شکاف در رهبری اسرائیل بر سر ایران

انتخاب: المانیتور نوشت: تصمیم روز پنجشنبه سه قدرت بزرگ اروپایی برای فعال‌سازی دوباره تحریم‌های اقتصادی علیه ایران بر سر برنامه هسته‌ای این کشور، به گفته منابع دیپلماتیکی که با المانیتور صحبت کرده‌اند، در هماهنگی نزدیک با اسرائیل و ایالات متحده اتخاذ شد. فرانسه، آلمان و بریتانیا، موسوم به E۳، که همگی از امضاکنندگان توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ با ایران هستند، همچنین پیشنهاد ادامه مذاکرات برای دستیابی به توافقی دیگر با هدف جلوگیری از اجرای تحریم‌ها را مطرح کرده‌اند، اما رهبران سیاسی و دفاعی اسرائیل بر سر مسئله توافق جدید اختلاف‌نظر دارند.

در ادامه این مطلب آمده است: نخست‌وزیر اسرائیل بنیامین نتانیاهو و متحد نزدیکش، وزیر امور راهبردی رون درمر، ترجیح می‌دهند فشارهای بین‌المللی و اقتصادی بر ایران ادامه یابد تا اینکه توافقی صورت گیرد.

یکی از نزدیکان نتانیاهو به المانیتور گفت: «اقتصاد ایران همچنان در حال وخامت است، کمبود آب رو به افزایش است.» او به شرط ناشناس ماندن صحبت کرد.

تردید به ترامپ

آن منبع نزدیک به نتانیاهو افزود، نتانیاهو تردید دارد که دولت ترامپ بتواند به توافقی بی‌نقص با ایران دست یابد که اساساً تلاش‌های این کشور برای دستیابی به توانایی هسته‌ای نظامی را مهار کند. برخی مقامات نظامی اسرائیل معتقدند که چنین توافقی، اگر به دست آید و توسط دولت ترامپ اجرا و اعمال شود، بهترین گزینه است.

یک منبع پیشین ارشد اطلاعاتی اسرائیل به المانیتور گفت: «بهتر است آن‌ها را در وضعیت فعلی منجمد کنیم و برنامه هسته‌ای را با تضمین‌ها و نظارت دقیق به عقب برگردانیم.»

او با اشاره به خروج دونالد ترامپ از توافق هسته‌ای دوره اوباما در سال ۲۰۱۸، که نتیجه فشار نتانیاهو در کنار عوامل دیگر بود، افزود: «خروج آمریکا ایران را به این نقطه رسانده که تقریباً به آستانه هسته‌ای بدل شده است. ما باید این درس را بیاموزیم.»

وزیر خارجه آمریکا، مارکو روبیو، اقدام اروپایی‌ها را ستود. او روز پنجشنبه گفت: «ایالات متحده همچنان برای تعامل مستقیم با ایران آماده است — در راستای دستیابی به یک راه‌حل پایدار و صلح‌آمیز برای مسئله هسته‌ای ایران.» 

به نظر می‌رسد قدرت‌های اروپایی دریافته‌اند که ایران در حال وقت‌کشی است و تصمیم برای ازسرگیری مذاکرات را به تأخیر می‌اندازد، به این امید که روسیه یا چین تلاش کنند تا قبل از مهلت ۱۸ اکتبر، مکانیسم ماشه را خنثی کنند. روسیه در ماه اکتبر ریاست شورای امنیت سازمان ملل را بر عهده می‌گیرد.

در ماه گذشته در اسرائیل، شایعاتی در گروه‌های واتس‌اپ و شبکه‌های اجتماعی در گردش بوده مبنی بر اینکه ایران قصد دارد به تلافی بمباران تأسیسات هسته‌ای‌اش در ماه ژوئن، علیه اسرائیل اقدام کند. اما به نظر می‌رسد این شایعات بی‌اساس باشند.

توازن قوای نظامی ایران در برابر اسرائیل از زمان جنگ ۱۲ روزه ژوئن تغییر چندانی نکرده است. 

تصاویر ماهواره‌ای که توسط سازمان‌های اطلاعاتی غربی تحلیل شده نشان می‌دهد ایران تلاش دارد آوار چندین سایت هسته‌ای بمباران‌شده را پاک‌سازی کند. به گفته مقامات اطلاعاتی، ۴۰۸ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده تا سطح نزدیک به درجه نظامی ۶۰ درصد، همچنان در ویرانه‌های تأسیسات هسته‌ای اصفهان مدفون است. 

یک منبع ارشد دیپلماتیک اسرائیل به شرط ناشناس ماندن به المانیتور گفت: «هرچند تمایل ایران برای انتقام‌جویی قوی است، و ما می‌دانیم دیر یا زود تلاش خواهد کرد، اما آن‌ها اکنون مسائل مهم‌تری دارند، مانند تجدید تحریم‌های اروپا علیه ایران به دلیل توقف همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی.»

این منبع ارشد دیپلماتیک اسرائیل افزود: «برای ما واضح است که آن‌ها هر کاری خواهند کرد تا توازن قوا را تغییر دهند. موضوع انتقام در دستور کار میان‌مدت و بلندمدت باقی خواهد ماند.»

با تضعیف حماس و حزب‌الله توسط اسرائیل، تنها نیروی نیابتی مهم باقی‌مانده ایران در منطقه اکنون حوثی ها در یمن هستند. حوثی‌ها همچنان به پرتاب پراکنده پهپاد و موشک‌های بالستیک علیه اسرائیل ادامه می‌دهند، که گفته می‌شود برخی از آن‌ها دارای مهمات خوشه‌ای هستند.

یک مقام امنیتی اسرائیل به المانیتور گفت: «آن‌ها به نظر نمی‌رسد که از هیچ‌یک از تلافی‌ها یا تهدیدهای اسرائیل متاثر شده باشند.»

در حالی که پدافندهای اسرائیل بامداد پنجشنبه دو پهپاد را رهگیری کردند، جنگنده‌ها هدفی را در صنعا، پایتخت یمن، بمباران کردند. منابع نظامی اسرائیل به رسانه‌های داخلی گفتند این حملات وزرای ارشد حوثی، از جمله وزیر دفاع و فرماندهان ارشد ارتش را هدف قرار داد که برای شنیدن سخنرانی رهبر گروه، عبدالملک الحوثی، گرد هم آمده بودند. در حالی که هنوز تأیید تلفات در انتظار است، رهبران اسرائیل معتقدند برخی از حاضران در این مراسم کشته شده‌اند. کانال الجمهوریه یمن روز جمعه گزارش داد که نخست‌وزیر احمدالرحاوی در آپارتمانی در صنعا کشته شده است.

مقام امنیتی اسرائیل گفت: «اسرائیل در ماه‌های اخیر تلاش‌های اطلاعاتی خود را به سمت یمن معطوف کرده است. این زمان می‌برد، اما اطلاعات اسرائیل سرانجام به یمن نفوذ خواهد کرد.»

با وجود اقدامات حوثی‌ها، عرصه اصلی رویارویی، اسرائیل و ایران دیپلماتیک است. اعلام این هفته فرانسه، آلمان و بریتانیا مبنی بر فعال‌سازی مکانیسم ماشه برای بازگرداندن تحریم‌های الزام‌آور سازمان ملل علیه ایران، نقطه عطفی مهم برای سیاست اسرائیل محسوب می‌شود. ایران اکنون ۳۰ روز فرصت دارد تا مذاکرات با اروپایی‌ها درباره توافقی برای محدودکردن برنامه هسته‌ای‌اش را آغاز کند.

در عین حال، برخی بر این باورند که هر دو طرف، ایران و اسرائیل، خود را برای دور نظامی دیگری آماده می‌کنند. 

یک مقام ارشد امنیتی اسرائیل گفت: «آخرین کلمه در خودِ جنگ گفته نشده است.» این دیدگاه با ادعای نتانیاهو در تضاد است که نخست در ۲۴ ژوئن و سپس در کنفرانس خبری ۱۰ اوت تکرار کرد و گفت: «حمله اسرائیل به ایران آینده دولت اسرائیل را برای نسل‌ها تضمین می‌کند.» حتی وزیر خارجه، گیدئون ساعر، با اشاره به فعال‌شدن مکانیسم ماشه از سوی اروپایی‌ها، روز پنجشنبه در سفر به واشنگتن گفت: «همکاری تهاجمی اسرائیل و آمریکا تهدید هسته‌ای ایران را حداقل برای چند سال از بین برده است.»

با این حال، خود نتانیاهو از زمان حمله ژوئن چندین بار اشاره کرده که احتمال حمله دیگری وجود دارد و این حمله شامل تلاش برای جلب حمایت ایالات متحده خواهد بود.

یک منبع ارشد دیپلماتیک اسرائیل گفت: «هنوز ۳۰ روز دیگر تا اجرایی شدن تحریم‌ها باقی مانده است. در عرصه دیپلماسی این زمان بسیار زیادی است. این بازی خسته‌کننده قرار نیست تمام شود. تازه شروع شده است.»