صدایی از قلب تهران که مردم شهر را مست می‌کند

روزنامه سازندگی به بهانه کنسرت همایون شجریان که با تیمی جوان در حال اجراست در مطلبی به این موضوع پرداخته است که او چگونه توانسته راه خود را پیدا کند و زیر سایه پدر نماند.

در این یادداشت می‌خوانیم:

* نامنصفانه‌ترین تحلیل آن است که دلیل همه موفقیتها و سرفرازیهای همایون شجریان را به فرزند استاد شجریان بودن نسبت دهیم و غیر واقعیترین تحلیل هم آن است که فرزند استاد محمدرضا شجریان بودن را در موفقیت و سرفرازی او دخیل ندانیم.

* آنچه همایون را همایون کرده است استعداد، تلاش و خواستن بیوقفه برای بهره بردن درست از این اقبال , افزودن به داشته ها و دانش خود است؛ نه خوابیدن در سایه درخت تناوری که مشخصا سایه فراگیر و بلندی هم دارد.

* از قضا، آنها که از اقبال بلند. فرزند بزرگان، برخوردار بودند و هستند، با همه‌ی وجود درک کرده اند که باید بخش زیادی از عمر و توانشان را بگذارند تا از دست و پاگیری آن سایه بزرگ پدر خلاص شوند. و شمایل بلند یک هنرمند بالنده در آفتاب نمود پیدا کند.

* در سایه ماندن، همان اندازه که ممکن است خنکانی دلپذیری داشته باشد، باعث نادیده ماندن همه قابلیت‌ها و توان افراد نیز می شود.

* همایون شجریان در همه عمر دانش آموز راه پدر بود و وقتی راه خود را پیدا کرد اگر چه همواره عاشق پدر ماند. اما دیگر زیر سایه و سرسپرده راه پدر نماند.

* توجه داشته باشید که او در همان دوره اول کاری و در آلبوم مشترکش با علی قمصری کاری را خواند که در تنظیمش از گیتار استفاده شده بود. ممکن است امروز که آن کار به چشم چندان کار خاصی قلمداد نشود، اما در آن زمان نشانه مهمی بود نشانه ای برای هر دو هنرمند.

* راهی که آنها برای خود تصویر کرده بودند و خوشا حالا، پس از پانزده سال و بعد از آن سال ها، هر دوی این جوانان خوش آتیه و تجربه گرا، بالنده اند و موفق شده اند و خوشبختانه در مسیر پختگی قرار دارند.

* راهی که همایون طی کرد تا همایون شود، اصلا کوتاه نبود. از آموختن تکنیک و رفتن به هنرستان موسیقی و خویشاوند و هم خانه بودن با مشکاتیان و استاد شجریان و دیدن پشت صحنه ی بهترین آثار موسیقی و درک محضر بسیاری از بزرگان تاریخ موسیقی ایران که دوست، یار و همکار پدر بودند تا تجربه ی رشک برانگیز اجرای محفلی و صحنه ای در کنار همین بزرگان و تا حضور در بالاترین سطح موسیقی سنتی ایرانی در کنار استادان شجریان، علیزاده و کیهان کلهر به عنوان نوازنده تنبک و همخوان، راه منحصر به فردی است که نصیب همه کس نمی شود اما بهره بردن از آن و توانایی ادامه این مسیر هم کار هر کسی نیست.

* آنها که اصولگرایی و سختگیری های استاد شجریان را دیده اند و اتفاقا خود همایون هم در مصاحبه ای گفته است می داند که ماندن در مسیری که ایشان می خواست به عشق و ریاضت نیاز داشت و همایون این عشق را داشت و ریاضت را به جان خرید.

* وقتی هم که خود وارد کارزار تجربه ی فردی شد، چند ساز را می نواخت و در اجرای آثار آنقدر مسلط و توانا بود که می توانست جایی که پدر بیمار می شود، بخش های سخت تر آهنگ با آواز را جای ایشان بخواند اما از نیازهای نسل تازه و ضرورت های زمان هم غافل نشد.

* همایون در کنار تمرین های مداوم و توجه به هنرهای دیگر از جمله تئاتر و پرداختن هدفمند به ورزش و همچنین در کنار تجربه های تازه، با گروه‌های اصیلی چون دستان هم همکاری کرد و در کنار آنها، به مرور آثاری را خواند که به زعم بسیاری از سختگیران، دور از جایگاه فرزند یکی از بزرگترین آواز خوانان تاریخ موسیقی ایران است اما او خواند و خواند تا راه جدید خود را نشان پدر دهد و حتی کاری را خواند که به نوعی راک بود تا اثری در ژانر موسیقی اصیل ایرانی.

* او آنچه از ضرورت زمانه درک کرده بود را با شجاعت پیگیری کرد و در بخش مهمی از این فرآیند، با برادران پورناظری همکاری کرد که از قضا هر دو هم، با پشتوانه ی پدری اصولگرا پای در عرصه درک فضای روز و خواسته مارکت موسیقی ورود پیدا کرده بودند.

* آنها، در کنار همایون، با استفاده از اشعاری عاشقانه یا تعیض دار از بزرگان امروز غزل و ترانه و موسیقی های لایت که بیشتر متمایل به موسیقی پاپ بود و همچنین استفاده به موقع از ابزارهای تبلیغاتی و رسانه ای روز، بخش مهم و بزرگی از مشتریان فعال یا خموش موسیقی پاپ را به سمت خود کشاندن و همایون به ستاره‌ای خاص تبدیل شد خواننده ای که علاوه بر بسیاری از خواص موسیقی سنتی، خواص موسیقی های دیگر را هم جذب کرد و او را به جایگاهی رساند که حتی استاد شجریان هم نداشت.

* همایون در مسیر همایونی خود آموخته که باید از تجربیات گذشته برای ترسیم مسیر آینده اش درس بگیرد. کنسرت اخیر گروه سیاوش برآیند آن تجربیات است. همچنین همایون ارکستری را از جمعی از بهترین ها و هنرمندان جوان و باتجربه و صحنه دیده ای چون همایون نصیری و حسین رضایی نیا، پدرام فریوسفی و میثم مروستی و... گرد آورده است که جای تامل ویژه دارد.

* اعتماد به جوانانی کمتر با تجربه اما توانمند که حتما با مشورت یکی از بهترین و بهترین رهبران جوان ارکستر یعنی آرش گوران انتخاب شده اند. در ارکستر او بانوان هنرمند نیز نقش بزرگی دارند و رپرتوار هوشمندانه انتخاب شده است.

* همایون در کارزاری که باید مشخص می‌شد که آیا می تواند با آثار معروف مردمی ای که در همکاری با پورناظری ها تولید کرده مردم را راضی نگه دارد یا نه، موفق بیرون آمده است. او مثل هر آرتیست و هنرمند تجربه گرایی بی اشتباه نیست و این تعاریف بدان معنا نیست که در کارنامه او نکته منفی وجود ندارد. برخی معتقدند که همایون باید در معرفی و حمایت از شاعران و آهنگسازانی که حتی کارهای داغ او را نوشته اند اهتمام کند اما اینها هیچ کدام نافی توانایی ها و سطح بالای هنرمندی چون او نیست.

* همایون بی شک قطعا یکی از تاثیرگذارترین و مهمترین آرتیست های ایرانی است. او، با آنکه مسیرش را از پدر جدا کرد از آن تاثیرگذاری ها دور نشد و برخلاف بعضی ها از آبروی خانواده نامدارش نکاست: همایون ادامه ی عزت شجریان است.