شهرداری با بودجه اربعین چه می‌کند؟

روزنامه شرق: ماه‌ها پیش وقتی کیانوش جهانپور سخنگوی وزارت بهداشت بود، در گفت‌وگویی ویدئویی یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های خودش را برگزاری راهپیمایی اربعین دانسته بود.

آن زمان چند ماهی به محرم مانده بود و هنوز از پیک دوم کرونا هم خبری نبود. حالا اما ما از موج دوم کرونا و همچنین برگزاری مراسم محرم گذشته‌ایم و در آستانه راهپیمایی اربعین قرار داریم؛ جایی که دیگر تصمیم‌گیری دولت خودمان درباره برگزاری یا عدم برگزاری مراسم به‌تنهایی مهم نبود و باید موافقت طرف عراقی هم کسب می‌شد.

آن‌چنان که سفیر ایران در عراق و پس از او، وزیر بهداشت عراق خبر داده‌اند، امسال از راهپیمایی اربعین خبری نیست. ایرج مسجدی، سفیر ایران در عراق، هفته پیش اعلام کرده بود که دولت مرکزی عراق با توجه به بحران همه‌گیر کرونا به ما اعلام کرده است که به‌هیچ‌وجه اجازه ورود زوار اربعین از ایران و دیگر کشورهای خارجی را نمی‌دهد و در عمل این به معنای آن است که پرونده اربعین ۹۹ و ورود زوار خارجی به این کشور بسته شده است.

«سیف‌البدر»، سخنگوی وزارت بهداشت عراق، نیز اعلام کرد که مطابق مصوبه ستاد مرکزی مبارزه با کرونا، ورود زائران خارجی اربعین به کشور ممنوع است و هیچ تصمیم جدیدی درباره گشودن مرزها در ایام اربعین به روی زائران دیگر کشورها گرفته نشده است. به این ترتیب احتمالا باید پرونده راهپیمایی اربعین را بسته دانست.

رئیس‌جمهور روحانی هم دو روز پیش اعلام کرد که امسال از راهپیمایی اربعین خبری نیست. با این حال و تا پیش از این، بسیاری در کشور در حال تدارک برای اربعین بودند. ازجمله هفته گذشته در استان خراسان شمالی، معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی این استان از تأمین زمین لازم برای استقرار موکب‌های این استان در مرز مهران خبر داد؛ مسئله‌ای که سالانه هزینه برای آن می‌شد و امسال با تعطیلی مراسم معلوم نیست قرار است با آن چه کنند.

برای مثال همین استان خراسانی شمالی که توصیفش گفته شد سال گذشته در موکب‌هایش توانایی تغذیه و اسکان روزانه 11 هزار نفر را داشته که با توجه به تعطیلی مراسم امسال احتمالا این پتانسیل بدون استفاده خواهد بود.

در ایام محرم امسال هم اگرچه مراسم عزاداری برگزار شد، اما شدت برگزاری مراسم به اندازه سال‌های گذشته نبود و بسیاری از هیئت‌ها تصمیم گرفتند به جای برگزاری مراسم عزاداری اقدامات عام‌المنفعه‌ای را در راستای رفاه عمومی و همچنین کمک به مقابله با کرونا انجام دهند. به نظر می‌رسد باید با پذیرفتن کرونا و دوران جدید زندگی با آن تغییراتی در سبک زندگی‌ها و بسیاری از آداب‌ورسوم بدهیم.

وقتی اجتماعات بزرگی مثل حج و پیاده‌روی اربعین تعطیل می‌شوند، راهی نمی‌ماند جز پذیرفتن نظم جدید جهانی. شورای شهر تهران از آن نهادهایی است که هر سال بودجه‌ای را برای راهپیمایی اربعین اختصاص می‌دهد. به همین منظور با مجید فراهانی، عضو کمیسیون برنامه‌وبودجه شورای اسلامی شهر تهران درباره سرنوشت بودجه اربعین گفت‌وگو کردیم.

مجید فراهانی دراین‌باره به «شرق» می‌گوید: شرایط ناشی از شیوع کرونا و لزوم حفظ فاصله‌گذاری اجتماعی سبب شده است تا از ابتدای سال ۱۳۹۹ تاکنون برخی اقدامات رویدادمحور شهرداری تهران در حوزه مناسبت‌های ملی و مذهبی اجرائی نشود یا در ماهیت اجرای آن تغییراتی به وجود آید؛

برای نمونه، ما در ایام عید به‌ علت شیوع کرونا شاهد برگزاری و اجرای نوروزگاه‌ها در سطح مناطق نبودیم، اما در مقابل در حد توان با تأمین و توزیع سبدهای معیشتی در میان زنان سرپرست خانوار و دیگر گروه‌های آسیب‌پذیر از معیشت آنها در برابر شرایط اقتصادی ناشی از شیوع کرونا حمایت شد.

در حقیقت ما در بودجه ردیف اعتباری خاصی برای کرونا نداریم که بگوییم هزینه این اقدامات شهرداری از محل آن تأمین شده است، بلکه در قالب یکی از تبصره‌های بودجه به شهردار تهران اجازه داده شده است تا در هنگام بروز بحران از سرجمع اعتبارات هزینه‌ای و تملک دارایی سرمایه‌ای مصرف کند و هزینه‌های انجام‌شده را در قالب کد اعتباری معینی ثبت کنند،

بر همین اساس آنچه تا‌کنون شهرداری هزینه کرده است از محل عدم هزینه در ردیف‌های اعتباری است که در نتیجه شرایط ناشی از شیوع کرونا هزینه در آنها امکان‌پذیر نبوده است و این ردیف‌های اعتباری دامنه متنوعی دارند و صرفا به حوزه مأموریت اجتماعی و فرهنگی محدود نیستند و حتی ردیف‌های حوزه خدمات شهری و محیط زیست را در بر می‌گیرند. عضو کمیسیون برنامه‌وبودجه در پاسخ به این پرسش که آیا شورا برنامه‌ای جهت هزینه‌کرد بودجه اربعین دارد و مثلا قصد دارد با راه‌اندازی کمپین‌هایی برای تأمین سخت‌افزار مورد نیاز دانش‌آموزان کم‌بضاعت در این روزهای آموزش آنلاین قدمی بردارد یا خیر، گفت:

درباره اعتبارات اربعین و هزینه آن در مسیر حمایت از دانش‌آموزان نیازمند که مورد سؤال است توجه به این نکته ضروری است که هزینه سالانه شهرداری تهران برای اربعین حسینی (ع) در بوجه مصوب سالانه لحاظ نمی‌شود بلکه هر سال شهردار با ارائه لایحه‌ای از شورا مجوز هزینه را از محل صرفه‌جویی در سرجمع منابع و مصارف بودجه مصوب اخذ می‌کنند ‌‌که با توجه به شرایط ناشی از شیوع کرونا و محدودیت‌های وضع‌شده از سوی ستاد کرونا شهرداری لایحه مجوز هزینه برای اربعین حسینی (ع) را در سال جاری ارائه نخواهد کرد.

البته فراموش نکنیم که سیاه‌پوش‌کردن معابر و تبلیغات محیطی از سوی شهرداری امری است که باید انجام شود و مطالبه‌ای است که باید پاسخ داده شود، بر همین اساس با یک نگاه نمی‌توان به موضوع نگریست و خواستار هزینه اعتبارات این موضوع برای مسئله دیگری شد، در هر حال وظایف ذاتی شهرداری باید انجام شود و با نگرشی جامع به این موضوعات نگریست.

برای جذب مشارکت شهروندان و تأمین مالی عام‌المنفعه برای خدمت‌رسانی به شهروندان آسیب‌دیده در طرح الحاق موادی به مصوبه بسته محرک اقتصادی ناشی از شرایط کرونا با پیشنهاد بنده، یک ماده به تصویب شورا رسید که براساس آن به‌منظور جذب کمک‌های مردم و استفاده از ظرفیت ایفای مسئولیت اجتماعی شهروندان و شرکت‌ها شهرداری مجاز به تأسیس صندوق سرمایه‌گذاری نیکوکاری با رعایت الزامات و مقررات سازمان بورس و اوراق بهادار شده است تا شهروندان خیّر کمک‌های‌شان را در یک سازوکار شفاف، قانونی و تحت نظارت سازمان بورس در قالب صندوق نیکوکاری برای حمایت از کودکان کار، کارتن‌خواب‌ها و... برای تأمین مالی مبتنی‌بر اصل سرمایه، اصل و سود یا بخشی از سود در اختیار شهرداری تهران قرار دهند تا شهرداری صرف حمایت و کمک به این عزیزان کند.