ایران، مقصدی گران‌تر از اروپا و آمریکا برای چینی‌ها!

روزنامه قانون: كشورهاي همسايه ايران در سال‌هايي كه صنعت گردشگري كشور ما با بي‌مهري مسئولان مواجه بود،درحال برنامه‌ريزي، توسعه و شكوفايي گردشگري در كشورشان بودند. گردشگري درحال حاضر چرخ اقتصاد بسياري از كشورهاي دنيا را به‌گردش درآورده و رتبه نخست صنعت بسياري از كشورها را از آن خود كرده است.

نگاهي به آمار گردشگران ايراني در كشورهاي ديگر نشان‌دهنده عادت ايراني‌ها به سفر و گردشگري است، پتانسيلي كه متاسفانه چندين دهه ناديده گرفته شد و موجب رونق اقتصاد كشورهاي ديگر شده است.

احياي جاده ابريشم، روح تازه در گردشگري

يكي از شعارهاي دولت روحاني اشتغال‌زايي از طريق توسعه صنعت گردشگري بوده است. شعاري كه هرچند تا عمل فاصله بسياري دارد اما جان تازه‌اي به صنعت مغفول مانده گردشگري كشور دميده است. يكي از اتفاقات خوشايند امسال، تصويب طرح گردشگری جاده ابریشم بود. همين چند ماه قبل بود كه تدوین طرح گردشگری جاده ابریشم و تشکیل دبیرخانه دايمی آن در سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در دستور كار قرار گرفته و مصوب شد.

انقلاب گردشگري با احياي جاده ابريشم

طرح احياي جاده ابريشم مي‌تواند انقلابي در صنعت گردشگري ايران به‌وجود آورد. چيني‌ها كه در تمامي فعاليت‌هاي اقتصادي عادت به پيشتاز بودن دارند،حال كه نام جاده ابريشم مطرح است و بيشتر از هر كشوري اين جاده را به‌نام چين مي‌شناسند، دست به‌كار شده‌ و طرح‌هاي احياي جاده ابريشم را كليد زده‌اند. چين، سرمايه‌گذاري بالايي در اين طرح انجام داده است. همچنين طرح صدور ويزاي مشترك براي کشورهای در مسیر جاده ابريشم را پیشنهاد کرده است. تصويب طرح گردشگري جاده ابريشم اتفاق خوبي براي ورود ايران به اين رقابت است. با مكلف كردن تمامي دستگاه‌هاي دولتي به همكاري براي اجراي اين طرح مي‌توان به سرانجام رسيدن اين طرح اميدوار بود.

85 ميليون گردشگر چيني در مسير ابريشم

اين روزها زمزمه‌هايي از احيا جاده ابريشم در ايران به‌گوش مي‌رسد. در همين راستا همايش بين‌المللي چشم‌انداز توسعه روابط ايران و چين با محوريت گردشگري و تجارت در تهران برگزار شده است. اما آنچه بيش از هر موضوعي در اين همايش پررنگ شده، سخنان ريیس بخش فرهنگی سفارت چین در ایران است. او گفته است:« ۸۵ میلیون توریست چینی درآمد۱۱۰ میلیارد دلاری را برای کشورهای حوزه جاده ابریشم خواهند داشت».

85 ميليون گردشگر چيني ، رويايي است كه بسياري از كشورهاي جهان در انديشه آن هستند و بدون شك رقابت تنگاتنگي براي جذب اين بازار 85‌ميليون گردشگري چيني به‌وجود مي‌آيد اما اندك كشورهايي در مسير جاده ابريشم واقع شده‌اند و شانس جذب اين گردشگران را دارند. ايران، يكي از كشورهايي است كه اين فرصت را مي‌تواند به‌دست بياورد.

۷۰ هزار چيني سهم ايران از ۱۲۹ ميليون گردشگر چيني

نكته قابل توجه اينجاست كه اين نخستين بار نيست كه گذر چيني‌ها به ايران افتاده است اما تاكنون تمامي اين فرصت‌ها سوخته و سهم ايران از بازار گردشگري چين مي‌توان گفت هيچ بوده است. در سال ۲۰۱۷ سهم ايران از ۱۲۹ ميليون گردشگر چيني كه به ديگر كشورهاي دنيا سفر كرده‌اند، تنها ۷۰ هزار بوده است. براساس آمار چيني‌ها بيشتر به‌انگيزه كسب و كار و تجارت به ايران آمده‌اند تا براي گردشگري. اما چرا ايران براي چيني‌ها جذاب نيست، كمبود مراكز اقامتي، غذا و رستوران‌ چيني و راهنماي چيني‌زبان، مشكلاتي است كه گردشگران چيني با آن دست و پنجه نرم مي‌كنند و موجب بي‌ميلي چيني‌ها براي سفر به ايران شده است. به‌گفته رییس‌جامعه تورگردانان ایران، تنها ۶ راهنماي گردشگري چيني‌زبان در ايران وجود دارند.

ايران جزو گران‌ترين مقاصد گردشگري جهان

مساله ديگري كه از ديد بسياري مسئولان كشور دور مانده، ترانزيت چيني‌ها از طريق ايران به اروپا و ديگر نقاط جهان است. چيني‌ها به ايران مي‌آيند اما تنها به‌عنوان معبري از آن براي سفر به‌اروپا و آمريكااستفاده كرده وبنابراين‌كشورمان مقصد گردشگري محسوب نمي‌شود. ابراهيم پور فرج، رییس جامعه تورگردانان ایران، دليل اين رويداد را گراني گردشگري در ايران نسبت به اروپا مي‌داند. او در اين‌باره گفته است:« در سفری که به ایتالیا داشتم با هواپیمایی پر از چینی روبه‌رو شدم که از ایران ترانزیت می‌شدند.

باوجود آنكه بايد مسافت بيشتري نسبت به ايران براي رسيدن به ايتاليا طي شود، دوباره سفر به ايتاليا ارزان‌تر از ايران بود، اختلاف قيمتي حدود ۵۰ درصد. همین حالا از ایران با کمتر از یک میلیون تومان می‌توان به ترکیه و گرجستان سفر کرد، درحالی‌که با این پول یک هفته نيز نمی‌توان در ایران سفر کرد. این شرایط برای خارجی‌ها نیز حاکم است. یک ژاپنی با ۴۲۰ دلار می‌تواند به ترکیه سفر کند اما برای آمدن به ایران باید دست‌کم ۱۴۰۰ دلار بدهد. شاید مهم‌ترین علت این گرانی، هتل‌ها باشندچون آن‌ها سوبسید نمی‌دهند، ضمن اینکه تورهای ایران خدمات کامل می‌دهند که این قیمت را بالا می برد. اگر نرخ سفر ایران بالا باشد، در این بازار به نتیجه نمی‌رسیم. یک گردشگرچینی ترجیح می‌دهد با نصف قیمت ایران به فرانسه برود و از برج ایفل عکس بیندازد و با دوستانش در «وی چت»به اشتراک بگذارد».

چرا گردشگري بايد رونق يابد؟

براي پي بردن به اهميت طرح احياي جاده ابريشم و پيوستن به مسير جهاني آن، بايد از وضعيت فعلي صنعت گردشگري كشور و مشكلات آن مطلع بود. چندي پيش وزیر کار، تعاون و رفاه اجتماعی درحالي از جايگزيني صنعت گردشگري به‌جاي نفت و رسيدن به آمار 20 ميليون گردشگري گفت كه كارشناسان اين حوزه وضعيت‌ زيرساخت‌هاي گردشگري كشور را درحال حاضر افتضاح دانسته و اعلام مي‌كنند كه يك سياست واحد حتي در بخش‌هاي دولتي كشور در حوزه گردشگري وجود ندارد. از سوي ديگربه‌نظر كارشناسان اين حوزه، تعداد جاذبه‌هاي گردشگري كشور به تعداد انگشتان دست نمي‌رسد و در ليست آن‌ها حتي پاسارگاد و چغازنبيل نيز به‌عنوان جاذبه گردشگري قرار ندارد. آن‌ها تنها «پاسارگاد» را به‌عنوان پتانسيل گردشگري معرفي مي‌كنند.

هيچ، سهم جهاني ايران از گردشگري

صنعت گردشگری در ایران از ظرفیت‌های بسیار بالایی برای رشد و توسعه برخوردار است. ظرفيتي كه سازمان جهاني گردشگري نيز آن را تاييد كرده است و براساس گزارش‌هاي رسمي اين سازمان، ایران رتبه دهم جاذبه‌های باستانی و تاریخی و رتبه پنجم جاذبه‌های طبیعی را در جهان داراست.

كشور ما باوجود اینکه در تمامی زمینه‌های گردشگری پتانسیل‌های بالقوه‌ای دارد و چه از لحاظ ابنیه تاریخی و چه از حیث جذابیت‌های طبیعی، حرفی برای گفتن دارد اما سرمایه‌ای که از این صنعت برای كشور حاصل می‌شود، به‌اندازه‌اي ناچيزبوده كه مي‌توان گفت صفر است.

گردشگری مي‌تواند زنجیره‌های مختلفی از تولید کالا و خدمات را به یکدیگر متصل کند و آمارها نشان می دهد به ازای هر ۸/۴ نفر گردشگر یک شغل دايم ایجاد می‌شود.

سیاست‌گذاری در جلب و جذب گردشگر در جهان امروز پیچیدگی خاص خود را دارد و نیازمند برنامه‌ریزی‌های دقیق و حساب شده است اما نبود همین سیاست بلندمدت باعث شده است که کشور ما نتواند جایگاه خود را بازیابد.

هتل‌هاي تاريخي در مسير ابريشم

ايران درگذشته به‌عنوان نگين مسير طلايي جاده ابريشم معروف بوده است؛ نگيني كه ديگر نمي‌درخشد.

ايران براي درخشيدن دوباره در جاده ابريشم نيازمند برنامه‌ريزي كارآمد و كارشناسي است. يكي از طرح‌هايي كه مي‌توان در قالب احياي جاده ابريشم به آن پرداخت، پروژه هتل‌هاي تاريخي است. طرحي كه مي‌تواند در ايران كاربرد فوق‌العاده‌اي داشته باشد؛ چراكه بيشتر گردشگران خارجي كه به ايران سفر مي‌كنند به‌دنبال مكان‌هاي تاريخي بي نظير ايران هستند.

احياي زنجيره به‌هم پيوسته كاروانسراهاي تاريخي كشور مي‌تواند در راستاي پروژه‌ هتل‌هاي تاريخي تاثير بسياري داشته باشد. صفويه پررونق‌ترین دوره احداث و مرمت کاروانسراها در ايران است. در این دوران بود که شاه‌عباس اول دستور احداث ۹۹۹ كاروانسرا را در مسير جاده ابريشم صادر مي‌كند.ساخت ۹۹۹ كاروانسرا آن‌‌نيز قرن‌ها پيش، نشان‌دهنده فرهنگ غني و صنعت پر رونق گردشگري در ايران بوده است. كاروانسراهاي عباسي در مسير جاده ابريشم در نيمه شمالي كشور و جاده ادويه در جنوب كشور واقع شده بودند.

ايران در مسير جاده ابريشم

باتوجه به اينكه درچند سال اخير احياي جاده ابريشم در دنيا مطرح شده و كشورهاي بسياري به‌دنبال احياي آن هستند، ايران نيز مي‌تواند يكي از كشورهاي احيا كننده جاده ابريشم باشد. شاه عباس هر ۲۴ كيلومتر يك كاروانسرا ساخته است. اگر اين كاروانسراها در قالب هتل‌هاي تاريخي بازسازي و احيا شوند، مي‌توانيم جاده ابريشم را در داخل ايران دوباره زنده و آن را به‌جاده ادويه متصل كنيم و به‌عنوان الگو در دنيا براي احياي جاده ابريشم مطرح شويم.

تبديل كاروانسراهاي عباسي به جاذبه گردشگري

مكان‌هاي تاريخي به‌تنهايي يك جاذبه تاريخي محسوب نمي‌شوند مگر اينكه در كنار آن‌ها امكانات و پتانسيل‌هايي متناسب و به‌روز احداث شود، آن زمان است كه به‌عنوان يك جاذبه گردشگري به‌شمار مي‌آيند. به‌عنوان مثال دركنار كاروانسرا بايد فروشگاه، رستوران و امكانات رفاهي ديگري ايجاد شوند كه به‌عنوان يك جاذبه گردشگري باشند.

حال اگر ما زنجيره به‌هم پيوسته كاروانسراهاي كشور را باتوجه به ايجاد امكانات رفاهي و تفريحي بازسازي و احيا كنيم، مي‌توانيم انقلابي در صنعت گردشگري كشور به‌وجود آوريم. از يك سو كاروانسراها به تنهايي يك جاذبه گردشگري محسوب مي‌شوند و از سوي ديگر زنجيره آن‌ها مي‌تواند پكيج ويژه‌اي براي گردشگران داخل و خارج باشد.

طبق برآوردهاي اوليه، اجراي طرح احياي كاروانسراهاي شاه‌عباسي بيش از 60 هزار فرصت شغلي ايجاد مي‌كند. حال تصور كنيد احياي جاده ابريشم چند 100 هزار فرصت شغلي مي‌تواند به‌وجودبياورد.