مورد عجیب عیدی بازنشستگان در مقایسه با کارگران

تریبون اقتصاد: عیدی ۱۴۰۳ کارمندان دولت، امسال با افزایش ۴۰ درصدی نسبت به سال گذشته، دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومان خواهد بود؛ این عدد حداقل عیدی قابل پرداخت است و با اضافه شدن مبلغ ۷۰۰ هزار تومان تحت عنوان تاهل و ۷۰۰ هزار تومان بابت هر فرزند پرداخت خواهد شد.

عیدی کارگران تقریبا نهایی است اما جلسه هیات وزیران برای تعیین مبلغ عیدی کارمندان و بازنشستگان در بهمن برگزار می‌شود واریز آن حداقل به نیمه دوم بهمن ماه موکول خواهد شد.

عیدی، پاداشی سالانه است که به کارگران و کارمندان مشمول قانون کار در ایران پرداخت می‌شود. این مبلغ، کمک هزینه‌ای برای پایان سال و استقبال از سال جدید است و از اهمیت ویژه‌ای برای برنامه‌ریزی‌های مالی خانوارها برخوردار است. 

کارمندان دولت، بازنشستگان لشکری، کشوری و تامین اجتماعی و کارگران در دو ماه پایانی سال عیدی دریافت خواهند کرد. کارفرمایان و واحدهای مشمول قانون کار امسال باید حداقل ۱۴ میلیون و ۳۳۲ هزار تومان و حداکثر ۲۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان به عنوان عیدی و پاداش پایان سال به کارگران خود پرداخت کنند.

عیدی کارمندان دولت تا حدودی پروسه پیچیده‌تری دارد و به عنوان مثال پارسال رقم نهایی عیدی کارمندان دولت روز ۱۵ بهمن نهایی شد و یک هفته بعد دستگاه‌های دولتی نسبت به واریز عیدی اقدام کردند. امسال جلسه هیات وزیران برای تعیین مبلغ و زمان واریز عیدی کارمندان و بازنشستگان در بهمن برگزار می‌شود و کارمندان و بازنشستگان باید حداقل تا نیمه دوم بهمن ماه برای دریافت عیدی منتظر بمانند. مبلغ عیدی بازنشستگان تامین اجتماعی از جمله موارد پرحاشیه است و این گروه اعتقاد دارند قانون باید در مورد مبلغ عیدی آن‌ها تغییر کند. علت این درخواست چیست؟ 

مبلغ عیدی کارگران ۱۴۰۳

عیدی کارگران و میزان دقیق آن، اواخر هر سال و با توجه به مصوبات شورای عالی کار اعلام می‌شود. کارفرمایان طبق قانون، مکلف هستند به هر یک از کارگران خود به نسبت یک سال کار، معادل ۶۰ روز آخرین مزد، به عنوان عیدی و پاداش بپردازند. مبلغ پرداختی به هر کارگر نمی‌تواند از معادل ۹۰ روز حداقل مزد روزانه قانونی تجاوز کند. 

عیدی ۱۴۰۳ کارگران، با توجه به اینکه حداقل دستمزد روزانه امسال مبلغ ۲۳۸ هزار و ۸۷۲ تومان تعیین شده، رقم حداقل عیدی به ۱۴ میلیون و ۳۳۲ هزار و ۳۶۸ تومان و حداکثر رقم عیدی کارگران به ۲۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان می‌رسد. 

عیدی و پاداش آخر سال، شامل حال کارگرانی که کمتر از یک سال در کارگاهی مشغول به کار بوده‌اند نیز می‌شوند. رقم عیدی ۱۴۰۳ این عده کارگران به نسبت مدت کارکردشان در کارگاه تعیین خواهد شد. در این حالت حقوق ماهیانه کارگر را در تعداد ماه‌های کارکرد او ضرب می‌کنند و در نهایت بر ۱۲ تقسیم می‌کنند. 

پرداخت عیدی کارگران زمان دقیقی ندارد اما طبق عرف، کارفرمایان معمولاً در دو ماه پایانی سال و حداکثر تا پایان اسفندماه، عیدی را پرداخت می‌کنند. عیدی، جزو مزایای غیر مستمر محسوب می‌شود و مشمول کسورات بیمه و مالیات است. البته تا سقف معینی از مالیات معاف است. 

عیدی کارگران، در سال‌های اخیر یا در روزهای پایانی بهمن‌ماه یا در اوایل اسفند واریز شده است. عیدی برخی از کارگران سال گذشته در هفته اول اسفند واریز شد و واریز عیدی سایر کارگران تا نیمه اسفند و برای برخی دیگر تا پایان اسفند به تأخیر افتاد. در سال جاری نیز موعد واریز عیدی کارگران از روزهای پایانی بهمن‌ماه تا آخرین روزهای سال خواهد بود. 

عیدی کارگران ۱۴۰۳، جدا از سنوات سالیانه محاسبه می‌شود. کارفرمایان طبق قانون موظف هستند علاوه بر عیدی، مبلغی به اسم سنوات بپردازند که به آن سنوات می‌گویند. سنوات معادل یک ماه حقوق به ازای هر سال سابقه کار تعیین شده است. 

مبلغ عیدی کارمندان ۱۴۰۳

عیدی ۱۴۰۳ کارمندان دولت، به عنوان پاداش آخر سال در ماه‌های پایانی هر سال به حساب کارمندان دولت واریز می‌گردد. به‌طور معمول مبلغ عیدی کارمندان دولت در هر سال با افزایش همراه است و با نزدیک شدن به آخر سال پرداخت می‌شود. 

عیدی ۱۴۰۳ کارمندان دولت، امسال با افزایش ۴۰ درصدی نسبت به سال گذشته، دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومان خواهد بود؛ این عدد حداقل عیدی قابل پرداخت است و با اضافه شدن مبلغ ۷۰۰ هزار تومان تحت عنوان تاهل و ۷۰۰ هزار تومان بابت هر فرزند پرداخت خواهد شد. 

عیدی ۱۴۰۳ کارمندان دولت، به این ترتیب برای یک کارمند دولت که متأهل و صاحب یک فرزند باشد تا سه میلیون و ۵۰۰ هزار تومان افزایش پیدا می‌کند. عیدی کارمند متاهل با دو فرزند، سه میلیون و ۸۰۰ هزار تومان است.

عیدی کارمندان و بازنشستگاه دستگاه‌های دولتی، تقریبی اعلام شده و اگر بخواهیم به طور دقیق درباره آن قضوت کنیم باید بدانیم دولت هنوز تصمیم‌گیری نهایی را انجام نداده است. سازمان امور اداری و استخدامی، آخرین بار در هشت دی ماه امسال بر این مسئله تاکید کرد اما بعید است رقم عیدی ۱۴۰۳، از میزان محاسبه شده بیشتر شود یا تغییر مهمی در آن رخ دهد. 

مبلغ عیدی بازنشستگان ۱۴۰۳

مبلغ عیدی بازنشستگان در بخش‌های تامین اجتماعی، دولت و نیروهای مسلح و کارمندان دولتی یکسان است و از قانون نحوه پرداخت مبلغ عیدی کارمندان دولت پیروی می‌کند. طبق این قانون، سال گذشته مبلغ عیدی کارمندان دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومان تعیین شد و هیات وزیران برای هر نفر به ازای همسر ۷۰۰ هزار تومان و به ازای هر فرزند ۳۰۰ هزار تومان اضافی پرداخت کرد. 

مبلغ عیدی بازنشستگان در سال ۱۴۰۳، با توجه به اینکه حداقل حقوق بازنشستگان در سال جاری ۳۵ درصد افزایش پیدا کرده، ممکن است با افزایش حداقل ۳۵ درصدی نسبت با سال گذشته و پس از احتساب حق تاهل و فرض داشتن تنها یک فرزند به بیش از پنج میلیون تومان برسد. این مبلغ تقریبا نصف متوسط حقوق ماهانه بازنشستگان تامین اجتماعی خواهد بود. 

مبلغ عیدی بازنشستگان تامین اجتماعی، نصف عیدی ۱۴۰۳ کارگران شاغل است و طبق قانون عیدی بازنشستگان کشوری محاسبه می‌شود. فعالان کارگری نسبت به این مسئله اعتراض دارند و اعتقاد دارند، باید به آن‌ها همان عیدی کارگران شاغل پرداخت شود. 

بازنشستگان تامین اجتماعی، پس از متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان متوسط‌بگیر سازمان تامین اجتماعی، در آبان امسال با انتشار نامه‌ای خطاب به مسئولان سازمان تامین اجتماعی خواستند شرایط واریز عیدی مستمری‌بگیران کارگری را نه مانند کارمندان بلکه مشابه عیدی کارگران پرداخت کنند. 

سازمان تامین اجتماعی در طرف مقابل، توجیهات خاص خود را دارد و به عنوان مثال می‌گوید به طور متوسط ماهی ۶۲ هزار میلیارد تومان درآمد دارد اما باید ۶۰ هزار میلیارد تومان فقط حقوق بپردازد و تنها دو هزار میلیارد تومان برای سایر هزینه‌ها از جمله درمان و هزینه‌های مربوط به کارکنان خود تامین اجتماعی برایش باقی می‌ماند. به همین خاطر نباید توقع تغییرات مثبت در سایر بخش‌ها از جمله عیدی بازنشستگان کارگری را داشت. 

عیدی بازنشستگان کشوری، پارسال در روز ۲۰ بهمن و قبل از واریز حقوق بهمن‌ماه به حساب آنان واریز شد ولی واریز عیدی بازنشستگان تامین اجتماعی تا هفته نخست اسفندماه به تعویق افتاد. به نظر می‌رسد امسال نیز بازنشستگان برای دریافت عیدی سال ۱۴۰۳ حداقل تا بهمن‌ماه باید منتظر بمانند.