روایت بی‌واسطه زندگی معلولان با دوربین‌های شخصی
رویداد مستقل و مردمی «روایت تصویری ارغوان»، یکی از نوآورانه‌ترین و شاخص‌ترین جنبش‌های فرهنگی و سینمایی در حوزه مستندسازی اجتماعی است که با هدف ثبت احوال، زیست روزمره و بازنمایی واقعیت‌های زندگی افراد دارای معلولیت شکل گرفته است.
برترین‌ها: رویداد مستقل و مردمی «روایت تصویری ارغوان»، یکی از نوآورانه‌ترین و شاخص‌ترین جنبش‌های فرهنگی و سینمایی در حوزه مستندسازی اجتماعی است که با هدف ثبت احوال، زیست روزمره و بازنمایی واقعیت‌های زندگی افراد دارای معلولیت شکل گرفته است. این رویداد که از سال ۱۴۰۳ با تلاش جمعی از مستندسازان، فعالان اجتماعی و اهالی فرهنگ آغاز به کار کرده است، می‌کوشد تا با شکستن تصورات کلیشه‌ای و نگرش‌های غیرواقعی، بستری شایسته برای انعکاس بی‌واسطه و صادقانه تجربیات زیسته این قشر از جامعه فراهم آورد. ساختار ارغوان بر پایه مشارکت عمومی و دموکراتیک‌سازی روایت تصویری بنا شده است؛ به طوری که تمام علاقه‌مندان می‌توانند با ابزارهای ساده و دسترس‌پذیر همچون تلفن همراه یا دوربین‌های خانگی، آثار خود را در ۲ بخش «روایت خودنگار» (ویژه افراد دارای معلولیت) و «روایت از نگاه دیگری» (ویژه خانواده، دوستان و همراهان) تولید و ارسال کنند.
برگزارکنندگان این رویداد با برگزاری کارگاه‌های آموزشی رایگان، جلسات منتورینگ تخصصی و فراهم کردن امکان نمایش آنلاین آثار در پلتفرم‌های پرمخاطبی چون هاشور، فیلیمو و فیلم‌نت، گام‌های موثری در راستای توانمندسازی افراد دارای معلولیت، ارتقای سواد بصری، ارتقای آگاهی عمومی و احقاق حقوق مغفول‌مانده آنان برداشته‌اند تا زمینه‌ساز ساختن جامعه‌ای برابر، همدل و پذیرا برای تمام شهروندان باشند.
در همین راستا، سارا یوسفی، متخصص مشاوره دسترس‌پذیری به کسب‌وکارها و تولیدکننده محتوا با محوریت سبک زندگی افراد دارای معلولیت و از سفیران رویداد ارغوان، در یادداشتی به واکاوی اهمیت، ویژگی‌های منحصربه‌فرد و نقش تحول‌آفرین این رویداد پرداخته است.
«به باور من، مهم‌ترین و ارزشمندترین دستاورد رویداد تصویری ارغوان این است که توانسته فضایی واقعی و کاربردی برای روایت‌گری مستقیم ایجاد کند. در واقع، این رویداد بستری فراهم کرده است تا افرادی که کمتر در جامعه و رسانه‌ها دیده شده‌اند، فرصت پیدا کنند، ویدیو بسازند، قصه‌های زیسته خود را بازگو کنند و اعتمادبه‌نفس لازم برای قرار گرفتن در برابر دوربین را به دست آورند.
این فرآیند موجب می‌شود دغدغه‌ها و مسائل واقعی افراد دارای معلولیت بدون تحریف مطرح و توجه جامعه به‌طور جدی به این سمت جلب شود. یکی از نکات بسیار کلیدی در مسیر حرکت ارغوان، تداوم و توسعه بسترهای اکران آثار است؛ چنان‌که فیلم‌های دوره نخست در پلتفرم هاشور اکران شد، در دوره دوم در فیلیمو به نمایش درآمد و در دوره سوم نیز از طریق سکوی فیلم‌نت در اختیار عموم مخاطبان قرار می‌گیرد. این روند باعث می‌شود حتی برای افرادی که هیچ آشنایی قبلی با دنیای معلولیت ندارند، جرقه‌ای ذهنی شکل بگیرد و درکی عمیق‌تر از زیست این جامعه ایجاد شود.
بنده به‌عنوان شخصی که به صورت تخصصی در حوزه مشاوره دسترس‌پذیری به کسب‌وکارها و تولید محتوا برای فرهنگ‌سازی درباره سبک زندگی افراد دارای معلولیت فعالیت می‌کنم، در دوره گذشته به‌عنوان سفیر در کنار ارغوان بودم و در این دوره نیز علاوه بر نقش سفیری، در ساخت و تولید ویدیو نیز مشارکت داشتم تا به دیگران برای بیان روایت‌هایشان کمک کنم. وقتی از زاویه تحلیلی به علت شاخص بودن و موفقیت ارغوان در میان رویدادهای سینمایی کشور نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که پیش از این رویدادهایی با این شیوه و تمرکز خاص بر زیست روزمره افراد دارای معلولیت در کشور ما بسیار نادر بوده است. نقطه قوت اصلی و تمایز بنیادین ارغوان در این است که از ظرفیت خود بدنه و جامعه افراد دارای معلولیت استفاده کرد. ارغوان به جای آنکه در حاشیه بایستد یا جداگانه تریبونی بسازد و انتظار جلب توجه داشته باشد، خود افراد را وارد میدان کرد. در واقع، خود افراد دارای معلولیت دست به کار شدند، دوربین را به دست گرفتند و برای بهتر کردن شرایط جامعه خویش اقدامی فعالانه انجام دادند.
علاوه بر این، برنامه‌ریزی همه‌جانبه برگزارکنندگان و برگزاری کارگاه‌های آموزشی تخصصی، ارزش این رویداد را دوچندان کرده است؛ زیرا تمام ابعاد روایت‌گری آموزش داده شد، از جمله اینکه چگونه فردی با آسیب دیداری یا جسمی-حرکتی می‌تواند با ابزارهای ساده، روایت تصویری خود را خلق کند.
درباره نقد یا پیشنهاد برای دوره‌های آینده نیز باید بگویم که من قائل به مطرح کردن نقاط ضعف نیستم؛ چراکه نشستن در بیرون و انتقاد کردن بسیار آسان است، اما اجرای چنین رویدادی در شرایط و بستر کنونی کشور بسیار ارزشمند و قابل تشکر است. تنها پیشنهاد و امیدواری من این است که میزان دیده شدن و اکران گسترده‌تر آثار در سال‌های آینده بیشتر شود تا این حرکت آگاهی‌بخش با قوتی مضاعف ادامه یابد.
رویداد «روایت تصویری ارغوان» را می‌توان پلی استوار و تحول‌آفرین میان جامعه و افراد دارای معلولیت دانست که با محور قرار دادن هنر سینما و ابزارهای ساده تصویربرداری، در پی ایجاد تغییرات عمیق فرهنگی و اجتماعی است.
این رویداد نه تنها فرصتی برای خودباوری، حمایت از توانمندی‌ها و شنیده شدن صداهای کمتر شنیده‌شده فراهم می‌آورد، بلکه با ترویج رفتار صحیح و ارتقای آگاهی عمومی، جامعه را به سمت پذیرش تنوع انسانی و تحقق عدالت اجتماعی هدایت می‌کند. ارغوان یادآور این پیام ماندگار است که هر فرد داستانی ارزشمند برای گفتن دارد و ایجاد فرصت‌های برابر برای روایت‌گری، گامی بنیادین برای ساختن جامعه‌ای همدل، دسترس‌پذیر و انسانی‌تر خواهد بود.»
ارسال نظر