ساعت صفر جنگ پس از حمله مرگبار به فرودگاه ریاض

برترین‌ها: حمله موشکی و بی‌سابقه دیروز به فرودگاه ملک خالد در ریاض، بار دیگر نگاه‌ها را به تحولات پرتنش خاورمیانه دوخته است؛ حمله‌ای که بنا به روایت منتشرشده از سوی منابع خبری، تلفات سنگینی بر جای گذاشته است. بر اساس اطلاعات مطرح‌شده در گزارش‌های اولیه، در این حمله دست‌کم ۱۲ نفر کشته و ۳۰۹ نفر مجروح شده‌اند. همچنین گفته شده است که فعالیت فرودگاه برای مدتی متوقف و مسیر پروازها تغییر داده شده است. حوثی‌ها مسئولیت حمله را برعهده گرفته‌اند؛ حمله‌ای که حالا این پرسش را مطرح می‌کند که آیا دامنه درگیری‌ها وارد مرحله تازه‌ای خواهد شد و دونالد ترامپ در واکنش به این اتفاق، در تصمیم خود درباره ایران تجدیدنظر خواهد کرد؟

شبیه به یک ۷ اکتبر کوچک؟

پیام الیاس‌کردی، تحلیلگر مسائل سیاسی، در واکنش به تحولات ریاض، این حادثه را با حملات هفتم اکتبر مقایسه کرده و نوشته است که حمله اخیر می‌تواند به اتفاقی با پیامدهای گسترده در خاورمیانه تبدیل شود.

او نوشت: "دیشب چه خبر بود؟ فرودگاه ملک خالد ریاض عصر شنبه هدف موشک بالستیک حوثی‌ها قرار گرفت؛ سازمان هواپیمایی عربستان اعلام کرد ۱۲ نفر کشته و ۳۰۹ نفر زخمی شدند (۴ سعودی و ۸ نفر از ملیت‌های دیگر شامل آمریکایی، مصری، اردنی و غیره). فرودگاه موقتاً بسته و پروازها متوقف شد. حوثی‌ها مسئولیت را پذیرفتند. ترامپ گفت عربستان می‌تواند از خودش دفاع کند، موضوع را بررسی می‌کنیم و «خیلی سریع عمل می‌کنیم».

همزمان ترامپ در گردهمایی انتخاباتی در نیویورک، ایران را «بسیار شرور» و «کشور شماره یک تروریسم» خواند؛ گفت می‌توانیم خیلی سریع به این ماجرا پایان بدهیم و مقام‌های ایران نمی‌دانند چقدر با آن‌ها مدارا کرده است.

کرملین هم تأیید کرد پوتین در تماس تلفنی با ترامپ، دیدگاه ایران را منتقل کرده !

تحلیل: به نظر میرسد جهان هنوز در شوک قضیه ی فرودگاه هست و من فکر میکنم قضیه ی فرودگاه یک ۷ اکتبر کوچک خواهد بود در منطقه ی خاورمیانه!"

تشبیه حمله ریاض به هفتم اکتبر، در حال حاضر بیش از آنکه نتیجه‌ای قطعی باشد، بیانگر نگرانی از زنجیره‌ای از واکنش‌های نظامی و سیاسی است؛ زنجیره‌ای که ممکن است یک حمله را به نقطه آغاز تشدید درگیری‌ها تبدیل کند. اهمیت چنین مقایسه‌ای در پیامدهای احتمالی حمله نهفته است. هدف قرار گرفتن یک فرودگاه بین‌المللی، به‌ویژه اگر با تلفات سنگین همراه باشد، می‌تواند فشار افکار عمومی و محافل سیاسی برای پاسخ نظامی را افزایش دهد.

موضع ترامپ چیست؟

یکی از پرسش‌های مهم پس از حمله ریاض، تأثیر آن بر تصمیم‌های دونالد ترامپ درباره ایران است. پیش‌تر گزارش‌هایی درباره اظهارات او مبنی بر به تعویق انداختن حمله به ایران تا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر منتشر شده بود. حالا این سؤال مطرح است که آیا تحولات تازه می‌تواند این محاسبات را تغییر دهد؟

در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا حمله اخیر در عربستان تصمیم او را تغییر داده است، ترامپ گفته است: «بررسی خواهیم کرد.»

ترامپ با این اظهارنظر، موضع نهایی خود را روشن نکرده و صرفاً از بررسی موضوع سخن گفته است. بنابراین، نتیجه‌گیری درباره تغییر تصمیم واشنگتن بر اساس همین جمله، زودهنگام خواهد بود. از سوی دیگر، باید میان احتمال واکنش آمریکا به حمله‌ای علیه عربستان و احتمال حمله مستقیم به ایران تفاوت قائل شد. حتی اگر واشنگتن تصمیم بگیرد در واکنش به حادثه ریاض دست به اقدام نظامی بزند، نوع هدف، دامنه عملیات و بازیگری که مستقیماً هدف قرار می‌گیرد، همچنان پرسش‌هایی جداگانه خواهند بود.

آیا حمله ریاض بهانه‌ای برای گسترش جنگ می‌شود؟

آنچه این حادثه را از یک خبر نظامی معمولی فراتر می‌برد، پیامدهای احتمالی آن برای محاسبات بازیگران منطقه‌ای است. حمله‌ای با تلفات بالا می‌تواند فشار بر دولت عربستان برای پاسخ‌گویی را افزایش دهد و هم‌زمان، آمریکا را در موقعیتی قرار دهد که ناچار شود درباره سطح حمایت نظامی خود از ریاض تصمیم‌گیری کند.

با این حال، تبدیل شدن چنین حادثه‌ای به یک رویارویی گسترده‌تر، اجتناب‌ناپذیر نیست. واکنش عربستان، موضع نهایی واشنگتن، نقش حوثی‌ها و تحولات دیپلماتیک در روزهای آینده، همگی در تعیین مسیر بحران مؤثر خواهند بود.

در حال حاضر، پاسخ ترامپ بیش از آنکه نشانه آغاز مرحله‌ای قطعی از جنگ باشد، ابهام درباره تصمیم بعدی آمریکا را حفظ می‌کند. پرسش اصلی این است که آیا واشنگتن این حمله را در چارچوب درگیری‌های موجود مدیریت خواهد کرد یا آن را مبنایی برای تغییر دامنه عملیات نظامی قرار می‌دهد. احتمالا پاسخ این پرسش را از تصمیم‌ها و اقدامات عملی روزهای آینده می‌توان دریافت.