ابهامات آزادسازی منابع بلوکه‌شده ایران

توسعه ایرانی: پس از ماه‌ها انتشار اخبار ضد و نقیض درباره آزادسازی منابع بلوکه شده ایران، دوباره خبر رسید که منابع ایران در کره جنوبی و ژاپن به صورت مشروط آزاد شده است. بر اساس گزارش نشریه فری‌بیکن امریکا اجازه داده است که ایران از منابع بلوکه شده خود در ژاپن و کره‌جنوبی استفاده کند.

حالا خبر آزادسازی منابع بلوکه شده ایران در سایر کشورها مدتهاست منتشر می‌شود و بلافاصله پس از آن، این اخبار تکذیب شده است. این موضوع در حالی رخ می‌دهد که اطلاعات دقیقی از میزان منابع بلوکه شده ایران در سایر کشورها وجود ندارد. برخی آمارها از مجموع حدود ۴۰ میلیارد دلار منابع ارزی در کشورهای چین، هند، کره جنوبی ، ژاپن و عراق حکایت دارد که گفته می‌شود تقریبا نیمی از آن در چین بلوکه شده است.

با وجود این مجیدرضا حریری، رییس اتاق ایران و چین وجود چنین منابعی را در چین تکذیب کرده و گفته است که مابه ازای این مبالغی که گفته می‌شود کالا به ایران وارد شده است. منابع بلوکه شده در عراق را حدود 5 میلیارد دلار تخمین زده‌اند که البته در ماه‌های اخیر صحبت‌هایی مبنی بر تهاتر منابع عراق با واکسن کرونا شنیده شد اما کماکان خبری از این توافق نیست. چنان‌که پیش از این عراق بارها از تسویه بدهی خرید برق و گاز با ایران حرف زده اما چندان به آن پایبند نبوده است.

درباره منابع موجود در کره جنوبی هم اخبار فراوان بوده است. منابع مسدود ایران در کره جنوبی 7 میلیارد دلار تخمین زده شده اما کره جنوبی با وجود رفت و آمد مکرر هیات‌های سیاسی و اقتصادی به ایران یا کره جنوبی بدهی ایران را نپرداخت. ماجرا تا آنجا کشید که هیات کره جنوبی در جریان آزادسازی کشتی خود که در آبهای خلیج فارس توقیف شده بود، بار دیگر وعده داد که منابع ایران را آزاد می‌کند اما این توافق هم به جایی نرسید. گفته می‌شد که کره جنوبی به ایران پیشنهاد داده بود در ازای منابع خود واکسن کرونا، ماسک و تجهیزات بهداشتی یا آمبولانس بگیرد اما روشن نشد که این توافق به کجا رسیده است.

در ژاپن اما رقم بلوکه شده را بین 1.5 تا 3 میلیارد دلار گفته‌اند که رقم 3 میلیارد دلار را رسانه‌ها از محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران نقل قول کرده‌اند. با وجود این بانک مرکزی اعلام کرده است که پول چندانی در ژاپن بلوکه نشده است.

برنا در دی 98 از قول عبدالناصر همتی، رئیس سابق بانک مرکزی، نوشته است که پول زیادی در ژاپن بلوکه نشده است. او در پاسخ به این سوال که «طرف ژاپنی برای بازگرداندن پول‌های بلوکه شده ایران در ژاپن چه قول‌هایی را داده است» گفت: پول‌های ایران در ژاپن خیلی بلوکه نیست. پول‌های ما در بانک‌های ژاپنی است و در چند ماه گذشته هم بخشی از آن را توانستیم، استفاده کنیم.

گذشته از تمام این موارد عبدالناصر همتی، رییس سابق بانک مرکزی در ادعایی جنجالی گفته بود که دولت ما به ازای پول‌های بلوکه شده پول چاپ کرده است و نباید روی این منابع حساب کرد. حالا با وجود این اظهارنظرهای ضد و نقیض درباره منابع بلوکه شده ایران در سایر کشورها، دیروز بازارهای تهران چندان خبر آزادسازی منابع بلوکه در ژاپن و کره جنوبی را جدی نگرفتند و دلار در همان کانال 24 هزار تومان با حدود 200 تومان عقب‌نشینی با قیمت 24 هزار و 569 تومان معامله شد و قیمت طلا هم تغییر چندانی نداشت. فعالان بازارهای ارز و طلا علت برگشت دلار از کانال 25 هزار تومان را تعطیلی بازارها به دستور ستاد کرونا و کاهش تقاضای تجاری ارز می‌دانند.

حالا اخباری وجود دارد که مذاکرات وین هم رو به پایان است و احتمال دارد که دور هفتم مذاکرات به این زودی برگزار نشود. امریکا و ایران هردو اعلام کرده‌اند که نتیجه مذاکرات به تصمیم طرفین مذاکره بستگی دارد و با این شرایط مشخص نیست که سرانجام مذاکرات وین هم به کجا برسد؟