طراح زیباترین خودروی تاریخ ژاپن درگذشت

عصرایران: تام ماتانو طراح نسخه اصلی مزدا میاتا، در تاریخ ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۵ در سن ۷۶ سالگی درگذشت.

ماتانو دوران حرفه‌ ای طولانی و پرباری داشت اما بیشتر به خاطر حضورش در مزدا شناخته می ‌شود. او از سال 1983 رهبری اولین استودیوی طراحی مزدا در آمریکا را بر عهده گرفت و در آن ‌جا مسئول طراحی نسخه تولیدی میاتا ام اکس-5 بود؛ پروژه‌ ای که ایده ‌اش را به واقعیت تبدیل کرد. مدتی بعد، او طراحی نسل سوم آر اکس-7 را نیز نظارت کرد، خودرویی که شاید زیباترین خودروی ژاپنی تاریخ باشد.

ماتانو همچنین عضوی محبوب در جامعه علاقه ‌مندان به خودرو بود. او می‌دانست که موفقیت خودرویی مثل میاتا فقط در عرضه آن نیست، بلکه در پشتیبانی و حمایت از آن است. به همین دلیل همواره خودرو را به ‌روزرسانی می ‌کرد، رانندگانی را که با آن مسابقه می ‌دادند تشویق و تا آخرین لحظات در رویدادهای مربوط به میاتا حضور فعال داشت. بسیاری از میاتاها امضای او و شعارش، "Always Inspired" را با خود دارند.

ماتانو همچنین یک معلم بود. او در سال 2002 مزدا را ترک کرد تا مدیر اجرایی مدرسه طراحی صنعتی در دانشگاه Academy of Art سان ‌فرانسیسکو شود. در آنجا، او فقط به طراحان آینده خودرو آموزش نمی ‌داد، بلکه دانشجویان تمام رشته‌های طراحی را آموزش می ‌داد. او اوایل 2025 از این سمت بازنشسته شد.

تسوتومو "تام" ماتانو در سال 1947 در ناگازاکی متولد شد. او در سال 1969 از دانشگاه Seikei توکیو در رشته مهندسی فارغ ‌التحصیل شد، اما با علاقه به طراحی خودرو، در سال 1970 به آمریکا آمد تا در کالج Art Center College of Design در پاسادینا، کالیفرنیا تحصیل کند. پس از فارغ ‌التحصیلی، جنرال موتورز او را برای کار در بخش اولدزموبیل استخدام کرد و سپس او را به استودیوی طراحی هلدن در استرالیا فرستاد.

پس از هفت سال کار در هلدن، ماتانو به آلمان رفت تا در شرکت ب ام و مشغول به کار شود. او در طراحی ‌های اولیه چیزی که بعدها به سری E36 از سری3 تبدیل شد، مشارکت داشت، اما روش آلمانی ‌ها برای او مناسب نبود. او اخیرا به خبرنگاران گفته بود که در شرکتی مثل ب ام و  ممکن است چند دهه را روی یک مدل کار کنید، ولی او می‌ خواست در پروژه‌های بیشتری دست داشته باشد.

تنها یک سال پس از حضور در ب ام و، به جنوب کالیفرنیا برگشت تا به عنوان طراح ارشد در استودیوی طراحی آمریکای شمالی مزدا در ایرواین، کالیفرنیا فعالیت کند.

در سال 1986، ماتانو برنامه ‌ای برای آینده میاتا نوشت. او یک ‌بار گفته بود: "من داستان سه نسل را نوشتم، طوری که انگار کسی 20 سال بعد راهنمای کلکسیونی برای میاتا را می ‌خواند." هدف او فقط ساخت یک خودروی اسپرت نبود، بلکه پرورش و توسعه آن در طول عمرش بود.

RX-7 افسانه ای نیز نتیجه رقابت طراحی دیگری بود که استودیوی کالیفرنیای ماتانو در آن برنده شد. مزدا طراحی Wu-Huang Chin را انتخاب کرد، اما این ماتانو بود که لحن و سبک کلی خودرو را تعیین کرد. او گفته بود: "آرزوی شخصی من این بود که طراحی، بی‌ زمان باشد."

پس از موفقیت‌های میاتا و RX-7، ماتانو در مزدا ارتقا یافت و ریاست بخش تحقیق و توسعه مزدا در آمریکای شمالی و سپس نظارت بر همه استودیوهای طراحی جهانی مزدا را بر عهده گرفت.

او پیش از فوتش مالک یک RX-7 FD و یک Miata M مدل 1996 بود که به‌طور منظم در اطراف منطقه خلیج سان ‌فرانسیسکو با آن ‌ها رانندگی می ‌کرد.

میراث او در بیش از یک میلیون میاتایی که مزدا ساخته، در طراحی زیبای RX-7 FD، در آثار دانش ‌آموزانش و در دل همه کسانی که شانس شناختنش را داشتند، زنده خواهد ماند.