تاید برای فضانوردان، شوینده مخصوص می‌سازد

یورو نیوز: فضانوردان چگونه در فضا لباس‌های خود را می‌شویند؟ پاسخ این است که آن‌ها این کار را هرگز انجام نمی‌دهند و صرفا لباس‌های استفاده‌شده را دور می‌ریزند. معضلی که سازمان فضایی آمریکا ناسا قصد دارد آن را با کمک یکی از مشهورترین شرکت‌های تولید محصولات شوینده حل کند.

در واقع از شروع ماموریت‌های فضایی روال اینگونه بوده است که فضانوردان لباس‌های زیر، لباس ورزش یا هر لباس و شلوار دیگری را آنقدر می‌پوشند که کثیف و بدبو شوند و دیگر قابل استفاده نباشند. سپس آن‌ها را داخل یک محموله گذاشته و در نزدیکی جو رها می‌کنند تا بسوزند.

حال ناسا می‌خواهد این وضعیت را تغییر دهد چرا که اگر قرار باشد ماموریت‌های سفر به ماه و مریخ افزایش یابد، همه‌ساله بر لباس‌های کثیف افزوده خواهد شد و دورریختن این حجم زیاد به معضلی برای فضانوردان تبدیل خواهد شد.

به همین منظور ناسا با شرکت پروتکتر اند گمبل (P&G)، صاحب عنوان تجاری پودر رختشویی «تاید»، همکاری کرده است تا بفهمد چگونه لباس فضانوردان در فضا می‌تواند به بهترین شکل ممکن تمیز شود تا بتوان آن‌ها را برای ماه‌ها و یا سال‌ها استفاده کرد بدون اینکه نیاز باشد به سطل آشغال سپرده شوند.

سازمان فضایی آمریکا می‌گوید فضای داخل فضاپیماهای باربری تنگ و جابجایی محموله‌ها با آن گران است، در نتیجه اگر بتوان ظاهر و تازگی لباس‌ها را حفظ کرد چرا هزینه صرف تهیه لباس‌های جدید شود؟

در این چارچوب روز سه‌شنبه اعلام شد که در اواخر سال جاری میلادی، یک جفت شوینده و پاک‌کننده لکه تاید به ایستگاه فضایی بین‌المللی ارسال خواهد شد تا تاثیر آن‌ها بر لباس‌های کثیف و عرق‌آلود آزمایش شود. دانشمندان قصد دارند در فاز اول واکنش آنزیم‌ها و سایر مواد در برابر بی‌وزنی را در یک بازه زمانی شش ماهه مشاهده کنند. سپس در ماه مه سال آینده شماری دستمال‌های مرطوب‌کننده و لکه‌بر برای آزمایش به فضانوردان تحویل داده می‌شود تا تاثیر عملی آن‌ها مشخص شود.

مارک سیویک، شیمیدان و متخصص فناوری‌های حفاظت خانگی و ساخت پارچه در شرکت تولیدکننده محصول تاید می‌گوید:«اهمیت این مسئله زمانی مشخص می‌شود که بدانیم یک فضانورد سالانه به ۶۸ کیلوگرم لباس در فضا نیاز دارد. اگر یک ماموریت زمانی سه ساله مریخ را هم اضافه کنیم وضعیت بغرنج‌تر می‌شود.»

فضانوردان ایستگاه فضایی هر روز برای مقابله با اثرات بی‌وزنی بر عضله‌ و استخوان‌هایشان، دو ساعت ورزش می‌کنند. این مساله باعث می‌شود لباس‌های ورزشی به سرعت عرقی، بدبو و چسبناک شوند. به گفته للاند ملوین، فضانورد سابق ناسا، ، تی‌شرت، شورت و جوراب‌های فضانوردان چنان به سرعت کثیف می‌شوند که مجبورند هر هفته از دو عدد جدید استفاده کنند.

ساخت شوینده‌ای که مناسب برای محیط فضا باشد به لحاظ کمبود آب امری دشوار به شمار می‌رود. در واقع چالش اصلی بر سر راه این است که محصول نهایی نخست آب بسیار کمی مصرف کند و سپس این آب پس از استفاده شدن بتواند مورد بازیافت قرار بگیرد. درست مثل ادرار و آب شستشوی فضانوردان که بازیافت شده و مجدد مورد استفاده قرار می‌گیرند.

محققان می‌گویند اگر دستگاهی ساخته شود که بتواند با یک ترکیب از حداقل مقدار آب ومواد شوینده کار کند، از آن‌ نه تنها در مریخ و ماه بلکه در کره زمین نیز می‌توان استفاده کرد.