پرفورمنس کنسرت فرزاد فرزین سوژه طنز شد

ایسنا: کنسرت «جهان من» فرزاد فرزین که با تبلیغات گسترده، قیمت بلیت‌های چندمیلیونی و وعده یک اجرای متفاوت روی صحنه رفت، پس از انتشار ویدئوهایی از حرکات نمایشی گروه اجرا و نحوه خواندن این خواننده، به یکی از سوژه‌های بحث‌برانگیز فضای مجازی تبدیل شد؛ اجرایی که علاوه بر حاشیه‌هایش، بار دیگر بحث درباره معنای تخصصی پرفورمنس و فاصله آن با حرکات نمایشی صرف را مطرح کرد.

بیشتر بخوانید: پرفورمنس خنده‌دار یک مرد در کنسرت فرزاد فرزین سوژه شد

در پی برگزاری این کنسرت، ویدئوهای تقطیع‌شده‌ای از حرکات نمایشی تیم پرفورمنس کنسرت و همچنین نحوه خواندن فرزاد فرزین که در انتها بابت آن مجبور به عذرخواهی از مخاطبان شده بود، در فضای مجازی منتشر شد.

براساس تبلیغات گسترده‌ای که از ابتدا برای این کنسرت انجام شده بود و باتوجه به بالا بودن قیمت بلیت‌ها، همچنین گره خوردن واژه «پرفورمنس» در عنوان این کنسرت، انتظار می‌رفت اجرایی شاخص به نمایش گذاشته شود، اما انتشار ویدئوهایی از این کنسرت در فضای مجازی، دستمایه شوخی و طنز واقع شد.

از نکات قابل توجه این کنسرت، حرکات باله‌ یک اجراکننده مرد است که نوع پوشش، حرکات و ظاهر او بارها در فضای مجازی دست به دست شده است.  

این درحالی است که حضور گروه‌های حرکت بدن در کنسرت‌های دنیا اتفاق عجیبی نیست، بلکه بسیار هم مرسوم است، حتی بعضاً برخی از خوانندگان نیز با این گروه‌ها همراه می‌شوند و اجرایی متفاوت را به نمایش می‌گذارند.

این اتفاق در بین گروه‌های موسیقی کره‌ای مانند «بی‌تی‌اس» نیز مشهود است، اما این در شرایطی است که این افراد پیش از ورود به عرصه اجرا تحت آموزش‌های حرفه‌ای قرار می‌گیرند، طراحان حرفه‌ای در کنار خود دارند و از گروه‌های حرفه‌ای نیز استفاده می‌کنند. چه بسا که در برنامه‌های استعدادیابی مانند America's got talent یکی از شاخه‌های اصلی حضور افراد و گروه‌های حرکت بدن و Dance است.  

در ایران نیز دست‌کم در حوزه تئاتر، بخش مهمی از آموزش‌ها، آموزش حرکت بدن است که البته به فیزیک مناسب و آمادگی جسمانی بالا نیاز دارد. در اجرای اخیر فرزاد فرزین نیز براساس تصاویر پخش‌شده به نظر می‌رسد بهتر بود از یک تیم متناسب و طراحی حرفه‌ای‌تر استفاده می‌شد تا دست‌کم شاهد اجرای کم‌حاشیه‌تری می‌بودیم.  

سوای نگاه انتقادی و طنزآمیزی که نسبت به این اجرا انعکاس یافته، یک نکته مهم درک واژه «پرفورمنس» است. براساس بررسی‌های صورت گرفته پرفورمنس (Performance) در معنای هنری، به نوعی کنش یا اجرای زنده گفته می‌شود که در آن هنرمند با استفاده از بدن، صدا، حرکت، زمان و فضا، ایده یا مفهومی را در برابر مخاطب به نمایش می‌گذارد. در هنر غرب، پرفورمنس به‌ویژه در قالب «هنر اجرا» (Performance Art) از نیمه دوم قرن بیستم به‌عنوان یکی از شکل‌های هنر معاصر گسترش یافت. در این رویکرد، برخلاف هنرهای مبتنی بر تولید یک اثر مادی مانند نقاشی و مجسمه‌سازی، خودِ عمل اجرا و تجربه‌ای که در لحظه میان هنرمند و مخاطب شکل می‌گیرد، به‌عنوان اثر هنری اهمیت پیدا می‌کند. به همین دلیل، بدن هنرمند، زمان و مکان اجرا و حتی مشارکت مخاطب می‌توانند بخشی از عناصر سازنده اثر باشند.

در ایران اما طی سال‌های اخیر، واژه پرفورمنس به‌ویژه در شبکه‌های اجتماعی و اجراهای غیررسمی، گاه معنایی متفاوت و غیرتخصصی پیدا کرده است؛ گونه‌ای که برخی از اجراهای مبتنی بر حرکات بدن، رقص یا حرکات فرم، بدون برخورداری از ایده و مفهوم مشخص، پرفورمنس‌آرت نامیده می‌شوند. این در حالی است که پرفورمنس‌آرت صرفاً به معنای اجرای حرکات غیرمتعارف یا نمایش توانایی‌های بدنی نیست، بلکه بر یک ایده، مفهوم یا نگاه هنری مشخص استوار است و بدن، حرکت، صدا و فضا ابزارهای بیان آن هستند.