب بود قند افت نكند يا بالا نرود. بالا و پايين رفتن قند خون بسيار خطرناك است چون مي‌تواند آسيب‌هاي مغزي ايجاد كند. دوز انسولين تزريقي براي كودك بايد توسط پزشك تنظيم شود. نكته مهم اين است كه اگر مدت طولاني انسولين تزريق شود ممكن است در بدن آنتي بادي ضد‌انسولين ترشح ‌شود و به همراه انسولين در عروق، كليه، چشم و... رسوب كند. بنابراين بعد از چند سال تزريق انسولين بايد كودك از لحاظ ترشح آنتي بادي ضد‌انسولين نيز بررسي شود تا اگر ميزان آن بالاست با كورتن تنظيم شود.پدر و مادر بايد ابتدا از لحاظ رواني كودكان را آماده پذيرش اين بيماري كنند و به آن‌ها بگويند ديابت براي‌شان محدوديت است نه بيماري. از آنجا كه كودك ديابتي سيستم ايمني ضعيفي دارد، زود سرما مي‌خورد و بايد مراقب بود. كنترل تمام موارد در كودك ديابتي لازم است ولي نبايد حساسيت زياد داشت. پدر و مادر نقش مهمي در روحيه كودك دارند و اگر اين موضوع را بزرگ كنند بر روحيه كودك اثر منفي گذاشته و زندگي‌اش تحت‌تاثير قرار مي‌گيرد. وقتي كودك بزرگ شد مي‌توان خطرات را به او توضيح داد اما در سن پايين ذكر اين خطرات درست نيست چون باعث افسردگي مي‌شود.



انجمن خيريه حمايت از بيماران ديابتي به بنيانگذاري دكتر شكور اميدي و با شعار « با يك آزمايش ساده قند خون از سلامت خود مطمئن شويد»فعاليت‌هاي زيادي در زمينه كنترل اين بيماري در كشور انجام داده است. از جمله فعاليت‌هاي مهم اين انجمن مي‌توان به ويزيت رايگان براي تمام بيماران و كودكان مبتلا به ديابت، پرداخت هزينه دارو براي بيماران ديابتي نيازمند و دستگاه تست قند خون رايگان براي بيماران بي‌بضاعت، تشكيل كلاس‌هاي ورزشي رايگان با همكاري سازمان تربيت بدني و مدرسان متخصص براي بيماران ديابتي، تشكيل كلاس‌هاي آموزشي براي آشنايي هرچه بيشتر بيماران با بيماري ديابت و روش‌هاي كنترل و تنظيم اين بيماري، تشكيل كلاس‌هاي تغذيه متخصصان و كارشناسان براي آشنايي بيماران با اصول صحيح تغذيه و برآورد كالري از موادغذايي مختلف، تامين شكر مخصوص بيماران ديابتي بدون گلوكز و نيز دستگاه‌هاي تست قند خون رايگان و دستگاه تزريق انسولين بدون سوزن، برنج ديابتي، نوشابه‌هاي بدون قند و كم كالري، شيريني‌ها و مرباهاي مخصوص ديابتي، عرقيات و داروهاي گياهي موثر در كاهش قند و چربي خون و ساير محصولات غذايي و دارويي مورد نياز بيماران ديابتي اشاره كرد.

اختصاصی مجله اینترنتی برترین ها Bartarinha.ir