صبحگاه کویت؛ انتقال قدرت به امیر جدید

روزنامه شرق: ۱. یک هفته از درگذشت شیخ صباح، امیر کویت می‌گذرد. در این فاصله کوتاه، انتقال قدرت از امیر پیشین به امیر جدید به راحتی انجام شد.

به این ترتیب امیر نواف ولیعهد کویت، جایگزین برادر ناتنی فقیدش شد و تکلیف رأس هرم قدرت به سادگی معلوم شد.این تغییر آرام و نهادی می‌تواند گویای آن باشد که حداقل تا زمانی که شیخ نواف، زمام امور کویت را عهده‌دار است، تغییری در روش، منش و کنشگری کویت در ساحت سیاسی داخلی و موضوعات سیاست خارجی کویت به وجود نخواهد آمد و نمی‌توان شاهد مسیرهای متفاوتی نسبت به گذشته کویت و پس‌لرزه‌ای ناگهانی بود.

به عبارت دیگر این انتظار دورازذهنی است که با درگذشت شیخ صباح الاحمد امیر پیشین، منش‌ها و کنش‌های اجتماعی و سیاسی کویت ناگهان در هم ریزد و منطقه و جهان با کویت جدیدی مواجه شود و بنابراین نمی‌توان با برشی، کویت امیر نواف را از کویت امیر شیخ صباح جدا کرد.

۲. شاید آنچه کویت را در عرصه داخلی از برخی همسایگان خود متمایز می‌کند، تنوع نهادهای اجتماعی، مذهبی و سیاسی در این کشور است. وجود یک مجلس منتخب که به آسانی در برابر دولت به ایفای نقش مدنی می‌پردازد و جریانات مختلف سیاسی و اجتماعی را در خود جای داده است، یکی از متغیرهای مهم جامعه سیاسی و مدنی کویت به شمار می‌آید.

فعالیت رسانه‌هایی که جز درباره امیر و رئیس کشور و یکی، دو عنصر سیاسی، کمتر خط قرمزی را رعایت می‌کنند، نقش مؤثری در شکل‌دهی امور مختلف دارند. واقعیت و سیلان جریان اجتماعی در قالب دیوانیه‌ها و انجمن‌ها در کویت مانند کریدورها و مجاری اجتماعی، محلی برای تعاملات جامعه با قدرت و تبادل اطلاعات است. دیوانیه‌ها مانند آنچه امروزه به نام شبکه‌های اجتماعی در قالب مجازی آن جاری است، از گذشته‌ای دور در قالب حقیقی آن در کویت مشهود بوده است.
آنچه به عنوان نمونه گفته شد، از شاخص‌های متمایز کویت به نسبت محیط پیرامونی خلیج فارسی خود است که از گذشته‌ای دور با ذات کویت تنیده شده و به بخشی جدایی‌ناپذیر از کویت بدل شده است.

۳. در عرصه خارجی نیز کویت در سال‌های متمادی با اعتدال و توازن در منطقه رفتار کرده و نسبت به مسائل منطقه تصمیمات سیاسی میانه‌ای اتخاذ کرده است.

۴. رویکرد سیاست خارجی کویت در عرصه تعامل با ایران و تشویق گفت‌وگو با ایران یک امتیاز و فرصت برای این کشور محسوب می‌‌شود. سفر شیخ صباح در خرداد سال ۱۳۹۳ به ایران و اقدام وی در ارسال پیام در بهمن ۱۳۹۵ با عنوان رئیس‌جمهوری ایران با تأکید بر لزوم گفت‌وگوی منطقه‌ای و سفر متعاقب رئیس محترم جمهور به کویت نشان از اهتمام به موضوع ایران و تقویت عنصر گفت‌وگو قلمداد شد.

گرچه برخی در این روند گفت‌وگومحور اختلالاتی ایجاد کردند و با محاسبات ناصوابی به استقبال آینده رفتند، امروز که شیخ صباح دار فانی را وداع گفته، ولی ابتکار و نقش وی زنده مانده است. دیدار وزیر خارجه ایران از کویت در روز یکشنبه و گفت‌وگو با امیر جدید کویت شیخ نواف الصباح و ملاقات با وزیر خارجه پیام همدردی، همکاری ایران با دولت و ملت کویت بود.

۵. در این میان آنچه علاوه بر اعتدال، جایگاه کویت را در میان کشورهای منطقه متمایز کرده، حمایت کویت از فلسطین و حقوق فلسطینیان است. کویت تاکنون درخصوص پیوستن به روند عادی‌سازی مقاومت کرده و در مواضع رسمی و مواضع گروه‌های مختلف سیاسی و اجتماعی همچنان بر سیاست ثابت کویت در حمایت از فلسطین تصریح می‌کند.