کشف «یادگاری دورۀ سربازی» با قدمت ۲ هزار سال!

فرادید: سال گذشته کارشناسان به عنوان بخشی از پروژه‌ی انتشار ترجمه‌های انگلیسی کتیبه‌های آتن باستان که در مجموعه‌های بریتانیا نگهداری می‌شود، این سنگ را که بیش از صد سال است در مجموعه موزه‌های ملی اسکاتلند (NMS) از آن نگهداری می‌شود، تجزیه و تحلیل کردند. این بررسی به یک کشف جالب توجه منجر شد.

آن‌ها دریافتند حروف حکاکی‌شده روی سنگ مرمر در مجموعه‌ی NMS، نام مردان جوانی است که به افبت (ephebate) فراخوانده شده‌اند؛ یک سال آموزش نظامی و مدنی در سن هجده سالگی که در قانون آتن الزامی بود. هدف این برنامه، آماده‌سازی مردان جوان برای زندگی بزرگسالی بود. 

این فهرست گروهی شامل ۳۱ جوان را فهرست کرده که در دوران سلطنت امپراتور روم کلودیوس (۵۴-۴۱ پس از میلاد) در دوره‌ی افبت آتن با هم شرکت کردند و قصد داشتند روابط نزدیکی را که ایجاد کرده بودند، به یادگار بگذارند. 

نام مردان جوان در یونان باستان

از جمله نام‌های واضح روی سنگ مرمر می‌توان به اطلس، دیونیسوس، تئوفاس، الیس، زوپیروس تریفون، آنتیپاس و آپولونیوس اشاره کرد. 

هنگامی که کارشناسان برای نخستین بار این لوحه‌ی سنگی را مطالعه کردند، فکر کردند شاید کپی یک فهرست مشابه در مجموعه موزه اشمولین در آکسفورد باشد، اما با بررسی‌های بیشتر متوجه شدند که اینطور نیست. 

دکتر پیتر لیدل، استاد تاریخ یونان و کتیبه‌نگاری در دانشگاه منچستر که مدیریت این کشف را بر عهده دارد می‌گوید: «این یک کشف جدید و کاملاً منحصر به فرد است که از دهه‌ی ۱۸۸۰ برای مدت بسیار طولانی در انبارهای NMS بوده است و گروهی از مردان جوان را فهرست کرده که خود را نوجوان، کارآموز یا دوست خوانده‌اند.» 

«کاشف به عمل آمده است که این فهرست، فهرست کارآموزان یک سال خاص در دوره ۵۴-۴۱ پس از میلاد، یعنی در دوره‌ی سلطنت کلودیوس است و نام‌های جدیدی را به ما نشان می‌دهد که قبلاً در یونان باستان با آن‌ها برخورد نکرده بودیم و همچنین یکی از نخستین شواهد افراد غیرشهروندی است که در این دوره‌ی آموزشی شرکت کرده‌اند.» 

دکتر لیدل می‌افزاید: «این کتیبه واقعاً جالب است، تا حدی به این دلیل که جدید است و ما را با نام‌های جدیدی آشنا می‌کند و اطلاعات ما را درباره‌ی این دورۀ آموزشی بیشتر می‌کند.» 

مشخص نیست این فهرست در کجا نمایش داده شده است، اما فرض بر این است که شاید در جایی به نمایش گذاشته شده است، مثلاً ورزشگاه، یعنی جایی که مردان جوان در آن آموزش می‌دیدند. 

دکتر لیدل می‌گوید: «این برنامه برای ایجاد حس همراهی و رفاقت میان گروهی از افرادی ایجاد شده که یک برنامه آموزشی سخت را با هم گذرانده و احساس می‌کردند بخشی از یک گروه هستند.» 

کارشناسان می‌گویند این کشف، منبع جدید و مهمی از اطلاعات در مورد جامعه‌ی نخبگان آتن در اواسط قرن نخست پس از میلاد است.