برخورد با نشت اطلاعات نهانی در بورس

روزنامه آرمان امروز - فریبا نهاوندی: بورس تهران روز گذشته حدود ۱۰۰ واحد سقوط کرد، اما بیش از آنکه مساله ریزش روزانه شاخص‌های بازار سرمایه اهمیت داشته باشد، ساختار این بازار مهم است که به نظر می‌رسد هنوز با استاندارد‌های بین‌المللی فاصله داشته و اعتماد به بورس را پایین آورده است.

در حالی که همین چند روز پیش بحث دستکاری در شاخص‌های بورس مطرح شده و کارشناسان نسبت به این ماجرا واکنش نشان داده بودند، حالا هم موضوع نشت اطلاعات اساسی بورس مطرح است که البته رئیس سازمان بورس وعده برخورد با آن را داده است. در پسابرجام توجه به بازار سرمایه بیشتر شده است، چرا که عنوان می‌شود فعالیت در این بازار به شفافیت اقتصادی کمک کرده و جلوی فعالیت‌های سوداگرانه را می‌گیرد. در سال‌های گذشته بی رمق بودن بورس و همچنین نوسانات بازار که سبب می‌شد فعالیت در بازار‌هایی مانند بازار ارز و طلا سود زیادی داشته باشد، عملا باعث گرایش شهروندان به این بازار‌ها شد؛ گرایشی که در اکثر مواقع تبعات منفی اقتصادی داشت.

در دولت یازدهم از طرفی با ثبات بخشی به بازار‌های طلا و ارز و از طرف دیگر با اصلاح نظام بانکی توجه به بازار سرمایه بیشتر شد. در یکی دو سال اخیر شاهد کاهش نرخ سود سپرده‌های بانکی بوده‌ایم. اکنون سودی که به سپرده‌های مدت دار تعلق می‌گیرد کمتر از ۲۰ درصد است، حال آنکه در زمستان سال گذشته که بهار بورس تهران بود سود سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه تا حدود ۲۰ درصد گزارش شد.

نزدیک شدن این دو سود به هم عملا این امیدواری را به وجود آورد که سرمایه‌ها از بازار‌های غیر متشکل به سمت بازار‌های شفافی مانند بورس برود. با وجود این، در ماه‌های سپری شده از سال جدید شاهد نوسانات بازار سرمایه بوده‌ایم و در اغلب موارد شاخص‌های بورس ریزش داشتند. در کنار این مساله اصلاح ساختار بورس نیز مد نظر است، چرا که عنوان می‌شود بخش مهمی از مشکلات موجود ناشی از بی انضباطی‌هایی است که در این بازار وجود دارد.

یکی از مهم‌ترین مسائلی که اعتماد به سرمایه‌گذاری در بورس را از بین می‌برد مساله دستکاری در شاخص‌های بورس است. هر چند مسئولان بورس این مساله را نمی‌پذیرند، اما برخی کارشناسان بر آن صحه می‌گذارند. از طرف دیگر، نشت اطلاعات اساسی بورس از دیگر معضلات موجود است که عملا باعث می‌شود سهام‌داران ویژه سود حاصل از بازار سرمایه را به جیب بزنند که این مساله نیز باید رفع شود.

قیمت‌ها و شاخص شفاف باشد

روز گذشته رئیس سازمان بورس با اشاره به شفافیت در قیمت و شاخص بورس عنوان کرد که باید با نشت اطلاعات برخورد شده و نباید اطلاعات نهانی قبل از رفتن به کدال مورد بهره برداری قرار گیرد.

شاپور محمدی در اولین نشست خبری خود با خبرنگاران در کسوت رئیس سازمان درباره شفافیت در قیمت و شاخص بورس توضیح داد: ما اعتقاد داریم قیمت‌ها و شاخص باید شفاف باشد، ولی قیمت‌ها از شاخص مهم‌تر هستند چرا که ما در کشور معاملات شاخصی نداریم. او به معاملات بلوکی و اینکه این معاملات دستورالعملی دارد و موضوع غیر عادی‌ای نیست گفت: اگر معاملات بلوکی در ضوابط خود انجام شود، اشکالی ندارد، در غیر این صورت و اینکه خارج از ضابطه صورت گیرد با آنها برخورد خواهد شد که قبلا هم در این مورد پرونده تشکیل شده است. محمدی درباره اصلاح قوانین و مقررات بازار سرمایه تصریح کرد: اعتقاد داریم یک جاهایی مقررات بازار سرمایه ما زیاد است، ولی در جاهایی هم کسری مقررات داریم و باید خلا موجود پر شود، تلاش می‌کنیم مقررات زائد حذف شود.

او درباره تسویه اعتباری کارگزاری‌ها گفت: این امر هر سال بوده که امیدواریم بتوانیم کاری کنیم اعتبار خرید سهام مستقیما به مشتری داده شود. یک سیاست می‌تواند این باشد که خود سرمایه‌گذاران مستقیما اعتبار دریافت کنند. در دنیا اعتبار به مشتری مرسوم است. رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار درباره رشد سریع شاخص و ارتباط آن با تحلیل بنیادی اقتصاد گفت: همیشه بازار نوسان‌های کوتاه مدتی دارد، در بلند مدت نوسانات بلند مدت جذب می‌شود، بازار سرمایه به خاطر اخبار واکنش نشان می‌دهد، ولی بنیادهای اقتصاد روند بلند مدت را مشخص می‌کند.

در بلند مدت بازار ما سود آور بوده و شاخص سازگار با اقتصاد است. محمدی در ادامه گفت: باید به مردم و کانون اعتماد داشته باشیم، در دنیا نهاد ناظر این مدارک حرفه‌ای را نمی‌دهد، بلکه ارگان‌هایی می‌دهند که خودشان اعتبار دارند و اعتبار مدارک از اعتبار آنهاست.او ادامه داد: بعضی از سرمایه‌گذاران وقتی قیمت کاهش پیدا می‌کند، نگران می‌شوند و سهام خود را نمی فروشند، ولی باید آنها دقت کنند که در هر صورت سود سهام در پایان سال سر جای خودش است.

افت بورس

شاخص بورس در جریان اولین روز معاملاتی هفته جاری ۸۰ واحد کاهش یافت. به گزارش تسنیم در پایان معاملات روز گذشته بازار سرمایه دادوستد تعداد ۶۰۹میلیون سهم و حق تقدم به ارزش ۱۳۱میلیارد تومان در ۳۸هزار نوبت به ثبت رسید. شاخص بورس نیز با افت ۱۰۱واحدی در ارتفاع ۷۶هزار و ۶۴۰واحد قرار گرفت که بیشترین تاثیر منفی بر حرکت دیروز دماسنج بازار سهام به نام نمادهای معاملاتی شبندر، فملی و کگل شد و در مقابل نمادهای معاملاتی تاپیکو، اخابر و همراه با رشد خود مانع ریزش بیشتر شاخص شدند.

شاخص‌های اصلی بازار سرمایه هم روز منفی را پشت سر گذاشتند، ‌طوری که شاخص قیمت (وزنی ارزشی) ۳۶واحد، کل (هموزن) ۳۳واحد، قیمت (هموزن) ۲۶واحد، آزاد شناور ۲۶۵واحد و شاخص بازار اول ۱۳۲ واحد افت کردند. در بازارهای فرابورس ایران هم با جا‌به‌جایی ۱۴۹میلیون ورقه به ارزش ۱۵۲میلیارد تومان در ۱۷هزار نوبت، آیفکس ۷/۱ واحد افزایش یافت و در ارتفاع ۸۰۴واحد قرار گرفت.