اینترنت پسابرجامی

ایران نوشت: سفر اخیر رئیس جمهوری به دو کشور اروپایی در هفته گذشته علاوه بر دستاوردهایی که برای حوزه حمل و نقل، خودرو‌سازی و نفت کشور داشت، ارمغان‌هایی نیز برای حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات به دنبال داشت.

در هر یک از سفرهای حسن روحانی به همراه برخی از وزیران کابینه‌ و فعالان بخش خصوصی به فرانسه و ایتالیا برخی شرکت‌های اینترنتی ایران توانستند با همکاران خارجی خود مذاکراتی داشته باشند و از آنها در قالب مشاورانی برای توسعه زیرساختی شبکه خود کمک بگیرند. اما شاید بزرگترین دستاورد وزارت ارتباطات دولت یازدهم در این دو سفر امضای تفاهمنامه جدیدی با یک شرکت ایتالیایی در زمینه خدمات آی‌پی باشد.

Sparkle که در زمینه خدمات آی‌پی و ترافیک اینترنتی از شرکت‌های درجه یک جهان است با هدف توسعه بسترهای مرتبط با آی‌پی در قالب خدمات جدید IP POP تفاهمنامه‌ای با شرکت ارتباطات زیرساخت امضا کرده است. گفته می‌شود با امضای این تفاهمنامه می‌توان منتظر بهبود قابل توجهی در ترانزیت ترافیک اینترنت ایران ودر نهایت کیفیت بهتر سرویس‌های اینترنتی بود.

داستان هزار و یک شب اینترنت در ایران

با وابسته شدن هرچه بیشتر بخش‌های اقتصادی و اجتماعی کشور به اینترنت، کیفیت و سرعت این سرویس در صف اول نیاز کاربران ایرانی قرار گرفته است. در حال حاضر با افزایش میزان دسترسی به سرویس اینترنت، اختلال‌های آن تأثیراتی به مراتب بیشتر روی کاربران و زندگی آنها نسبت به سال‌های گذشته می گذارد. شواهد حاکی از آن است که دولت سابق باورچندانی نسبت به توسعه شبکه اینترنت نداشت و هرگاه سخن از دلایل قطع یا کندی اینترنت به میان می‌آمد، عوامل فیزیکی مثل تلاطم بستر دریا عامل اصلی اختلال‌و قطع و وصل سرویس اینترنت به حساب می‌آمد.

اما با روی کار آمدن دولت تدبیر و امید، شخص رئیس جمهوری و وزیر ارتباطات در این دو سال نشان داده‌اند که به توسعه زیرساخت‌های اینترنتی و افزایش سرعت و کیفیت این سرویس در کشور باور دارند.

محمود واعظی، وزیر ارتباطات، زمانی که بر صندلی وزارت ارتباطات نشست این وعده را داد که بعد از حل مشکلات ستادی در وزارت ارتباطات و نهادهای مرتبط با این وزارتخانه، توسعه سریع شبکه اینترنت و افزایش پهنای باند را در دستور کار خود قرار خواهد داد. محمود واعظی در قدم‌های اولیه فعالیت در وزارت ارتباطات ابتدا توسعه زیرساخت در شبکه اینترنتی و در قدم بعدی بهبود کیفیت سرعت اینترنت کشور را مد نظر قرار داد. تغییر پروانه شرکت‌های اینترنتی، راه‌اندازی سامانه جدید برای ارزیابی سرعت و کیفیت اینترنت و انتقال کپی از سرور DNSها به کشور برای کنترل ترافیک اینترنتی شاید از جمله کارهای شاخص وزارت ارتباطات در دوسال گذشته برای بهبود سرویس اینترنت در کشور بوده است.

همچنین این وزارتخانه که در ابتدای کار خود وعده آزادسازی واردات پهنای باند را مطرح کرد، افزایش پله‌ای میزان پهنای باند بین‌الملل و داخلی را نیز در دستور کار خود قرار داد. تاجایی که با تمام این برنامه‌ها در حال حاضر پهنای باند بین‌الملل که در آغاز کار دولت یازدهم 71 گیگابیت برثانیه بوده حالا به 200 گیگابیت بر ثانیه رسیده و پهنای باند داخلی نیز از 640 گیگابیت بر ثانیه برابر با 2400گیگابیت شده است. همچنین کاربران 3 میلیونی شبکه اینترنت پرسرعت در دولت نهم حالا به 29 میلیون نفر (ثابت و موبایل) رسیده است.

اما چرا با تمام این تلاش‌ها هنوز کاربران اینترنت از سرعت و کیفیت سرویس خود راضی نیستند؟ با وجود افزایش چند برابری پهنای باند در دوسال گذشته چرا همچنان بسیاری از شرکت‌ها از کمبود پهنای باند انتقاد و اعلام می‌کنند که واردات انحصاری پهنای باند از سوی شرکت زیرساخت عامل اصلی کیفیت پایین و قیمت گران اینترنت در کشور است. در واقع انداختن توپ به میدان شرکت زیرساخت از سوی فعالان اینترنتی کشور و در مقابل پاس دادن توپ مشکلات این حوزه ازسوی زیرساخت به زمین منتقدان یک رسم مرسوم در این حوزه است.

قطعاً برخی از انتقاد‌های شرکت‌های اینترنتی به انحصار در حوزه ورود پهنای باند توسط شرکت زیرساخت غیر قابل انکار است و بخش دیگری از مشکلات این حوزه نیز ناشی از شرایط شبکه نگهداری داخلی یا شبکه فنی شرکت‌های اینترنتی است. اما در این بین آنچه باعث می‌شود تا به صورت شفاف مشخص نباشد اختلال سرویس اینترنت از کجا نشأت می‌گیرد همین سکوت زیرساخت و در مرحله بعدی سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی است. سازمانی که به اطلاعات ناشی از اختلال‌های اینترنتی دسترسی دارد اما به دلایلی حاضر نیست این اطلاعات را در اختیار عموم کاربران بگذارد.

سکوت شرکت زیرساخت در مقابل تمام انتقاد‌هایی که به این شرکت می‌شود به معنی مقصر صد در صدی این شرکت در اختلال‌های شبکه اینترنت کشور نیست. چرا که بخشی از مشکلات شبکه اینترنت به تحریم‌هایی باز می‌گردد که در این چند سال ایران با آن روبه رو بوده است. مشکلی که شاید زیرساخت کمتر به آن اشاره کرده است چرا که در دوران تحریم این شرکت مجبور بوده پهنای باند اینترنت را از شرکت‌های دسته چندمی دنیا و از مسیرهای ناهموارتر به کشور وارد کند. بنابراین با این شرایط نمی‌توان انتظار اینترنت باکیفیت در کشور داشت.

اما حالا با رفع تحریم‌ها و باز تر شدن فضای فعالیت‌های اقتصادی ایران، امیدواری‌هایی در خصوص دسترسی به مسیرهای ترانزیتی باکیفیت تر و امکان ارتباط با شرکت‌های برتر این حوزه فراهم شده است. اولین نشانه ‌های این رفع تحریم‌ها نیز همکاری شرکت زیرساخت ایران با یک شرکت ایتالیایی در زمینه ترانزیت و خدمات آی‌پی است که هفته گذشته کلید آن زده شد.

رفع تحریم‌ها و آینده کیفیت اینترنت کشور

هفته پیش شرکت زیرساخت ایران توانست با شرکت ایتالیایی Sparkle، بازوی سرویس‌های بین‌المللی شرکت تلکام ایتالیا به‌طور رسمی تفاهمنامه‌ای با هدف توسعه بسترهای مرتبط با آی‌پی در قالب خدمات جدید IP POP امضا کند.

از طریق این همکاری‌های جدید، شرکت زیرساخت امکان پشتیبانی از تقاضای رو به افزایش سرویس‌های آی‌پی ارائه شده از سوی مشتریان بازارهای داخلی و حتی کشورهای همسایه ایران را خواهد داشت و از طرف دیگر امکان سرعت‌دهی به توسعه سرویس‌های دیجیتال نیز در ایران فراهم خواهد شد.

محمود خسروی، مدیرعامل شرکت زیرساخت، در گفت‌و‌گو با «ایران»، در خصوص این تفاهمنامه می‌گوید: «تفاهمنامه‌ای که اخیراً با شرکت ایتالیایی Sparkle به امضا رسیده است می‌تواند به‌سرعت بخشیدن فعالیت‌های ما در بخش توسعه زیرساخت‌های شبکه اینترنت کمک کند. همچنین با این تفاهمنامه به دنبال این هستیم که در منطقه یک هاب ایجاد کنیم تا در نهایت کیفیت سرعت سرویس اینترنت کاربران افزایش پیدا کند و هم قیمت‌ها در این حوزه با کاهش روبه رو شود.»

خسروی تأکید می‌کند که با همکاری این شرکت ایتالیایی می‌تواند سرویس‌های ارتباطی بین‌المللی با کیفیت بالا را به مشتریان ایرانی خود تحویل دهد و در کنار این اتفاق نیز کاربران نهایی با بهبود سرویس‌های فعلی اینترنت خود روبه رو خواهند شد. او سرعت بخشیدن به پروژه‌های داخلی کشور از جمله شبکه ملی اطلاعات و دولت الکترونیک را از دیگر دستاورد‌های امضای این تفاهمنامه عنوان می‌کند.

محمد علی یوسفی‌زاده، مدیرعامل یک شرکت اینترنتی نیز با ابراز خرسندی از امضای این تفاهمنامه بین ایران و ایتالیا، در گفت‌و‌گویی می‌گوید: «هنوز این تفاهمنامه به شکل رسمی به قرارداد بین این دو شرکت تبدیل نشده است اما به صورت کلی با رسمی شدن این تفاهمنامه می‌توانیم شاهد تغییرات مثبتی در بخش کیفیت ورود پهنای باند و مسیرهای ترانزیت ترافیک اینترنت به کشور باشیم.

در واقع می‌توان گفت این تفاهمنامه می‌تواند بار سنگین حوزه اینترنت کشور در زمینه سرعت و کیفیت را از دوش کشور بردارد. همچنین این تفاهمنامه می‌تواند شروعی برای ابراز تمایل دیگر بازیگران بزرگ خدمات اینترنتی برای ورود به بازار ایران باشد.»

یوسفی‌زاده تأکید می‌کند که با رسمی شدن این تفاهمنامه دولت می‌تواند هرچه سریعتر به انتظارات کاربران در حوزه اینترنت پاسخ دهد. به باور وی این تفاهمنامه باعث کاهش هزینه پهنای باند و مسیریابی بهینه‌تر ترافیک اینترنت کشور خواهد شد.