ترزا می دست به دامان ترامپ می‌شود

صبح نو نوشت: دولت انگلیس که با رأی مردم این کشور به خروج از اتحادیه اروپا در راه بی‌بازگشتی قرار گرفته است، سعی دارد با نزدیک‌شدن به منابع ثروت و قدرت جهانی از ضرر‌و‌زیان ناشی از «برگزیت» بکاهد. در همین رابطه، «ترزار می» که چندی پیش برای امضای قراردادهای جدید تسلیحاتی در شورای همکاری خلیج‌فارس حاضر شده بود، این‌بار قصد دارد نخستین مقام خارجی باشد که با دونالد ترامپ رییس‌جمهور جدید آمریکا دیدار می‌کند.

بنا به اعلام کاخ‌سفید می نخستین رهبر خارجی خواهد بود که با ترامپ دیدار خواهد کرد. «شان اسپایسر» سخنگوی کاخ‌سفید در گفت‌وگو با خبرنگاران گفته این دیدار روز جمعه صورت خواهد گرفت. اما می ۶۱ ساله که از طرفی برخی مواضع ترامپ را «غیرقابل قبول» می‌داند و تأکید کرده که در دیدار خود با سکاندار جدید کاخ‌سفید از «گفتن مسائلی که از نظرش قابل‌قبول نمی‌رسد، به ترامپ ترسی به دل راه نمی‌دهد» محور مذاکراتش با ترامپ را «امضای سریع قرارداد تجارت آزاد میان دو‌کشور» اعلام کرده است. کارشناسان معتقدند آینده و اهمیت ناتو و اتحادیه اروپا در امنیت و امور دفاعی، روابط با روسیه، برجام و نیز بحران سوریه از دیگر محورهای مورد گفت‌وگوی دو طرف خواهد بود. همچنین، ترامپ پیش‌تر در گفت‌وگو با روزنامه تایمز تصریح کرده بود که از نخست‌وزیر انگلیس برای دیدار با او در کاخ سفید، دعوت به عمل‌آورده و خواهان انجام یک توافق سریع تجاری میان دو کشور است. با این حال، به نظر می‌رسد اکنون که لندن با واقعیت سخت خروج از برگزیت مواجه شده بدون آنکه بتواند اتحادیه اروپا را به امتیازدهی مجدد مجبور کند، به دست خود و با شرایط ناگواری خود را از این اتحادیه اخراج کرده است. این در حالی است که دیگر کشورهای اروپایی (مانند آلمان) از این موضوع ناراحت نیستند که خواهان خروج سریع‌تر لندن نیز هستند چراکه فرانکفورت و برلین رقبای قدیم لندن در پی پرکردن جای خالی لندن‌اند که برای سال‌ها به‌عنوان قلب تپنده تجاری، بازرگانی و اقتصادی اروپا توصیف می‌شد.

خودزنی از نوع انگلیسی

به هر روی، هر روزه اخبار متعددی مبنی بر خروج سرمایه‌ها از بریتانیا به گوش می‌رسد. مسوولان سیاسی انگلیس نیز رویکرد متناقضی را برای خروج از اتحادیه اروپایی در پیش گرفته‌اند از سویی خواهان برخورداری از امتیازات اقتصادی پیشین خود در این اتحادیه و از سوی دیگر بستن مرزهای خود به‌روی کشورهای اروپایی و اعمال قوانین سختگیرانه مهاجرتی‌اند؛ رویکردی که احتمال موفقیت آن بسیار اندک برآورد می‌شود. در همین رابطه، وبگاه «گلوبالیست» در مقاله‌ای تحلیلی با عنوان «چگونه بریتانیا خود را تنبیه کرد» با ذکر دلایل خود، احتمال موفقیت سیاست‌های اعلامی دولت ترزا می را بسیار اندک دانسته است:

1- هیچ شواهد روشنی وجود ندارد که اتحادیه اروپا از عضویت اقتصادی انگلستان در این اتحادیه حمایت کند. این در حالی است که اقتصاد این کشور در اتحادیه اروپا به خوبی و حتی در پاره‌ای از موارد بهتر از اقتصاد سوئد یا آلمان- عمل می‌کرد.

2- این نکته که انگلستان می‌تواند خود را مانند سنگاپور اروپا به‌عنوان کشوری مرفه و مرکز تجاری با خدمات مالیاتی پایین در دروازه قاره سبز مطرح کند، بیشتر شبیه افسانه است.

۳- انگلیس برای تبدیل‌شدن به مرکز ارائه خدمات به آسیا به سادگی در موقعیت زمانی بسیار بدی قرار دارد که آن را به اروپا به‌عنوان بازار اصلی وابسته می‌سازد.

۴- هرآنچه انگلیس خود را از هنجارهای اقتصادی و سیاسی اروپا دور کند، اتحادیه اروپا قوانین سختگیرانه‌تری نسبت به واردات کالا از این کشور اعمال خواهد کرد.

۵- امتیازات اقتصادی ناشی از کاهش مالیات‌ها هرآنچه باشد- حتی چنانچه لندن به بهشت مالیاتی شرکت‌های اروپایی تبدیل شود- اتحادیه اروپایی نیز درباره کالاها و خدمات ارائه شده از سوی انگلیس وسواس بیشتری به‌خرج خواهد داد و به نوعی به اقدامات تلافی‌جویانه روی خواهد آورد.

۶- انگلیس به تجارت با اتحادیه اروپا نیاز بیشتری دارد تا حالت عکس آن، زیرا این کشور حدود ۱۲ درصد تولید ناخالص داخلی خود را از طریق صدور کالا و خدمات به ۲۷ عضو اتحادیه اروپا تأمین می‌کند. این در حالی است که فقط ۳ درصد تولید ناخالص داخلی اعضای این اتحادیه به صدور کالا به مقصد لندن اختصاص دارد.

۷- عوامل جغرافیایی بیش از آنچه که قبلاً تصور می‌شد در تبادلات تجاری تأثیرگذار است. امروزه در تجارت به‌شدت براساس حوزه‌های جغرافیایی صورت می‌گیرد بدین معنی که کشورها بیشتر با همسایگان خود و نه کشورهای فرامنطقه‌ای تبادل بازرگانی دارند.

8- برای بیست‌وهفت عضو اتحادیه اروپا حفظ یکپارچگی و انسجام آن بیش از دسترسی ترجیحی به بازار انگلیس از اهمیت برخوردار است.

9- اتحادیه اروپا تاکنون موضع محکمی در برابر انگلیس اتخاذ کرده و از این کشور خواسته تا هرچه سریع‌تر روند خروجش از این اتحادیه را آغاز کند.

10- چشم‌پوشی از کمک 12 میلیارد یورویی انگلیس به بودجه اتحادیه اروپا تا حدودی برای دیگر اعضای این اتحادیه آسان نیست ولی این رقم در برابر اقتصاد کل اتحادیه (در حدود 12 تریلیون یورو) ناچیز است. جبران این رقم از سوی آلمان که با مازاد مالی نیز مواجه است، کار چندان سختی نیست.

11- چنانچه لندن بخواهد برخی از موارد دسترسی ترجیحی خود به بازار اروپا را حفظ کند در عوض باید روند کمک‌های نقدی خود به بودجه این اتحادیه را نیز ادامه دهد؛ راهی که نروژ و سوئد درپیش گرفته‌اند.

12- این استدلال که اتحادیه اروپا از برگزیت بیشتر متضرر خواهد شد و به‌همین دلیل معامله بهتری را جلوی لندن خواهدگذاشت تا از ضررهای احتمالی و فرضی جلوگیری کند، تماماً توهمی بیش نیست.

13- قرارداد تجاری که ترامپ درنظر دارد غیر از حفظ دسترسی فعلی انگلیس به بازارهای آمریکا کار دیگری نخواهد کرد، از این‌رو نمی‌توان هیچ‌گونه تأثیر مثبت اقتصادی برای آن متصور شد.

14- شاید لندن بتواند ضرر و زیان ناشی از برگزیت را با انجام اصلاحاتی جبران کند، اکنون این کشور در بسیاری از حوزه‌ها تعدیل اقتصادی را به اجرا گذاشته است. بنابراین چشم‌انداز هرگونه آزادسازی اقتصادی ورای وضعیت کنونی بیش از پیش محدود به‌نظر می‌رسد. همچنین فضای سیاسی این روزهای انگلیس که در آن شخصیت‌های عوامفریبی چون بوریس جانسون و ... طلایه‌دار آن هستند، دامنه هرنوع مقررات‌زدایی گسترده که در آن بخواهد کارگران بیشتری را از کار بیکار کند، بسیار محدود است.