بلایی که تردد خودروهای سنگین سر این پل تاریخی آورد

تردد از روی پل تاریخی محمد حسن خان بابل پس از کش و قوس های فراوان از سال ۱۳۹۵ ممنوع شد، اما تردد در زیر پل همچنان ادامه دارد و باوجود این که مصوبه شورای ترافیک شهرستان که در ۲ سال گذشته تردد خودروهای سنگین را از زیر این پل ممنوع کرده بود و شهرداری بابل نیز با نصب یک سازه آهنی در زیر چشمه ی این بنای تاریخی مانع تردد خودروهای سنگین وزن شده بود، از چند روز گذشته تاکنون رانندگان این سرخود تردد را در بخش دیگری از این پل آغاز کرده اند و با کنار زدن مانع بتنی، تردد از این راه را باردیگر از سرگرفتند.

تردد این خودروها سبب شد سنگ فرش های چند ساله زیر این پل از جا کنده شود و از سویی دیگر لرزه های شدید شکاف های روی سازه را افزایش دهد. در این وادی این روزها دوستداران میراث فرهنگی با حضور در زیر پُل و فیلمبرداری از تردد این خودروها آن را در شبکه های اجتماعی به اشتراک می گذارند و با استفاده از ظرفیت فضای مجازی خواهان نجات این بنای فاخر تاریخی در مازندران هستند.

این پل تاریخی که از گذشته های دور شهر بابل را به جنوب این شهرستان در بخش بندپی شرقی، بندپی غربی و گتاب متصل می کرد و در یک مقطعی از تاریخ عبور احشام از روی این پل انجام می شد، میراث فرهنگی با قرار دادن نماد از تندیس کوچ دامداران بر روی این پل فضای خاصی را ایجاد کرده که احتمال فروپاشی این بنای تاریخی و پایان خاطره بازی روستانشینان جنوب بابل با این بنا هر روز برنگرانی آنها می افزاید.

تاریخ نویسان هزینه ساخت این پل را که تا سال ۱۳۴۳ تنها راه ارتباطی بابل به بندپی، آمل، تهران و روستاهای جنوب و جنوب غربی شهرستان بود، ۱۲ هزار تومان ذکر کرده اند. پل محمدحسن خان با ۱۴۰ متر طول و ۶ متر عرض، دارای ۶ چشمه یا طاق اصلی و ۲ چشمه فرعی است و ارتفاع آن از بستر رودخانه ۱۱ متر است.

این پل به سبک پل های دوران صفوی و در اواخر دوران افشاریه ساخته شده است و از ویژگی های مهم آن استفاده از سفیده تخم مرغ و ساروج در ساختش است. پل تاریخی محمد حسن خان قاجار یک بار در زمان پهلوی اول ترمیم شد و در تاریخ ۲۲ اردیبهشت ۱۳۵۶ با شمارهٔ ثبت ۱۴۱۴ به عنوان یکی از آثار ملی ایران ثبت شد. این پل ۳۰۰ ساله حدود نیم قرن پیش با ثبت نامش در فهرست آثار ملی به شماره ۱۴۱۴ به سن بازنشستگی رسیده بود، ولی به علت نبود پل جایگزین مناسب زیر بار ترافیک باقی ماند. عبور و مرور ماشین بر روی پل محمدحسن خان پس از بهره برداری از پل سومی با همین نام در جوار آن در سال گذشته ممنوع شد.

توقف خودروهای سنگین یک ضرورت فوری

قاسم اسحاقی یکی از فعالان میراثی شهرستان بابل بیان داشت: بعد از سال‌ها تلاش توانستیم ۲ سال گذشته تردد خودروهای سنگین را از زیر پل تاریخی محمد حسن خان با مصوبه شورای ترافیک ممنوع کنیم اما دوباره این اتفاق تلخ شروع شد.

وی گفت: تعدادی از رانندگان ماشین های سنگین شبانه موانع بتونی زیر پل تاریخی را برداشته و از چشمه‌ای دیگر پل محمد حسن خان بابل راه جدید برای خود باز کردند.

وی با بیان اینکه این ترددها سبب شد سنگ فرش‌های چند صد ساله کف پل تاریخی از جا کنده شوند، بیان داشت: لرزه های مستمر خودروهای سنگین، شکاف‌هایی که در سازه پل رخ داده است را بیشتر می کند.

این دوستدار میراث فرهنگی شهرستان بابل که در این روزها با حضور در زیر پل تاریخی محمد حسن خان با فیلمبرداری از تردد خودروهای سنگین و به اشتراک گذاشتن در شبکه های اجتماعی برای نجات این اثر تلاش می کند، افزود: تردد خودروهای سنگین زخم‌های زیادی بر سازه نیمه جان این بنا ایجاد کرده است که همه ما نگران فروپاشی این پل هستیم.

وی با بیان اینکه شهروندان بابلی دیگر تحمل تخریب یک بنای ارزشمند شهر خود را ندارند اظهار داشت: تقاضای ما از مسوولان مربوط شهرستانی و استانی آن است که در یک اقدام فوری مانع تردد خودروهای سنگین با وزن چند ۱۰ تنی از زیر پل تاریخی شوند.

اسحاقی اضافه کرد: هر روزه شکاف‌ها و زخم ها بر پیکر این سازه افزایش می‌یابد و خطر فروپاشی نماد تاریخی بابل هر روز بیشتر از روز گذشته است.

اداره میراث فرهنگی چه می گوید؟

رئیس اداره میراث فرهنگی و صنایع دستی شهرستان بابل گفت: پل محمد حسن خان یکی از نمادهای مهم تاریخی بابل محسوب می‌شود که برای حفظ این بنا باید حساسیت داشته باشیم.

مهران فلاح با اشاره به اینکه تردد خودروهای سنگین و لرزه بر سازه این پل تاریخی خطرآفرین است، بیان داشت: بعد از مطلع شدن از این موضوع مکاتبه‌ها با مجموعه شهرداری و شورای اسلامی شهر بابل را آغاز کردیم تا بار دیگر سازه‌های بتنی برای ممانعت از تردد خودروهای سنگین به زیر چشمه پل برگردد.

این پل ۳۰۰ ساله حدود نیم قرن پیش با ثبت نامش در فهرست آثار ملی به شماره ۱۴۱۴ به سن بازنشستگی رسیده بود، ولی به علت نبود پل جایگزین مناسب زیر بار ترافیک باقی ماند.
عبور و مرور ماشین بر روی پل محمدحسن خان پس از بهره برداری از پل سومی با همین نام در جوار آن ممنوع شد.