برای نیمه‌شب‌‌ تهران خواب‌های قشنگی دیده‌اند!

برترین‌ها: انتشار گفت‌وگوی هومن ربیع‌نژاد، مدیر سینما ملت، و درخواست او از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای هماهنگی با پلیس اماکن به‌منظور فراهم شدن امکان پخش مسابقات جام جهانی فوتبال در برخی سینماهای تهران، بحث تازه‌ای را درباره کارکرد سینماها و همچنین مفهوم «زیست شبانه» در پایتخت مطرح کرده است. ایده تماشای جمعی مسابقات فوتبال در سالن‌های سینما، در نگاه نخست می‌تواند اتفاقی جذاب به نظر برسد؛ رویدادی که شاید بتواند تا حدی به پویایی فضای شهری کمک کند، حس همدلی اجتماعی را افزایش دهد و در روزهایی که جامعه با انواع فشارهای اقتصادی و روانی مواجه است، فرصتی برای سرگرمی و تجربه‌ای جمعی فراهم آورد. با این حال، پیش از اجرایی شدن چنین طرحی، به نظر می‌رسد چند پرسش مهم نیازمند پاسخ روشن هستند.

نخستین مسئله به وضعیت خود سینماها بازمی‌گردد. ربیع‌نژاد در همین گفت‌وگو به مشکلات اقتصادی سینماها و شرایط دشوار فروش بلیت اشاره کرده است. واقعیت این است که ایران طی ماه‌های گذشته کم‌وبیش در سایه تنش‌های نظامی و امنیتی قرار داشته و بخش مهمی از جامعه همچنان با نگرانی‌های ناشی از این وضعیت زندگی می‌کند. در چنین شرایطی، شاید سینما رفتن برای بسیاری از خانواده‌ها در اولویت‌های اصلی هزینه‌کرد قرار نگیرد. از سوی دیگر، افزایش هزینه‌های زندگی، کاهش قدرت خرید و فشارهای معیشتی باعث شده بخش قابل توجهی از مردم حتی برای هزینه‌های روزمره خود نیز با دشواری مواجه باشند.

این ۴۰ روز را هم گذراندید، بعدش چه می‌شود؟

در این میان این پرسش مطرح می‌شود که آیا پخش مسابقات جام جهانی در سینماها می‌تواند راه‌حلی برای بحران اقتصادی صنعت سینما باشد یا صرفاً نوعی مُسکن موقت است؟ احتمالاً کمتر کسی انتظار دارد نمایش چند مسابقه فوتبال، حتی اگر با استقبال مناسبی همراه شود، بتواند مشکلات ساختاری سینما را برطرف کند. مسئله کمبود فیلم‌های پرفروش، کاهش مخاطب، افزایش هزینه‌های بهره‌برداری و محدودیت‌های اقتصادی خانوارها موضوعاتی هستند که به نظر می‌رسد با برگزاری چند اکران فوتبالی حل نخواهند شد. به همین دلیل شاید لازم باشد این طرح بیش از آنکه به عنوان راه نجات سینما مطرح شود، به عنوان یک برنامه جانبی و مقطعی مورد ارزیابی قرار گیرد.

نیمه‌شب؛ کی آخه اون موقع فوتبال می‌بینه؟

دومین موضوع، ساعت برگزاری مسابقات است. جام جهانی پیش رو در آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار می‌شود و همین موضوع باعث شده بخش قابل توجهی از مسابقات مهم برای مخاطبان ایرانی در ساعات پایانی شب یا حتی بامداد برگزار شوند. برخی مسابقات ممکن است حوالی ساعت یک و نیم، سه و نیم یا حتی چهار و نیم بامداد به وقت ایران آغاز شوند. در چنین شرایطی پرسش‌های متعددی درباره میزان استقبال مخاطبان مطرح می‌شود.

واقعیت این است که بخش بزرگی از شهروندان در روز بعد باید در محل کار یا دانشگاه حاضر شوند و طبیعتاً تماشای یک مسابقه فوتبال در ساعات بامدادی برای همه امکان‌پذیر نیست. از این رو مشخص نیست چه تعداد از مخاطبان حاضر خواهند بود در نیمه‌شب راهی سینما شوند. علاوه بر این، مسئله رفت‌وآمد و تأمین امنیت شهروندان در ساعات غیرمتعارف نیز موضوعی است که احتمالاً نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و هماهنگی میان دستگاه‌های مختلف خواهد بود. اگر مسابقات در ساعات عصر یا اوایل شب برگزار می‌شد، شاید مدیریت این موضوع آسان‌تر به نظر می‌رسید؛ اما شرایط فعلی می‌تواند معادلات را پیچیده‌تر کند.

تجمعات و ترافیک؛ ملت به موقع می‌رسند به فوتبال؟

سومین مسئله به وضعیت تردد شهری مربوط می‌شود. حتی برای مسابقاتی که در ساعات متعارف‌تری مانند ۱۰ یا ۱۰:۳۰ شب برگزار می‌شوند نیز چالش‌هایی وجود دارد. در هفته‌های اخیر، برخی معابر اصلی شهر در ساعات شب با تجمعات و رویدادهایی مواجه بوده‌اند که گاه موجب کندی تردد و افزایش بار ترافیکی شده است. در چنین شرایطی، رساندن به‌موقع تماشاگران به سالن‌های سینما ممکن است با دشواری‌هایی همراه باشد.

این همزمانی احتمالی میان حضور علاقه‌مندان فوتبال در مسیر سینماها و سایر تجمعات شهری می‌تواند فشار مضاعفی بر شبکه حمل‌ونقل و مدیریت ترافیک وارد کند. به همین دلیل به نظر می‌رسد اجرای موفق چنین طرحی نیازمند همکاری و هماهنگی چندین نهاد مختلف باشد؛ از مدیریت شهری گرفته تا پلیس راهور، پلیس اماکن و مجموعه‌های فرهنگی. در غیر این صورت، طرحی که قرار است به افزایش نشاط اجتماعی کمک کند، ممکن است خود به منبعی برای نارضایتی‌های جدید تبدیل شود.

در مجموع، ایده پخش مسابقات جام جهانی در سینماهای تهران می‌تواند واجد جنبه‌های مثبت فرهنگی و اجتماعی باشد و احتمالاً برای بخشی از مخاطبان تجربه‌ای جذاب رقم بزند. با این حال، موفقیت این طرح تا حد زیادی به پاسخگویی به پرسش‌های اقتصادی، امنیتی و اجرایی وابسته است.